Η στρέβλωση του bonus

Η στρέβλωση του bonus | tovima.gr

Με το επιχείρημα της δημιουργίας ισχυρών κυβερνήσεων οι εκλογικοί νόμοι στην Ελλάδα περιέχουν ένα στοιχείο του πλειοψηφικού συστήματος δίνοντας στο πρώτο κόμμα ένα αριθμό βουλευτών ως bonus. Στις εκλογές της 6ης Μαίου το bonus είναι 50 έδρες με αποτέλεσμα να απαιτείται μόνο 37% για την επίτευξη κοινοβουλευτικής πλεοψηφίας από το πρώτο κόμμα είτε αυτοδύναμα είτε σε συνδυασμό με άλλα κόμματα.

Δεδομένης της εμπειρίας από όλες τις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις είναι σχεδόν βέβαιο ότι το πρώτο κόμμα θα έχει τη δυνατότητα να σχηματίσει κυβέρνηση.

Στην πραγματικότητα όμως το bonus αποτελεί στρέβλωση της δημοκρατικής διαδικασίας και της ακριβούς απεικόνισης των απόψεων των ψηφοφόρων. Το σύνηθες επιχείρημα ότι νοθεύει την απλή αναλογική δεν είναι το μείζον, επειδή κάποιος μπορεί εύλογα να ισχυριστεί ότι το bonus αποτελεί συμβιβαστική λύση για δύο αντικρουόμενες αξίες: την αναλογικότητα και την πολιτική σταθερότητα.

Στις συγκεκριμένες συνθήκες των εκλογών της 6ης Μαίου το μείζον είναι ότι το bonus επιτρέπει την επιδοκιμασία ανεύθυνων και ακραίων πολιτικών προτάσεων από διαμαρτυρόμενους ψηφοφόρους, επειδή γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι θα υπάρχει κυβέρνηση που θα φροντίσει για τον τόπο και φυσικά και για τους ίδιους. Μετά τις εκλογές μπορεί να επικαλούνται ανέξοδα τον ληστρικό εκλογικό νόμο και να αμφισβητούν την νομιμοποίηση της νέας κυβέρνησης. Πάντα εκ του ασφαλούς. Σαν το κακομαθημένο παιδί που συνέχεια προβάλλει απαιτήσεις γνωρίζοντας ότι έχει εξασφαλισμένη τροφή και στέγη από τους υπεύθυνους γονείς του.

Στις οικονομικές και κοινωνικές επιστήμες το φαινόμενο του τζαμπατζή (free rider) δημιουργείται όταν κάποιος απολαμβάνει ένα αγαθό ή υπηρεσία χωρίς να πληρώνει το πλήρες κόστος. Αυτό είναι πρόβλημα επειδή οδηγεί σε απόκλιση από τη βέλτιστη ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Κατ’ αναλογία στην πολιτική το πρόβλημα του τζαμπατζή δημιουργείται όταν προβάλλονται εκ του ασφαλούς απόψεις που δεν αποτελούν ρεαλιστικές εναλλακτικές λύσεις.

Οι τζαμπατζήδες της πολιτικής εκμεταλλεύονται τα κορόιδα που κουβαλάνε το σταυρό της ευθύνης. Συμμετέχοντας στον πολιτικό διάλογο με μαξιμαλιστικές και ανεφάρμοστες προτάσεις ελπίζουν ότι θα εισπράξουν σε ψήφους τον θυμό και την οργή χωρίς να εκτεθούν σε κανένα πολιτικό κόστος. Αυτό είναι πρόβλημα γιατί οδηγεί σε αδυναμία προγραμματικών συγκλίσεων και σε αναποτελεσματικότητα της εκλογικής διαδικασίας.

Ας εξεταστεί το ενδεχόμενο το bonus να είναι ακόμα μεγαλύτερο, αλλά να κατανέμεται αναλογικά στους σοβαρούς παίκτες δηλαδή στα τρία ή τέσσερα πρώτα κόμματα.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk