ΠαΣοΚ για εντατική ή μαιευτήριο

Στις 18 Μαρτίου, όταν ο κ. Ευ. Βενιζέλος εξελέγη πρόεδρος του ΠαΣοΚ, δεν είχε σβήσει ακόμη ο απόηχος των σκληρών αλλά επιτυχημένων διαπραγματεύσεων για το «κούρεμα» του χρέους. «Υστερα από αυτή την εμπειρία, πόσο δύσκολα να είναι τα πράγματα με το ΠαΣοΚ;» έλεγε με αυτοπεποίθηση στους συνομιλητές του. Σύντομα ανακάλυψε ότι 22 χρόνια παρουσίας σε κυβερνητικές θέσεις τον είχαν κρατήσει μακριά από έναν κομματικό μηχανισμό ο οποίος αποτελούσε terra incognita για τον ίδιο και τους συνεργάτες του.

Στις 18 Μαρτίου, όταν ο κ. Ευ. Βενιζέλος εξελέγη πρόεδρος του ΠαΣοΚ, δεν είχε σβήσει ακόμη ο απόηχος των σκληρών αλλά επιτυχημένων διαπραγματεύσεων για το «κούρεμα» του χρέους. «Υστερα από αυτή την εμπειρία, πόσο δύσκολα να είναι τα πράγματα με το ΠαΣοΚ;» έλεγε με αυτοπεποίθηση στους συνομιλητές του. Σύντομα ανακάλυψε ότι 22 χρόνια παρουσίας σε κυβερνητικές θέσεις τον είχαν κρατήσει μακριά από έναν κομματικό μηχανισμό ο οποίος αποτελούσε terra incognita για τον ίδιο και τους συνεργάτες του. Μια μικρογραφία του Δημοσίου, καταχρεωμένη και χαοτική, που έπνιγε τα μηνύματα της κατάρρευσης από την κοινωνία δίνοντας τον δικό της αγώνα αυτοσυντήρησης. Τώρα, σε 30 ημέρες, ανάμεσα σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις, ο κ. Βενιζέλος καλείται να οικοδομήσει ένα καινούργιο κόμμα με εκλογικές αξιώσεις χωρίς να μπορεί να σκοτώσει οριστικά το παλαιό.

Οι συνθήκες της νέας αναμέτρησης απειλούν να συνθλίψουν τον μεσαίο χώρο, με την έντονη πόλωση που δημιουργείται στα δεξιά και στα αριστερά του πολιτικού φάσματος. Θα διατηρήσει το ΠαΣοΚ τα ποσοστά του ή θα έχει τη μοίρα της Ενωσης Κέντρου από την οποία προήλθε απέναντι σε έναν ΣΥΡΙΖΑ που καλπάζει; Ή μήπως, μετά την εκτόνωση του εκλογικού σώματος, θα επικρατήσει το κριτήριο επιβίωσης της χώρας εντός του ευρώ; Αν φοβηθούν οι ψηφοφόροι το ενδεχόμενο ακυβερνησίας, γιατί να μην επιλέξουν τη ΝΔ που φαίνεται να έχει περισσότερες πιθανότητες να σχηματίσει κυβέρνηση, βυθίζοντας το ΠαΣοΚ; Μπορεί το ΠαΣοΚ να συνεχίσει να υπάρχει αν στις 17 Ιουνίου καταγράψει μονοψήφιο ποσοστό ή θα παρακολουθήσουμε σε απευθείας τηλεοπτική μετάδοση την εξαΰλωση του μεγάλου πρωταγωνιστή της Μεταπολίτευσης;

Ο προβληματισμός και το σοκ που προκάλεσε το 13% παρέλυσαν επί δύο εβδομάδες την Ιπποκράτους αλλά κυρίως τον κ. Ευ. Βενιζέλο. Ο πρόεδρος του ΠαΣοΚ ανακοίνωσε τη διάλυση του κόμματος, κατήργησε το Πολιτικό Συμβούλιο, το αντικατέστησε με μια επιτροπή έξι κορυφαίων στελεχών (Α. Λοβέρδος, Κ. Σκανδαλίδης, Αννα Διαμαντοπούλου, Μιχ. Χρυσοχοΐδης, Μ. Ανδρουλάκης, Φώφη Γεννηματά) και άφησε να αιωρούνται τα ερωτήματα και η αγωνία με ποια στρατηγική θα κατέλθει το ΠαΣοΚ στις εκλογές και πώς θα ανασυνταχθεί.
Οσο ήταν υπουργός Οικονομικών ο κ. Βενιζέλος έφθανε στο γραφείο του στις 10.30 – 11 π.μ. Στην Ιπποκράτους η ημέρα του ξεκινά στις 9 το πρωί ή και ακόμη νωρίτερα, με έναν δυνατό εσπρέσο – αντικατέστησε τον καφέ φίλτρου που έπινε για χρόνια. Βλέπει τους συνεργάτες του, ενημερώνεται για διάφορα θέματα, αλλά «πρωινός καφές» δεν υπάρχει. Οι σημαντικές συσκέψεις γίνονται αργά το βράδυ και ελάχιστες από αυτές ανακοινώνονται. Στο ενδιάμεσο παρελαύνουν από το γραφείο του στελέχη αλλά και υποψήφιοι που δεν εξελέγησαν προκειμένου να ζητήσουν κάποιο κομματικό πόστο ή ακόμη και να αλλάξει η σειρά στο ψηφοδέλτιο της περιφέρειάς τους και να τεθούν εκείνοι επικεφαλής αντί του εκλεγμένου βουλευτή.
Την περασμένη Πέμπτη – και αφού είχαν προηγηθεί τοποθετήσεις στελεχών όπως η κυρία Διαμαντοπούλου και οι κκ. Δ. Ρέππας, Λοβέρδος και Ι. Δατσέρης – ο κ. Βενιζέλος μιλώντας στην ΚΟ του κόμματος οριοθέτησε για πρώτη φορά τον χώρο του νέου ΠαΣοΚ, το οποίο εκφράζει «την υπεύθυνη Κεντροαριστερά και εντάσσεται στην ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία». Μάλιστα ανακοίνωσε ότι την Τετάρτη θα συναντηθεί στις Βρυξέλλες με τον κ. Φρανσουά Ολάντ, με τον επικεφαλής των γερμανών Σοσιαλδημοκρατών (SPD) και άλλους σοσιαλιστές με αντικείμενο τους νέους συσχετισμούς στην Ευρώπη.

Διπλό μέτωπο

Ταυτοχρόνως άνοιξε διπλό μέτωπο κατά της Δεξιάς, η οποία, όπως είπε, οδήγησε τη χώρα στις εκλογές αιχμαλωτισμένη στην ψευδαίσθηση της δήθεν κομματικής αυτοδυναμίας, αλλά και κατά της ανευθυνότητας, της δημαγωγίας και του λαϊκισμού που εμφανίζεται ως δήθεν αριστερός ή προοδευτικός. Σε μια ομιλία 13 σελίδων ο ΣΥΡΙΖΑ υπονοήθηκε με διάφορους τρόπους αλλά δεν κατονομάστηκε ούτε μία φορά. Επιπλέον, ο κ. Βενιζέλος έδωσε το σήμα ότι τελείωσε η περίοδος του αυτομαστιγώματος και της μετάνοιας και ξεκινά μια επιθετική εκστρατεία με βάση την πρόταση του ΠαΣοΚ για έξοδο από το μνημόνιο σε τρία χρόνια, χωρίς οριζόντιες μειώσεις στα εισοδήματα ή νέους φόρους.
Ειδική αναφορά έκανε στους ανέργους, στους συνταξιούχους, στους μικρομεσαίους επιχειρηματίες, στους αγρότες και στους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα. Αντιθέτως, τράβηξε διαχωριστική γραμμή με τον δημόσιο τομέα και κυρίως με τη συνδικαλιστική του εκπροσώπηση. Οι δημόσιοι υπάλληλοι, μια προνομιακή δεξαμενή ψηφοφόρων για το ΠαΣοΚ, θεωρείται οριστικά χαμένη προς όφελος του ΣΥΡΙΖΑ.
Το μνημόνιο εξόρισε το ΠαΣοΚ μακριά από την παραδοσιακή κομματική βάση του και το εγκατέλειψε στην έρημο για να αναζητήσει τη νέα «γη της επαγγελίας». Οι ψηφοφόροι που απέμειναν πιστοί είναι συνταξιούχοι, αγρότες και νοικοκυρές, ηλικίας άνω των 55 ετών, χαμηλού μορφωτικού επιπέδου. Το ΠαΣοΚ έχασε το 20% των ψηφοφόρων του 2009 προς τον ΣΥΡΙΖΑ, περίπου το 10% προς τη ΔΗΜΑΡ και μόλις το 4% προς τη ΝΔ. Εξέλεξε 127 λιγότερους βουλευτές και χάθηκε όλη η ηγετική ομάδα του κ. Γ. Παπανδρέου.
Ενα γερασμένο κόμμα δεν μπορεί παρά να ακολουθήσει μοιραία τον κύκλο της ζωής, εκτός κι αν η ηγεσία του καταφέρει να προσαρμόσει στα δεδομένα του ΠαΣοΚ την απίστευτη ιστορία του Μπέντζαμιν Μπάτον, ο οποίος γεννήθηκε 80 ετών και επέστρεψε στη βρεφική ηλικία. Ή, όπως το θέτει η κυρία Διαμαντοπούλου, αυτή τη στιγμή που αρχίζουν να αποκαλύπτονται και τα άλλα κόμματα είναι εξίσου πιθανό να βρεθεί το ΠαΣοΚ είτε στο 7% είτε στο 27%.
Στον ΣΥΡΙΖΑ μετακινήθηκαν νέοι ψηφοφόροι αλλά και δυναμικά μεσαία στρώματα, τα οποία δεν βρίσκονται στην απελπιστική κατάσταση των ανέργων. Ωστόσο η πολυσημία του ΣΥΡΙΖΑ για το μνημόνιο, το ευρώ, καθώς και το φλερτ με το ΠαΣοΚ της δεκαετίας του ’80, εκπροσωπούμενο από το ζεύγος Λούκας ΚατσέληΓεράσιμου Αρσένη, δεν είναι βέβαιον ότι συσφίγγουν τους δεσμούς με τη μεσαία τάξη.

Συμμαχίες

Κανένα στέλεχος του ΠαΣοΚ δεν τρέφει ψευδαισθήσεις ότι η κατάσταση είναι εύκολη. Χρειάζεται επειγόντως νέο αίμα («ήμασταν ένα κόμμα προϊσταμένων και υφισταμένων και τώρα ζητούμε από τους υφισταμένους να μετατραπούν σε ηγέτες» σχολιάζει έμπειρο στέλεχος) και νέες συμμαχίες. «Το ΠαΣοΚ έχασε το ηθικό του κεφάλαιο, δεν ηττήθηκαν οι ιδέες του. Μόνο με ριζική ανανέωση σε πρόσωπα, δομές και κουλτούρα θα αποκαταστήσει τη σχέση του με την κοινωνία» παρατηρεί ο κ. Ν. Ανδρουλάκης, από τη νεότερη γενιά στελεχών του κόμματος.
Στον χώρο της Κεντροαριστεράς οι δυνάμεις είναι μετρημένες: η Δημοκρατική Αριστερά και οι Οικολόγοι Πράσινοι, με τους οποίους θα επιδιώξει να συνεννοηθεί ο κ. Βενιζέλος τις επόμενες ημέρες. «Αριστερότερα από το ΠαΣοΚ βρίσκονται μόνο το ΚΚΕ και οι δυνάμεις της ΔΗΜΑΡ. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι Αριστερά. Είναι ένα μόρφωμα έξω από την υφιστάμενη πολιτική γεωγραφία και θα δούμε πού θα καθήσει εκλογικά» επισημαίνει ο κ. Λοβέρδος. Και ο κ. Π. Ευθυμίου πιστεύει ότι, αν κατορθώσει το ΠαΣοΚ να διατυπώσει με δύναμη και σαφήνεια την πρότασή του για τη χώρα, οι πολίτες αυτή τη φορά δεν θα κλείσουν τα αφτιά τους.

Λεπτές ισορροπίες

Ισως είναι η πρώτη φορά έπειτα από πολλά χρόνια που τα στελέχη του ΠαΣοΚ εμφανίζονται ενωμένα και πιθανόν αυτό να μην κρατήσει πολύ. Γνωρίζουν όμως πολύ καλά ότι, καθώς είναι καθεστωτικό κόμμα, πρόκειται να εμπλακούν σε έναν αντισυμβατικό πόλεμο επιβίωσης, σε ένα υβριδικό εμφυλιοπολεμικό κλίμα, με το πολιτικό σύστημα να αναζητεί νέα σημεία ισορροπίας. Από αύριο όλα τα στελέχη ρίχνονται στη μάχη με συγκεκριμένα καθήκοντα και πρόγραμμα περιοδειών σε όλη τη χώρα. Ενας από τους «Νέστορες» της παράταξης ομολογεί ότι εξαιτίας της ρευστότητας που επικρατεί δεν εμπιστεύεται την κρίση του για να προβλέψει το μέλλον του ΠαΣοΚ. Τα μάχιμα στελέχη όμως επιμένουν ότι «όταν η διαφορά όλων μας είναι πέντε μονάδες, τα πάντα μπορεί να συμβούν!».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Αφιερώματα
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk