Ο φθόνος και ο τρόμος

Στην Ιστορία συναντώνται πάμπολλες περίοδοι μεγάλων αντιθέσεων που δίχασαν τις κοινωνίες. Ως τέτοια περιγράφεται η πρώιμη του καπιταλισμού, μεταξύ 1830 και 1848, η οποία προσδιόρισε τη βιομηχανική εποχή και οδήγησε σε μεγάλες επαναστάσεις και άλλαξε πραγματικά ολόκληρη την Ευρώπη. Το 1848 όλοι γνωρίζουμε ότι είναι η χρονιά της μεγάλης κοινωνικής επανάστασης στην Ευρώπη, που γκρέμισε τα βασίλεια και έφερε στο προσκήνιο τις νέες τάξεις των αστών, των παραγωγών και των εμπόρων. Και βεβαίως είναι η χρονιά που ο Καρλ Μαρξ έγραψε το Κομμουνιστικό Μανιφέστο. Ο Αλέξις ντε Τοκβίλ έχει αποδώσει με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο εκείνη την περίοδο που προπαρασκεύασε την επανάσταση.

Ο φθόνος και ο τρόμος | tovima.gr
Στην Ιστορία συναντώνται πάμπολλες περίοδοι μεγάλων αντιθέσεων που δίχασαν τις κοινωνίες. Ως τέτοια περιγράφεται η πρώιμη του καπιταλισμού, μεταξύ 1830 και 1848, η οποία προσδιόρισε τη βιομηχανική εποχή και οδήγησε σε μεγάλες επαναστάσεις και άλλαξε πραγματικά ολόκληρη την Ευρώπη.
Το 1848 όλοι γνωρίζουμε ότι είναι η χρονιά της μεγάλης κοινωνικής επανάστασης στην Ευρώπη, που γκρέμισε τα βασίλεια και έφερε στο προσκήνιο τις νέες τάξεις των αστών, των παραγωγών και των εμπόρων. Και βεβαίως είναι η χρονιά που ο Καρλ Μαρξ έγραψε το Κομμουνιστικό Μανιφέστο.
Ο Αλέξις ντε Τοκβίλ έχει αποδώσει με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο εκείνη την περίοδο που προπαρασκεύασε την επανάσταση. Εχει γράψει ότι «η κοινωνία ήταν κομμένη στα δύο: από τη μια όσοι δεν είχαν τίποτα και τους ένωνε ο φθόνος και από την άλλη όσοι είχαν τα πάντα και τους ένωνε ο τρόμος».
Τηρουμένων των αναλογιών, η συγκεκριμένη φράση αποδίδει σε μεγάλο βαθμό τον σημερινό ελληνικό διχασμό και εξηγεί την επικρατούσα σύγχυση στην ελληνική κοινωνία.
Είναι αλήθεια πως μεγάλο τμήμα του πληθυσμού αισθάνεται προδομένο από τις κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις, ορίζεται από αισθήματα αδικίας, θέλει να τιμωρήσει εκείνους που θεωρεί υπεύθυνους για τη σημερινή κατάσταση και τυφλωμένο οδεύει προς επιλογές ανατρεπτικές, ακραίες και εν πολλοίς αδιέξοδες, της απελπισίας, της καταστροφής. Και από την άλλη, ένα επίσης σημαντικό πλήθος που τρομάζει από την απειλή μιας επερχόμενης καταστροφής και αναζητεί μια οργανωμένη διέξοδο, την οποία ωστόσο δεν βρίσκει, επειδή απλά δεν μπορεί να προσφερθεί από τις υπάρχουσες, τις προσδεδεμένες ή καλύτερα τις εξαρτώμενες από το παρελθόν δυνάμεις.
Γι’ αυτό και τσαλαβουτάει δώθε – κείθε, ψάχνει άγκυρες, θέλει να πιαστεί και ίσως στο τέλος ταλαντευόμενο να βρεθεί στο κέντρο μιας σύγκρουσης που δεν τη θέλει, ούτε την αντέχει, αλλά πιθανώς να μην μπορεί να την αποφύγει.
Είναι αυτό το πλήθος που πιθανώς προσβλέπει σε έναν δεύτερο γύρο μετά τις εκλογές, όταν θα έχει φανεί πλήρως το αδιέξοδο και θα είναι αυτό που τελικώς θα κινητοποιήσει τις πραγματικά δημιουργικές δυνάμεις του τόπου να κάνουν το μεγάλο βήμα που χρειάζεται η χώρα για να ξεφύγει από όσα το προβληματικό παρελθόν και το σκοτεινό παρόν ορίζουν.
Αλλωστε, από εκείνη την περίοδο του μεγάλου διχασμού και της απόλυτης σύγκρουσης του 1848 ξεπήδησε η πιο αναγεννητική περίοδος της νεότερης Ευρώπης. Ακόμη και σήμερα άπαντες εκπλήσσονται από την έκρηξη δημιουργίας που επικράτησε αμέσως μετά την επανάσταση του 1848, μεταξύ 1850 και 1870.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk