Ο λαός

Αυτές τις ημέρες, με αφορμή τα αποτελέσματα των εκλογών της 6ης Μαΐου, ο καθένας επικαλείται τον λαό για λογαριασμό του. Αίφνης, η κυρία Αλέκα Παπαρρήγα, αφού τον είχε αποθεώσει πριν από τις εκλογές, τώρα μας λέει ότι ο λαός μπορεί να κάνει και λάθη και τον «κάλεσε να διορθώσει την ψήφο του».

Ο λαός | tovima.gr
Αυτές τις ημέρες, με αφορμή τα αποτελέσματα των εκλογών της 6ης Μαΐου, ο καθένας επικαλείται τον λαό για λογαριασμό του. Αίφνης, η κυρία Αλέκα Παπαρρήγα, αφού τον είχε αποθεώσει πριν από τις εκλογές, τώρα μας λέει ότι ο λαός μπορεί να κάνει και λάθη και τον «κάλεσε να διορθώσει την ψήφο του». Τι είναι τελικά ο λαός; Είναι μια στερεή κατηγορία συνδεμένη με γλώσσα, παράδοση, πνεύμα ή είναι μια κατηγορία συνδεδεμένη με το συναίσθημα, έτσι ώστε ο καθένας να μπορεί να τον επικαλείται; Προφανώς συμβαίνει το δεύτερο. Επειδή ο λαός – ρομαντική κατασκευή και ρομαντική δύναμη, να μην το ξεχνάμε – είναι ασαφές υποκείμενο ή αντικείμενο, δεν έχει καθορισμένα όρια, λειτουργεί κυρίως σε συναισθηματικό πλαίσιο, με ποικίλα αποτελέσματα, ποικίλες χρήσεις και… ιδιοποιήσεις. Ο φιλόσοφος και νομικός Καρλ Σμιτ στο έργο του Πολιτικός ρομαντισμός (Politische romantik) παρουσιάζει την κατηγορία του λαού ως ένα ρεζερβουάρ, μια δεξαμενή κάθε ανορθολογικότητας.
Είναι κακός ο λαός; Είναι καλός; Είναι ηθικός; Είναι ανήθικος; Είναι ακέραιος; Είναι διεφθαρμένος; Στην ιστορία των ιδεών υπάρχουν δύο γενικές κατευθύνσεις. Η μία μας λέει ότι ο λαός είναι καλός αλλά διαφθείρεται από τους θεσμούς. Η άλλη ότι ο λαός είναι κακός, λόγω προπατορικού, και χρειάζονται οι θεσμοί (όπως η Εκκλησία) για να γίνει καλός. Αυτή τη χονδροειδή διάσταση την ασπάζονται και τα ελληνικά κόμματα, ανάλογα με τις διαθέσεις τους και τη βολή τους. Ο Παττακός, ένας εκ των δικτατόρων της 21ης Απριλίου, έλεγε ότι όλοι οι λαοί έχουν τις ιδιαιτερότητές τους, αλλά ο ελληνικός έχει μια ιδιαίτερη ιδιαιτερότητα, πιστεύει εις την άκρατον ελευθερίαν. Πολλές δηλώσεις των ημερών, σε όλους τους πολιτικούς χώρους, μου θύμισαν δηλώσεις Παττακού. Στη «Βιριδιάνα» του Μπουνιουέλ η ηρωίδα αποφασίζει να συντηρήσει μια ομάδα φτωχών – «φτωχολαϊκά στρώματα» θα λέγαμε σήμερα ακολουθώντας τους ακροβατικούς ορισμούς των πολιτικών -, που στο τέλος την κακοποιούν και τη βιάζουν. Εδώ ο λαός έχει χαμηλά ένστικτα, είναι δεξαμενή ανορθολογικότητας και κινδύνων. Στο συναισθηματικό πλαίσιο λοιπόν ο λαός οδηγεί παντού, ακόμη και στο «εγέρθητι».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk