Ξεθωριάζει η λάμψη του Τζέιμι Ντάιμον

«Αναγνωρίζω ότι υπήρξαμε απρόσεκτοι, αναγνωρίζω ότι φερθήκαμε ανόητα» δήλωσε ο επικεφαλής της Τζέιμι Ντάιμον, σε μια από τις συνεντεύξεις που παραχώρησε την περασμένη εβδομάδα, απολογούμενος για την επενδυτική τακτική που προκάλεσε τη ζημιά των 2 δισ. δολαρίων στην τράπεζά του. Ο θεωρούμενος ως ο πλέον επιτυχημένος αμερικανός τραπεζίτης, ο πρόεδρος και διευθύνων της JP Morgan Chase, χάρη στον οποίο η τράπεζα πέρασε «αβρόχοις ποσί» τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, δεν είναι πια στο απυρόβλητο.

«Αναγνωρίζω ότι υπήρξαμε απρόσεκτοι, αναγνωρίζω ότι φερθήκαμε ανόητα» δήλωσε ο επικεφαλής της Τζέιμι Ντάιμον, σε μια από τις συνεντεύξεις που παραχώρησε την περασμένη εβδομάδα, απολογούμενος για την επενδυτική τακτική που προκάλεσε τη ζημιά των 2 δισ. δολαρίων στην τράπεζά του. Ο θεωρούμενος ως ο πλέον επιτυχημένος αμερικανός τραπεζίτης, ο πρόεδρος και διευθύνων της JP Morgan Chase, χάρη στον οποίο η τράπεζα πέρασε «αβρόχοις ποσί» τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, δεν είναι πια στο απυρόβλητο. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών έσπευσε από την πρώτη στιγμή να δώσει «ψήφο εμπιστοσύνης» στον Ντάιμον, όμως οι επενδυτές δεν επέδειξαν την ίδια ψυχραιμία.
Μία ημέρα μετά τη δημοσιοποίηση των απωλειών-ρεκόρ η χρηματιστηριακή αξία της τράπεζας μειώθηκε κατά 13 δισ. δολάρια προκαλώντας (εύλογα) την οργή των μετόχων της που σκέφτονται να προσφύγουν στα ομοσπονδιακά δικαστήρια διεκδικώντας αποζημίωση.
Το βέβαιο είναι ότι ο Ντάιμον δεν πρόκειται να βρεθεί πίσω από τα κάγκελα των φυλακών για τα «τρομερά και αποτρόπαια λάθη» που ο ίδιος ομολόγησε. «Αλλωστε ποιος τραπεζίτης πήγε φυλακή για τις ευθύνες του μετά την κατάρρευση του 2008;» διερωτώνται εύστοχα οι συντάκτες του πρακτορείου Bloomberg. Επιπλέον η JP Morgan δεν κινδύνευσε ούτε στιγμή να έχει τη μοίρα της Lehman Brothers που κατέρρευσε ολοκληρωτικά ή της Merrill Lynch που απορροφήθηκε από την Bank of America εν μέσω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.

Επάρκεια κεφαλαίων
Το ευχάριστο τόσο για τους μετόχους της όσο και για την παγκόσμια οικονομία είναι ότι η τράπεζα που διαχειρίζεται από το 2007 ο Ντάιμον διαθέτει αρκετά κεφάλαια για να απορροφήσει τις ζημιές που προκάλεσε η κερδοσκοπία στην αγορά παραγώγων. Την περασμένη χρονιά τα καθαρά κέρδη της τράπεζας ανήλθαν στα 19 δισ. δολάρια, ενώ μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2012 ξεπέρασαν τα 5,3 δισ. δολάρια. Παρά τις κολοσσιαίες απώλειες η κερδοφορία δεν αναμένεται να πέσει κάτω από τα 4 δισ. δολάρια ούτε το τρέχον τρίμηνο. Εύλογα ανακύπτει το ερώτημα ποιες θα ήταν – παγκοσμίως – οι συνέπειες αν μια μικρότερου μεγέθους τράπεζα ήταν αναγκασμένη να καλύψει μια τόσο μεγάλη τρύπα στον ισολογισμό της. Ωστόσο το απογοητευτικό συμπέρασμα είναι ότι οι τραπεζίτες συνεχίζουν το έργο τους σαν να μην υπήρξε ποτέ η κρίση του 2008.
Εκτός από τράπεζα η JP Morgan είναι ταυτόχρονα και ένα από τα μεγαλύτερα hedge funds στον κόσμο. Και με αυτή την ιδιότητα η εταιρεία διατηρεί ένα «παχυλό» χαρτοφυλάκιο που αντιστοιχεί μόνο για την αγορά ασφαλίστρων κινδύνου σε επενδύσεις 356 δισ. δολάρια. Με αυτά τα κεφάλαια έπαιζαν καθημερινά οι χρηματιστές της JP Morgan στον δείκτη παραγώγων CDX του Λονδίνου υπό τις εντολές της επικεφαλής του τμήματος Ινα Ντρου. Η παραιτηθείσα διευθύντρια Επενδύσεων ήταν εκείνη που επέτρεψε στην τράπεζα να προχωρήσει σε μια «διπλή κερδοσκοπία». Οπως εξηγούν οικονομικοί αναλυτές, οι απώλειες των 2 δισ. δολαρίων (που πιθανόν να φθάσουν τελικά τα 3 δισ. δολάρια) προήλθαν από τοποθετήσεις σε ασφάλιστρα κινδύνου συνδεδεμένα με εταιρικά ομόλογα. Η JP Morgan είχε αγοράσει τέτοιους τίτλους (τα γνωστά CDS) προκειμένου να καλυφθεί από τον κίνδυνο πιθανής ύφεσης που θα συμπαρέσυρε τα χρεόγραφα των εταιρειών.
Οταν όμως στις αρχές του έτους οι επικεφαλής του επενδυτικού τμήματος, μεταξύ των οποίων ο ελληνικής καταγωγής Αχιλλέας Μακρής, είδαν τις προοπτικές της αμερικανικής οικονομίας να βελτιώνονται και την αξία των ασφαλίστρων να υποχωρεί, αντί να πουλήσουν αυτούς τους τίτλους έστησαν έναν νέο δομημένο τίτλο πάνω στο αρχικό ασφάλιστρο στοιχηματίζοντας πλέον στην ανάκαμψη της οικονομίας. Ετσι η τράπεζα είχε εκτεθεί σε διπλό κίνδυνο, αφού θα κατέγραφε ζημιές είτε με άνοδο είτε με πτώση της αξίας των ομολόγων που είχε στο χαρτοφυλάκιό της.
Οπως παραδέχεται ο Αντριου Σόρκιν στους «New York Times», η ιδέα της διαχείρισης κινδύνου «αποτελεί σχήμα οξύμωρο». «Ο μόνος τρόπος να διαχειριστείς τον κίνδυνο μιας επένδυσης είναι να αναλάβεις μεγαλύτερους κινδύνους ή να τα παρατήσεις» σημειώνει εύστοχα ο αμερικανός αρθρογράφος.

Καρατόμηση στελεχών

Η πρώτη αντίδραση του Ντάιμον ήταν να ζητήσει την παραίτηση της στενής του συνεργάτιδος, όμως την «καρατόμηση» της Ντρου αναμένεται να ακολουθήσουν οι παραιτήσεις του Μακρή ή και άλλων υψηλόβαθμων στελεχών.
Το ζήτημα της κερδοσκοπίας ασφαλώς δεν περιορίζεται στην προσωπική ευθύνη κάποιων στελεχών εφόσον οι κινήσεις τους εναρμονίζονται με την πεμπτουσία της αντιστάθμισης επενδυτικών κινδύνων.

«Παραθυράκια» ετοιμάζει η Ουάσιγκτον
Mηδενική η πιθανότητα να καταδικαστεί η JP Morgan για τις επενδυτικές πρακτικές της

Οι άνθρωποι της JP Morgan και πρώτος απ’ όλους ο 56χρονος Ντάιµον δεν µπορούν να ισχυριστούν ότι αγνοούσαν τι γινόταν µακριά από την έδρα της τράπεζας στα γραφεία των χρηµατιστών του Λονδίνου. Ηδη από τις αρχές Απριλίου ο αµερικανικός Τύπος είχε προειδοποιήσει ότι «κάτι σάπιο υπάρχει» στις επενδυτικές τοποθετήσεις της τράπεζας. Ο Ντάιµον είχε διαψεύσει τις πληροφορίες για τις ιδιαίτερα παρακινδυνευµένες τοποθετήσεις χαρακτηρίζοντας τα σχετικά δηµοσιεύµατα του πρακτορείου Bloomberg «µια τρύπα στο νερό». Στο τέλος του µήνα είχε παραδεχθεί εµµέσως ότι υπάρχει πρόβληµα, δηλώνοντας όµως ότι ελέγχει την κατάσταση, σε µια προσπάθεια να καθησυχάσει µετόχους και πελάτες της τράπεζας. Τώρα καλείται να διευκρινίσει ενώπιον των οµοσπονδιακών δικαστηρίων αλλά και των εποπτικών αρχών τι ακριβώς γνώριζε για τις συγκεκριµένες τοποθετήσεις και πότε αντιλήφθηκε την πιθανότητα πρόκλησης τόσο µεγάλης ζηµιάς. Ο ίδιος παραδέχεται ότι «τα λάθη που έγιναν είναι στην πραγµατικότητα ασυγχώρητα». Ωστόσο η πιθανότητα να καταδικαστεί η τράπεζα για τις επενδυτικές πρακτικές της είναι πρακτικά µηδενική. Εξάλλου το νοµοθετικό πλαίσιο (κανόνας Βόλκερ) για τη ρύθµιση του χρηµατοπιστωτικού κλάδου βρίσκεται ακόµη στο στάδιο των διαπραγµατεύσεων. Ωστόσο οι «New York Times» επισηµαίνουν ότι, ακόµη και αν είχε τεθεί σε ισχύ ο σχετικός νόµος «για να διαχωριστούν τα καζίνα από τις τράπεζες», οι «αµαρτωλές» κινήσεις της JP Morgan θα ήταν νόµιµες. Ο προσδιορισµός τού τι ακριβώς συνιστά «παρακινδυνευµένη επένδυση» και ο καθορισµός ορίων στις επενδυτικές πρακτικές αποτελούν δουλειά µυρµηγκιού, όπως λέει η πρώην επικεφαλής Επενδύσεων της JP Morgan Ντίνα Ντάµπλον.
Πάντως η προοπτική υιοθέτησης ακόμη και ενός σχετικά ελαστικού νομοθετικού πλαισίου κάνει πολλούς στη Γουόλ Στριτ να ανατριχιάζουν. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μπομπ Κόρκερ προσπάθησε να κατευνάσει αυτούς τους φόβους διευκρινίζοντας ότι «η τελική εκδοχή του νόμου δεν θα είναι τόσο αυστηρή». Ωστόσο άλλοι τραπεζίτες βλέπουν ήδη εφιάλτες και ομολογούν ότι η περίπτωση της JP Morgan δεν θα μπορούσε να παρουσιαστεί σε χειρότερη συγκυρία για τα συμφέροντά τους. «Χωρίς αμφιβολία αυτό δεν ήταν δώρο για μας» δηλώνουν ανωνύμως στους «Times» λομπίστες του χρηματοπιστωτικού συστήματος στις ΗΠΑ.
Απληστία
* Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση επέτρεψε στην JP Morgan Chase να δημιουργήσει τη φήμη της άτρωτης τράπεζας και στον ελληνικής καταγωγής πρόεδρό της Τζέιμι Ντάιμον να αποκτήσει την αύρα του πιο «μετρημένου τραπεζίτη». Πράγματι, η αμερικανική τράπεζα κατάφερε όχι μόνο να γλιτώσει την καταστροφή αλλά και να διασώσει την πτωχευμένη λόγω της έκθεσης σε τοξικά ομόλογα Bear Sterns την οποία εξαγόρασε τον Μάρτιο του 2008.
* Η εικόνα αυτή κατέρρευσε υπό το φως των ζημιών που υπέστη η τράπεζα όχι από το «λάθος» κάποιου υπαλλήλου (όπως στην περίπτωση του χρηματιστή τής Societe Generale Ζερόμ Κερβιέλ) αλλά από την απληστία που μοιάζει σύμφυτη με το τραπεζικό σύστημα. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα έσπευσε να εκμεταλλευτεί το (αντι)παράδειγμα της JP Morgan για να επιχειρηματολογήσει υπέρ της ανάγκης ρύθμισης του συστήματος. Μόνο που η πρόσφατη εμπειρία δείχνει ότι η επιδεξιότητα των αγορών μπορεί να ξεπεράσει και τους πιο αυστηρούς κανόνες.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk