Το μνημόνιο ασφαλίζει τις καταθέσεις

Με επιφυλάξεις και ιδιαίτερη ανησυχία υποδέχθηκε το αποταμιευτικό κοινό το αποτέλεσμα των διαβουλεύσεων των πολιτικών αρχηγών το περασμένο Σαββατοκύριακο, το οποίο κατέληξε σε ναυάγιο και στην προκήρυξη νέων εκλογών. Οι διαθέσεις των καταθετών φάνηκαν από τις πρώτες ώρες λειτουργίας των τραπεζικών καταστημάτων την περασμένη Δευτέρα, οι οποίες εκδηλώθηκαν με αναλήψεις που κινήθηκαν σε υψηλά επίπεδα, φθάνοντας τα 800 εκατ. ευρώ.

Με επιφυλάξεις και ιδιαίτερη ανησυχία υποδέχθηκε το αποταμιευτικό κοινό το αποτέλεσμα των διαβουλεύσεων των πολιτικών αρχηγών το περασμένο Σαββατοκύριακο, το οποίο κατέληξε σε ναυάγιο και στην προκήρυξη νέων εκλογών. Οι διαθέσεις των καταθετών φάνηκαν από τις πρώτες ώρες λειτουργίας των τραπεζικών καταστημάτων την περασμένη Δευτέρα, οι οποίες εκδηλώθηκαν με αναλήψεις που κινήθηκαν σε υψηλά επίπεδα, φθάνοντας τα 800 εκατ. ευρώ. Ανάλογο κλίμα επεκράτησε και τις επόμενες ημέρες, ωστόσο η κατάσταση παρέμεινε ελεγχόμενη.
Πρόκειται για αποταμιευτές που θέλησαν να προστατεύσουν τα χρήματά τους από τον κίνδυνο κατάρρευσης των τραπεζών ή επιστροφής της χώρας στη δραχμή. Τα κεφάλαια αυτά οδηγήθηκαν κατά κύριο λόγο σε προσωπικές κρυψώνες και σε λογαριασμούς στο εξωτερικό, ενώ ένα σημαντικό κομμάτι τους κατευθύνθηκε στην αγορά ασφαλών ξένων ομολόγων. Η Τράπεζα της Ελλάδος μέσω του έκτακτου μηχανισμού που έχει ενεργοποιήσει από το 2011 κατάφερε με «ενέσεις» ρευστότητας να αναπληρώσει τις απώλειες που υπέστησαν τα πιστωτικά ιδρύματα, κρατώντας το σύστημα ζωντανό.
Τραπεζικοί κύκλοι σημειώνουν ότι δεν δικαιολογείται αυτός ο πανικός. Οπως τονίζουν χαρακτηριστικά, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) συνεχίζει να στηρίζει τις ελληνικές τράπεζες μέσω της εγχώριας νομισματικής αρχής, ενώ στο δεύτερο μνημόνιο προβλέπεται η κεφαλαιακή ενίσχυση των πιστωτικών ιδρυμάτων με 50 δισ. ευρώ, τα οποία θα «θωρακίσουν» τον κλάδο και κατ’ επέκταση το σύνολο των αποταμιεύσεων. Από το πακέτο αυτό, τα πρώτα 18 δισ. ευρώ θα βρίσκονται στα ταμεία των τεσσάρων μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών ως και την ερχόμενη Τετάρτη.
Για να υπάρξει ζήτημα με την ασφάλεια των καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες θα πρέπει είτε να μην εφαρμοστεί το μνημόνιο και κατ’ επέκταση η διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης που προβλέπεται από αυτό είτε να υπάρξουν μαζικές αναλήψεις από τους καταθέτες. Οπως τονίζουν χαρακτηριστικά τραπεζικά στελέχη, οι πιθανότητες ενός ντόμινο στην Ευρώπη από την ελληνική κατάρρευση είναι σημαντικές, γεγονός που δεν επιτρέπει στους εταίρους μας στην ΕΕ να αφήσουν τη χώρα μας να καταρρεύσει με τόση ευκολία. Μάλιστα, ορισμένοι τοποθετούν το κόστος μιας ελληνικής αποχώρησης για την ευρωζώνη στο 1 τρισ. ευρώ.
Εξάλλου, κάποιος που βγάζει από το ελληνικό τραπεζικό σύστημα τις καταθέσεις του αποχαιρετά και τα πολύ υψηλά επιτόκια που προσφέρονται μέσω των προθεσμιακών καταθέσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ένας καταθέτης που διατηρεί 100.000 ευρώ στην τράπεζα μπορεί κάθε μήνα να λαμβάνει ένα ποσό της τάξεως των 450 ευρώ σε τόκους, το οποίο αντιστοιχεί στο μίσθωμα ενός μεσαίου διαμερίσματος, χωρίς τον κίνδυνο αθέτησης πληρωμής.

Εναλλακτικές επιλογές για τα χρήματά σας
Πολλοί επιλέγουν να στείλουν τα χρήματά τους σε τράπεζες στο εξωτερικό, τα επιτόκια των οποίων κινούνται κοντά στο 0%

Οι βασικές λύσεις που υπάρχουν αυτή τη στιγμή για κάποιον ο οποίος θέλει να αντισταθμίσει τους κινδύνους που υφίστανται για την ελληνική οικονομία είναι οι εξής:
1. Ανοιγμα λογαριασμού σε τράπεζα στο εξωτερικό
Λογαριασμός στο εξωτερικό ανοίγεται είτε με φυσική παρουσία σε κατάστημα της τράπεζας στην ξένη χώρα είτε στην Ελλάδα, μέσω υπηρεσιών προσωπικής ή ιδιωτικής τραπεζικής τις οποίες προσφέρουν αλλοδαπά πιστωτικά ιδρύματα που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας. Η τυπική διαδικασία ανοίγματος ενός απλού λογαριασμού στο εξωτερικό προβλέπει την επίσκεψη του καταθέτη στο κατάστημα με το διαβατήριό του. Εφόσον η τράπεζα πειστεί ότι συντρέχει λόγος (επαγγελματική ανάγκη, τουρισμός) να διαθέσει το καταθετικό προϊόν στον υποψήφιο πελάτη της, προχωρεί στην έναρξη συνεργασίας μαζί του.
Ακολούθως ο πελάτης μπορεί να μεταφέρει με τραπεζική επιταγή ή διεθνές έμβασμα τα χρήματα που επιθυμεί στον νέο του λογαριασμό. Σημειώνεται πάντως ότι όλες οι ευρωπαϊκές τράπεζες είναι ιδιαίτερα αυστηρές στον έλεγχο της προέλευσης των κεφαλαίων που δέχονται. Ως εκ τούτου μεγάλο ύψος καταθέσεων μπορεί να ελεγχθεί ως ύποπτο για ξέπλυμα «βρώμικου» χρήματος. Παράλληλα το υπουργείο Οικονομικών, μετά την άρση του τραπεζικού απορρήτου που ισχύει με τη νέα νομοθεσία, μπορεί να ελέγξει τα χρήματα που εξήλθαν από τη χώρα και να ζητήσει «πόθεν έσχες».
Το ρίσκο που παίρνει ο καταθέτης στην προκειμένη περίπτωση έχει να κάνει με τη φερεγγυότητα της τράπεζας στην οποία τοποθέτησε τα χρήματά του. Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι σε περίπτωση που υπάρξει πρόβλημα με τις καταθέσεις στην Ελλάδα δεν είναι απίθανο οι ελληνικές αρχές, στο πλαίσιο μιας διμερούς συμφωνίας, να ζητήσουν από την ξένη τράπεζα να εφαρμόσει το ίδιο καθεστώς που θα ισχύει και στη χώρα μας, όπως π.χ. η δέσμευσή τους κατά ένα ποσοστό. Τέλος, σε ιδιαίτερα ακραίες περιπτώσεις, υπάρχει κίνδυνος εφόσον η χώρα μας προχωρήσει σε στάση πληρωμών και η ξένη τράπεζα έχει στην κατοχή της ελληνικά ομόλογα, που διέπονται πλέον από το αγγλικό δίκαιο, να προχωρήσει σε κατάσχεση των καταθέσεων Ελλήνων προς αποζημίωσή της.

2. Αγορά ξένων ομολόγων
Πρόκειται για μια εναλλακτική λύση που αφορά κατά κύριο λόγο πελάτες οι οποίοι έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες private banking και personal banking των τραπεζών, μέσω των οποίων προσφέρονται περισσότερες επενδυτικές λύσεις. Δηλαδή απευθύνεται σε καταθέτες με περιουσία τουλάχιστον 70.000 ευρώ. Εναλλακτικά, για μικρότερα ποσά μπορούν να χρησιμοποιηθούν τράπεζες επενδύσεων που διαθέτουν online πλατφόρμες και δραστηριοποιούνται στη χώρα μας. Οι επενδυτές μπορούν να αγοράσουν ομόλογα με εκδότη την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) ή το γερμανικό Δημόσιο. Στην προκειμένη περίπτωση ο εκδότης είναι ο υπόχρεος έναντι του καταθέτη, ο οποίος, ό,τι και αν γίνει στην Ελλάδα, θα του επιστρέψει τα χρήματά του σε ευρώ. Τα επιτόκια των «ασφαλών» ευρωπαϊκών ομολόγων είναι πολύ χαμηλά, ενώ για την αγοραπωλησία τους απαιτείται η πληρωμή προμήθειας. Επιπλέον, ο κάτοχος των ομολόγων έχει το ρίσκο ο εκδότης τους να χρεοκοπήσει και να μην επιστρέψει τα κεφάλαια που δανείστηκε στο 100%. Αν το ομόλογο δεν διακρατηθεί ως και τη λήξη του και ο κάτοχός του θέλει να το ρευστοποιήσει νωρίτερα, υπάρχει ο κίνδυνος απώλειας μέρους του αρχικού κεφαλαίου.

3. Αγορά ξένων μετοχών
Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση αγοράς μετοχών. Ο επενδυτής μπορεί να αποκτήσει μετοχές εταιρειών που διακινούνται σε ξένα χρηματιστήρια, μέσω της υπηρεσίας private banking της τράπεζάς του ή μέσω ανεξάρτητων brokers και μεγάλων χρηματιστηριακών εταιρειών που λειτουργούν στην Ελλάδα. Εφόσον διακρατά τις μετοχές, ό,τι και αν γίνει στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα όταν αποφασίσει να τις πουλήσει στο ξένο χρηματιστήριο, το σίγουρο είναι πως θα λάβει ευρώ. Βέβαια, θα πρέπει να γνωρίζει ότι η αγορά μετοχών συνεπάγεται το ρίσκο απώλειας μέρους του αρχικού κεφαλαίου, αλλά και την καταβολή προμηθειών για την αγοραπωλησία τους.

4. Αγορά αμοιβαίων κεφαλαίων
Η επένδυση σε ξένα ομόλογα ή μετοχές μπορεί να γίνει και μέσω των αμοιβαίων κεφαλαίων, τα οποία επενδύουν το μεγαλύτερο μέρος του ενεργητικού τους στις αντίστοιχες αξίες. Με τον τρόπο αυτόν ο επενδυτής μπορεί υπό προϋποθέσεις να αυξήσει τα κεφάλαιά του ποντάροντας στην πορεία των διεθνών αγορών. Το γεγονός ότι τα αμοιβαία κεφάλαια τα διαχειρίζονται θυγατρικές ελληνικών τραπεζών συνεπάγεται πως δεν υπάρχει προστασία σε περίπτωση προβλήματος στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, παρά το γεγονός ότι τα κεφάλαια επενδύονται σε ξένες αξίες.

5. Αγορά χρυσού
Το ασφαλές «καταφύγιο» των επενδυτών ήταν πάντοτε ο χρυσός. Οι Ελληνες μπορούν να αγοράσουν χρυσές λίρες ή ράβδους χρυσού στην Τράπεζα της Ελλάδος. Ο χρυσός, ό,τι και αν γίνει με το τραπεζικό σύστημα, δεν θα επηρεαστεί, καθώς οποτεδήποτε θα μπορεί να πουληθεί σε ευρώ. Εναλλακτικά, οι επενδυτές μπορούν να επενδύσουν σε προϊόντα που τοποθετούνται στον χρυσό και στα παράγωγά του και διατίθενται στην Ελλάδα με εκδότες ξένες τράπεζες. Το μειονέκτημα αυτής της λύσης είναι ότι η τιμή του χρυσού μεταβάλλεται σε καθημερινή βάση. Ως εκ τούτου υπάρχει ο κίνδυνος απώλειας μέρους του αρχικού κεφαλαίου αν ο χρυσός ρευστοποιηθεί σε χαμηλότερη τιμή από αυτήν που αγοράστηκε.

6. Αγορά ακινήτου στο εξωτερικό
Μια εναλλακτική λύση αποτελεί η αγορά ακινήτου σε χώρα της ευρωζώνης. Το ακίνητο, εφόσον χρειαστεί, θα πουληθεί σε ευρώ, προστατεύοντας τον κάτοχό του από το ενδεχόμενο επιστροφής στη δραχμή. Βέβαια, η διαδικασία ρευστοποίησης μπορεί να πάρει χρόνο, ενώ ίσως υπάρξουν απώλειες εφόσον οι τιμές στην κτηματαγορά έχουν υποχωρήσει όταν αποφασιστεί η πώλησή του. Σημειώνεται πάντως ότι ο ιδιοκτήτης του ακινήτου θα μπορεί να το εκμεταλλεύεται λαμβάνοντας μίσθωμα σε ευρώ.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk