Φιλόσοφοι «άπιστοι» και «κοιλαράδες»

Το 1999 κυκλοφόρησε στη Γαλλία το βιβλίο La vie sexuelle d’Emmanuel Kant (Ο σεξουαλικός βίος του Ιμάνουελ Καντ). Τέσσερα χρόνια αργότερα ένα άλλο, με τίτλο Nietzsche ou le demon de midi (Νίτσε, ή ο δαίμονας του μεσημεριού). Συγγραφέας και των δύο εφέρετο κάποιος «φιλόσοφος» ονόματι Ζαν-Μπατίστ Μποτίλ, ο οποίος μάλιστα ίδρυσε και «Εταιρεία Φίλων του Ζαν-Μπατίστ Μποτίλ» που σκοπός της ήταν η διάδοση των ιδεών της σχολής του «μποτιλισμού».

Το 1999 κυκλοφόρησε στη Γαλλία το βιβλίο La vie sexuelle d’Emmanuel Kant (Ο σεξουαλικός βίος του Ιμάνουελ Καντ). Τέσσερα χρόνια αργότερα ένα άλλο, με τίτλο Nietzsche ou le demon de midi (Νίτσε, ή ο δαίμονας του μεσημεριού). Συγγραφέας και των δύο εφέρετο κάποιος «φιλόσοφος» ονόματι Ζαν-Μπατίστ Μποτίλ, ο οποίος μάλιστα ίδρυσε και «Εταιρεία Φίλων του Ζαν-Μπατίστ Μποτίλ» που σκοπός της ήταν η διάδοση των ιδεών της σχολής του «μποτιλισμού». Επρόκειτο για φάρσα, αφού ουδέποτε υπήρξε Ζαν-Μπατίστ Μποτίλ. Πίσω από το όνομα κρυβόταν ο δαιμόνιος δημοσιογράφος Φρεντερίκ Παζ της περίφημης εβδομαδιαίας σατιρικής εφημερίδας «Le Canard Enchaine».
Και λοιπόν; Τέτοια αστεία γίνονται συχνά, θα αντέτεινε κάποιος. Ελα όμως που την πάτησε ο κύριος Μπερνάρ-Ανρί Λεβί, ο οποίος στο βιβλίο του Φιλοσοφικές διαμάχες, εκτός από τα ποικίλα ναρκισσιστικά, ψευδοποιητικά, αυτοαναφορικά κτλ. που παραθέτει, αποφάσισε μέσα σε μία σελίδα να εξαφανίσει τον Καντ, «τον υποτιθέμενο σοφό του Κένιξμπεργκ. Τον φιλόσοφο που είχε απαλλαγεί κατ’ εξαίρεση από τη ζωή και το κορμί του»; Και πώς; Παραπέμποντας στον Μποτίλ! Γράφει λοιπόν: «Θα σας θυμίσω ότι ο Ζαν-Μπατίστ Μποτίλ έδειξε, την επαύριο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, σε μια σειρά διαλέξεων στους νεοκαντιανούς της Παραγουάης, ότι ο ήρωάς τους ήταν απλώς ένας κάλπικος υποστηρικτής της αφαίρεσης, ένα καθαρά κατ’ επίφαση καθαρό πνεύμα» κτλ. Δύστυχε Τσιτσάνη, που σε κατηγόρησαν γιατί νόμιζες ότι είχε ακρογιαλιές η Παραγουάη!
Η μεταφράστρια Κατερίνα Γούλα, προς τιμήν της, έχει φροντίσει σε υποσημείωσή της να ενημερώσει τον έλληνα αναγνώστη ότι ο Μποτίλ είναι πλασματικός συγγραφέας, χωρίς όμως να αναφερθεί στην ιστορία και στο σκάνδαλο που ξέσπασε στη Γαλλία όταν εκδόθηκε το βιβλίο πριν από δύο χρόνια.

Διασκεδαστικός ναρκισσισμός
Αξιζε να εκδοθεί ένα τέτοιο βιβλίο στα ελληνικά; Θα έλεγα ναι, για δύο κυρίως λόγους. Ο πρώτος, ότι ο Μπερνάρ-Ανρί Λεβί είναι ένα πρόσωπο που συστηματικά επιδιώκει να σχολιάζει τα παγκόσμια γεγονότα, να λέει την άποψή του για όσα απασχολούν την παγκόσμια κοινωνία κατά καιρούς, για τη χώρα του, για τον κόσμο, για τον καπιταλισμό και τον σοσιαλισμό, για το Ισλάμ και την Ευρώπη, για τον ρόλο των διανοουμένων – με άλλα λόγια για τα πάντα. Εχει την ικανότητα να προκαλεί αντιπαραθέσεις, διαμάχες, συζητήσεις. Να είναι «φίλος» με τον Σαρκοζί, αλλά περισσότερο «φίλος» με τον Ντομινίκ Στρος-Καν, να θεωρεί πεποιημένους τους πλατωνικούς διάλογους και ταυτοχρόνως να αποκαλεί τον Αλτουσέρ «Μεγάλο ηγέτη των απίστων», να συνδέει τον Νίτσε με τον Αρτό, να αποκαλεί τον Σολζενίτσιν «Δάντη της εποχής μας» και να υπερηφανεύεται με «άκρα σεμνότητα» ότι φιλοσοφεί «ενάντια στον νεοπλατωνισμό», «ενάντια στον Μπερξόν και την ντελεζιανή μετενσάρκωσή του» και «ενάντια στον κοιλαρά τον Ζίζεκ». Ο ναρκισσισμός, αν δεν τον πάρεις τοις μετρητοίς, μπορεί να είναι διασκεδαστικός.
Ο δεύτερος λόγος είναι πως ο εν λόγω θορυβοποιός έχει κατορθώσει εδώ και 30 χρόνια να προκαλεί το δημόσιο ενδιαφέρον. Είναι φαινόμενο – και τα φαινόμενα που διαρκούν αξίζει κανείς να τα γνωρίζει. Αν μη τι άλλο, και μόνο επειδή, έστω και παραθλαστικά, επιδρούν στη δική του κουλτούρα.
Το βιβλίο αυτό του Λεβί αποτελεί εκτενέστερη εκδοχή μιας διάλεξης που δόθηκε πάνω στον Λεβινάς στις 6 Απριλίου 2009 στην Ecole Normale στο Παρίσι. Τώρα, αν οι αναφορές στον Λεβινάς, όπως και σε πλήθος άλλους, μοιάζει να παρεμπίπτουν και η εντύπωση που αποκομίζει ο αναγνώστης είναι πως το βιβλίο δεν συνιστά παρά μια σειρά από αυθαίρετες υποθέσεις και συγκρίσεις του Λεβί, που αρχίζουν από τον εαυτό του και καταλήγουν στον εαυτό του, μην το θεωρείτε περίεργο. Ετσι είναι αυτός ο συγγραφέας.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Βιβλία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk