Η εξέγερση των μετόχων κατά των μπόνους

Ως την κατάρρευση της Lehman Brothers οι οικονομικές κρίσεις έρχονταν και παρέρχονταν χωρίς να αμφισβητούνται από τους επενδυτές οι βασικοί κανόνες του παιχνιδιού. Η κρίση του 2008, που προκλήθηκε από τη μεγαλύτερη χρεοκοπία τράπεζας της Wall Street, φαίνεται ότι άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν οι επενδυτές τις «σταθερές» του συστήματος.

Ως την κατάρρευση της Lehman Brothers οι οικονομικές κρίσεις έρχονταν και παρέρχονταν χωρίς να αμφισβητούνται από τους επενδυτές οι βασικοί κανόνες του παιχνιδιού. Η κρίση του 2008, που προκλήθηκε από τη μεγαλύτερη χρεοκοπία τράπεζας της Wall Street, φαίνεται ότι άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν οι επενδυτές τις «σταθερές» του συστήματος. Δεν εξηγούνται αλλιώς όλες αυτές οι ανταρσίες των μετόχων που παρατηρούνται τις τελευταίες εβδομάδες στις γενικές συνελεύσεις των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων είτε στις ΗΠΑ είτε στην Ευρώπη. Οι ανταρσίες στρέφονται βεβαίως κατά των διοικήσεων των τραπεζών και άλλων εταιρειών. Και οφείλονται στα παχυλά μπόνους και στις εν γένει πλουσιοπάροχες αμοιβές των μεγαλοστελεχών των επιχειρήσεων. Των περιβόητων «γκόλντεν μπόις» δηλαδή, που βρέξει – χιονίσει διατηρούν τη λάμψη των αποδοχών τους.
Η αγανάκτηση των μετόχων για τα «παντός καιρού» μπόνους των «γκόλντεν μπόις» εκδηλώνεται στις γενικές συνελεύσεις με την… ομαδική καταψήφιση των «πακέτων» αποδοχών των διοικήσεων. Η βρετανική Centrica είναι η τελευταία στη λίστα εταιρεία που αντιμετώπισε την μήνιν των μετόχων της. Οι άνθρωποι αγανάκτησαν για τα 4,4 εκατ. στερλίνες (5,5 εκατ. ευρώ) με τα οποία αμείφθηκε συνολικά (μισθοί, μπόνους και μετοχές) ο διευθύνων σύμβουλος της θυγατρικής της, British Gaz, Σαμ Λέντλοου, για μια χρονιά κατά την οποία τα κέρδη της εταιρείας ήταν σχεδόν μηδενικά παρά τις σημαντικές αυξήσεις στα τιμολόγια του γκαζιού που πλήρωσαν οι βρετανοί καταναλωτές.
Το 11,9% των μετόχων της Centrica καταψήφισε τις αμοιβές για το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας, ενώ πέρυσι το 99% τις είχε εγκρίνει. Και πάλι καλά. Διότι οι μέτοχοι της UBS που καταψήφισαν το «πακέτο» των μεγαλοστελεχών της ελβετικής τράπεζας (77,1 εκατ. ευρώ) έφθασαν το 37%. Ενώ οι μέτοχοι της βρετανικής ασφαλιστικής Aviva απέρριψαν με σχεδόν 60% την πρόταση για τις αποδοχές των δικών τους «χρυσών παιδιών». Τα ίδια έπαθε τον περασμένο μήνα και η αμερικανική Citigroup – οι αγανακτισμένοι μέτοχοι απέρριψαν την πρόταση για τις αποζημιώσεις (τι όρος κι αυτός…) του διευθύνοντος συμβούλου και τεσσάρων μεγαλομάνατζερ.
Φουντώνει ο ακτιβισμός
Οι περιπτώσεις της Aviva και της Citigroup, όπου η πλειοψηφία των μετόχων απέρριψε τις προτάσεις της διοίκησης για τις αποδοχές της ιδίας, αποτελούν βεβαίως εξαίρεση. Ο ακτιβισμός των μετόχων σε ελάχιστες περιπτώσεις γίνεται πλειοψηφικός. Στις περισσότερες εξαντλείται στην έκφραση της αγανάκτησης των επενδυτών προς τη διοίκηση, η οποία συνεχίζει να κάνει business και να αμείβεται as usual. Σαν να μη συμβαίνει τίποτε δηλαδή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο διευθύνων σύμβουλος της βρετανικής διαφημιστικής WPP σερ Μάρτιν Σορέλ, ο οποίος έλαβε εφέτος «πακέτο» αυξημένο κατά 60% συγκριτικά με πέρυσι, παρά το ότι δύο στους πέντε μετόχους πέρυσι το είχαν απορρίψει! Τουλάχιστον η Επιτροπή Αμοιβών της WPP απεφάνθη προ ολίγων εβδομάδων ότι η εταιρεία πέτυχε τους οικονομικούς στόχους της την τελευταία χρονιά.
Η επίδοση της WPP και του Σορέλ αποτελεί, φυσικά, εξαίρεση. Στην Barclays πνέουν μένεα κατά του διευθύνοντος συμβούλου Μπομπ Ντάιμοντ, ο οποίος αμείφθηκε το 2011 με 6,3 εκατ. στερλίνες (7,9 εκατ. ευρώ). Στη γενική συνέλευση των μετόχων της τράπεζας στις 27 Απριλίου, η οποία, σημειωτέον, σώθηκε από την κατάρρευση, όπως όλες οι βρετανικές τράπεζες, χάρη στα χρήματα των φορολογουμένων, το 31,5% των μετόχων καταψήφισε πρόταση να αυξηθεί το «πακέτο» του Ντάιμοντ στα… 17 εκατ. στερλίνες (21,3 εκατ. ευρώ). Κάποιοι άρχισαν να φωνάζουν ότι το τελευταίο 12μηνο, από την προηγούμενη γενική συνέλευση δηλαδή της άνοιξης του 2011, η μετοχή της Barclays έχασε το 29,6% της αξίας της. Κάποιος άλλος θύμισε ότι η περίοδος που υπολόγισε ο «συνάδελφος συμμέτοχος» περιλαμβάνει και τους πρώτους μήνες του 2012, που η μετοχή ενισχύθηκε. Και ένας τρίτος υπενθύμισε ότι τα μπόνους που μοίρασε για το 2011 η τράπεζα (2,1 εκατ. στερλίνες) στον Ντάιμοντ και στα άλλα μεγαλοστελέχη είναι τριπλάσια από τα 700 εκατ. στερλίνες που θα μοιραστούν ως μερίσματα στους μετόχους.
Εν πάση περιπτώσει, η αύξηση της αμοιβής του Ντάιμοντ εγκρίθηκε από την πλειοψηφία, αφού όμως το Διοικητικό Συμβούλιο της τράπεζας δεσμεύθηκε να εξαρτηθεί η εκταμίευσή της από τις επιδόσεις της τράπεζας το τρέχον έτος, που θα κριθούν στην επόμενη γενική συνέλευση.

Οι Ρετ Μπάτλερ των αγορών
* «Συμπεριφέρονται σαν να μη συνέβη καμία καταστροφή τον Σεπτέμβριο του 2008, σαν να μην κατέρρευσε ένας κολοσσός της Wall Street όπως η Lehman Brothers, σαν η κατάρρευση αυτή να μη συμπαρέσυρε ολόκληρη την αγορά, σαν να μην πλημμύρισε η Wall Street με αλαζονεία, σαν να μην εκτινάχθηκαν στα ύψη η ανεργία και οι κατασχέσεις ακινήτων. Θεωρούν ότι τα έχουν «κερδίσει» τα μπόνους»
σημείωσε στο Bloomberg αναλύοντας την «κουλτούρα των μπόνους» ο Πολ Χότζον της εταιρείας ερευνών Corporate Library.
* Ο αμερικανός ερευνητής δήλωσε ότι και προτού ακόμη απαγκιστρωθούν οι τράπεζες από το κυβερνητικό πρόγραμμα στήριξης και μέσα στα συντρίμμια της καταστροφής, η Wall Street έμοιαζε με τον Ρετ Μπάτλερ, τον ήρωα της κινηματογραφικής υπερπαραγωγής «Οσα παίρνει ο άνεμος» που είχε ενσαρκώσει ο Κλαρκ Γκέιμπλ. «Θυμάστε ότι μέσα στις φλόγες του αμερικανικού εμφυλίου ο Ρετ πήρε στην αγκαλιά του τη Σκάρλετ Ο’Χάρα (Βίβιαν Λι) για να της πει την περίφημη ατάκα «Ειλικρινά, αγαπητή μου, δεν δίνω δεκάρα»» είπε ο Χότζον.

Επαναστάτησε και το Σίτι
Αυξημένες κατά 11% ήταν το 2011 οι αποδοχές των διευθυνόντων συμβούλων των 100 μεγαλυτέρων σε κεφαλαιοποίηση εταιρειών που μετέχουν στον δείκτη FTSE-100 του Χρηματιστηρίου του Λονδίνου, ενώ το συγκεκριμένο δωδεκάμηνο ξεκίνησε με τον δείκτη στις 6.613 μονάδες και «έκλεισε» με τον δείκτη στις 5.573 μονάδες. Υποχώρησε δηλαδή κατά 15,7%. Η επιβράβευση των μεγαλομάνατζερ για την κατά τεκμήριον κακή δουλειά που έκαναν έχει προκαλέσει την μήνιν των επενδυτών στο Σίτι του Λονδίνου.

Επιβράβευση των αποτυχημένων επιλογών
Εκτός από «κεκτημένο», το μπόνους αποτελεί βασικό συστατικό του χρηματιστηριακού καπιταλισμού

«Νόμος είναι το δίκιο του μετόχου». Αυτό είναι το δόγμα που επεκράτησε τις δεκαετίες του χρηματιστηριακού πυρετού. Ωστόσο, με την κατάρρευση των λεγόμενων «χρηματιστηριακών αξιών», δεν υπάρχει μεγαλύτερη πρόκληση για τους μετόχους από την… επιβράβευση όσων λόγω αξιώματος φέρουν μοιραία την ευθύνη για την κατάρρευση των εταιρικών ισολογισμών. Η επιχειρηματική λογική που καλλιεργήθηκε επί σειρά ετών ήθελε τον νικητή να τα παίρνει όλα. Τώρα η Wall Street αλλά και το Σίτι του Λονδίνου και τα άλλα χρηματοοικονομικά και επιχειρηματικά κέντρα του πλανήτη γέμισαν από χαμένους. Και το πρώτο που υποχρεώνει τους χαμένους η οργή των μετόχων είναι να πάψουν να συμπεριφέρονται σαν νικητές.
Δεν είναι όμως μόνο το τεράστιο πλεόνασμα της αλαζονείας των μάνατζερ που υπερκαλύπτει τα ελλείμματα των δικών τους διαχειριστικών πεπραγμένων. Ούτε ο ιδιότυπος ιδρυματισμός των σκληρά εργαζομένων μεγαλοστελεχών που τους εμποδίζει να αντιληφθούν την πραγματικότητα. Είναι οι βαθιές ρίζες που έχει η περίφημη «κουλτούρα του μπόνους» στη Wall Street και στο Σίτι του Λονδίνου, στη συνείδηση δηλαδή των τραπεζιτών. Το μπόνους δεν αποτελεί μόνο «κεκτημένο». Αποτελεί βασικό συστατικό του χρηματιστηριακού καπιταλισμού.
Ο δήμαρχος του Λονδίνου Μπόρις Τζόνσον εξηγεί τη «φιλοσοφία» των μπόνους, ακόμη και αν πρόκειται για επιβραβεύσεις αποτυχημένων επιχειρηματικών επιλογών, ακόμη και αν δίνονται με τα χρήματα των φορολογουμένων. Ο γλαφυρός και επιτηδευμένα «τρελούτσικος» δήμαρχος έχει επανειλημμένως ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ενωση να μην υποχρεώσει σε διαφανέστερες διαδικασίες λειτουργίας τον κλάδο των hedge funds, επειδή αυτό θα πλήξει τον ρόλο της πόλης του ως διεθνούς χρηματοοικονομικού κέντρου. Επίσης ο Τζόνσον έχει επανειλημμένως προειδοποιήσει τις Βρυξέλλες και τις εθνικές κυβερνήσεις ότι αν υιοθετήσουν κάποιου είδους φόρο επί των χρηματιστηριακών συναλλαγών ή αν φορολογήσουν τα μπόνους, οι καλύτεροι μάνατζερ θα εγκαταλείψουν το Λονδίνο για να εγκατασταθούν στη Σιγκαπούρη και στο Χονγκ Κονγκ.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk