Ευρωπαϊκοί φόβοι για τις ελληνικές κάλπες

«Σιγή ασυρμάτου» έχουν αποφασίσει να τηρήσουν ως τις εκλογές της 6ης Μαΐου οι ευρωπαίοι εταίροι και η τρόικα – με ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως οι πρόσφατες δηλώσεις της επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ που ζητεί εφαρμογή των συμφωνηθέντων. Κανείς δεν θέλει να εμφανίζεται ότι παρεμβαίνει στις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις, αν και στο παρασκήνιο η ανησυχία έχει χτυπήσει… κόκκινο για το τι μπορεί να προκύψει την επόμενη ημέρα στην Ελλάδα και για το ενδεχόμενο ακυβερνησίας.

«Σιγή ασυρμάτου» έχουν αποφασίσει να τηρήσουν ως τις εκλογές της 6ης Μαΐου οι ευρωπαίοι εταίροι και η τρόικα – με ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως οι πρόσφατες δηλώσεις της επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ που ζητεί εφαρμογή των συμφωνηθέντων. Κανείς δεν θέλει να εμφανίζεται ότι παρεμβαίνει στις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις, αν και στο παρασκήνιο η ανησυχία έχει χτυπήσει… κόκκινο για το τι μπορεί να προκύψει την επόμενη ημέρα στην Ελλάδα και για το ενδεχόμενο ακυβερνησίας. Η άνοδος των άκρων και η αδυναμία των δύο μεγάλων κομμάτων να συσπειρώσουν τους ψηφοφόρους τους δημιουργούν έντονο προβληματισμό για το ποιοι θα είναι οι επόμενοι συνομιλητές της τρόικας. Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει τη λήψη σκληρών μέτρων τον Ιούνιο, τη στιγμή που η αποσύνθεση του δικομματισμού μπορεί να φέρει σύντομα νέες εκλογές. Ανεξαρτήτως του τι θα συμβεί, το φθινόπωρο του 2012 θα μπορούσε να αποτελέσει τον πιο δύσκολο κάβο από τον οποίο θα πρέπει να περάσει η Ελλάδα αν θέλει να παραμείνει στην ευρωζώνη.

Το ελληνικό θέμα δεν είναι αποκομμένο από τις κινήσεις των πιονιών στη σκακιέρα της ευρωζώνης. Τα σύννεφα που συγκεντρώνονται στον ουρανό της Ιβηρικής Χερσονήσου, με τις αγορές να στοχοποιούν την Ισπανία, έχουν οδηγήσει ήδη σε σενάρια για παρέμβαση ακόμη και του προσωρινού μηχανισμού σταθερότητας (EFSF). Με ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον κοιτούν όμως οι ευρωπαϊκές καγκελαρίες την έκβαση των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία. Μια νίκη του Φρανσουά Ολάντ επί του Νικολά Σαρκοζί θα μπορούσε ίσως να προκαλέσει μια πρώτη, λεπτή ρωγμή στη συντηρητική πανοπλία που έχουν φιλοτεχνήσει η Ανγκελα Μέρκελ και η Γερμανία.

Ως πριν από λίγους μήνες οι πιστωτές μας παρακολουθούσαν τις ελληνικές πολιτικές εξελίξεις χωρίς να δίνουν έμφαση και στην τελευταία λεπτομέρεια. Αυτό πλέον έχει μεταβληθεί δραματικά. Οι… πράκτορές τους δεν αφήνουν τίποτε χωρίς να το ελέγξουν με προσοχή. Με δύο εβδομάδες να απομένουν ως τις κάλπες, η τρόικα, οι ευρωπαίοι εταίροι αλλά και οι Αμερικανοί θεωρούν ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι η έκβαση του προγράμματος δημοσιονομικής σταθερότητας κρέμεται από τη λεπτή κλωστή της εκλογής σταθερής κυβέρνησης.
Η αδυναμία του ΠαΣοΚ και της ΝΔ, τουλάχιστον όπως καταγράφεται ως σήμερα στις δημοσκοπήσεις, να αυξήσουν τα ποσοστά τους φέρνει «κρύο ιδρώτα». Ιδιαίτερα προβληματισμένοι εμφανίζονται μάλιστα λόγω της σε πολλές περιπτώσεις ανεύθυνης ρητορικής που επιμένει να χρησιμοποιεί ο κ. Αντ. Σαμαράς, επιμένοντας στην έκκληση για αυτοδυναμία και μη αφήνοντας ανοιχτό παράθυρο για μετεκλογική συνεργασία. Στο ζήτημα αυτό, η τρόικα και οι δανειστές αισθάνονται πιο οικεία με τη συγκρατημένη στάση του κ. Ευ. Βενιζέλου.
Ορισμένοι γνώστες του παρασκηνίου σχολιάζουν μάλιστα ότι παρά τα όσα εγράφησαν περί θερμής συνάντησης του κ. Σαμαρά με την κυρία Μέρκελ τον περασμένο Μάρτιο, οι πάγοι δεν έλιωσαν τελείως. Η δυσπιστία παραμένει μεγάλη και η πιθανή συγκατοίκηση κρίνεται ως «αναγκαίο κακό». Καταγράφεται επίσης η έλλειψη επαρκούς αριθμού στελεχών της ΝΔ που θα μπορούσαν να φέρουν εις πέρας τα δύσκολα μέτρα που προβλέπει το μνημόνιο 2.
Το δεύτερο σημείο που προκαλεί ανομολόγητο πανικό είναι η άνοδος ακραίων κομμάτων που ξεφεύγουν από τη διάκριση μνημονιακών – αντιμνημονιακών. Η Χρυσή Αυγή αποτελεί «μαύρο κουτί» για τους πιστωτές, ο ΛΑΟΣ δεν θεωρείται πλέον αξιόπιστος σχηματισμός διότι αποχώρησε από την κυβέρνηση συνεργασίας στην πρώτη δυσκολία, ενώ οι Ανεξάρτητοι Ελληνες του κ. Π. Καμμένου χαρακτηρίζονται κλασικό αντιμνημονιακό κόμμα. Αν τα τρία αυτά κόμματα συγκεντρώσουν ποσοστά κοντά στο 15%, τότε «τα προβλήματά μας αυξάνονται. Δεν είναι μόνο το πόσες έδρες θα κατέχει μια κυβέρνηση. Σημασία έχει και η λαϊκή ψήφος. Αν οι δυνάμεις του μνημονίου λάβουν ποσοστό κοντά στο 55%, τότε θα υπάρξει μια ανακούφιση. Αν δεν ξεπεραστεί ούτε το 50%, θα μιλάμε για μια πολύ δύσκολη κατάσταση» παραδέχεται κοινοτική πηγή που έχει επιφορτιστεί να παρακολουθεί το σίριαλ της ελληνικής κρίσης.
Θα μπορούσε η δυσκολία σχηματισμού κυβέρνησης να… μαλακώσει τους εταίρους μας και ιδιαίτερα τη Γερμανία; Η απάντηση είναι «ναι, Ολάντ θέλοντος και Μέρκελ επιτρέπουσας». Κοινοτικές πηγές σημειώνουν προς «Το Βήμα» ότι «αν το φάσμα της ακυβερνησίας κυκλώσει την Αθήνα, θα πρέπει ίσως να αναθεωρήσουμε το πόσο σκληρά μέτρα θα απαιτηθούν τον Ιούνιο». Οπως εξηγούν, αν δημιουργηθεί μια κυβέρνηση συνεργασίας ΠαΣοΚ – ΝΔ που είναι ασταθής, η άμεση πίεση για λήψη μέτρων ύψους 11 δισεκατομμυρίων ευρώ θα έβαζε αυτομάτως το κυβερνητικό σχήμα στη λαιμητόμο της τρόικας.
«Από τον Ιούνιο ως τον Σεπτέμβριο θα γίνει κόλαση. Για φανταστείτε να επανέλθει δυναμικά η περικοπή του 13ου και του 14ου μισθού ή οι μειώσεις στα ειδικά μισθολόγια» σχολιάζουν χαρακτηριστικά. Και σε αυτή την περίπτωση, ακόμη και η επιβίωση της κυβέρνησης θα είναι εξαιρετικά αμφίβολη, ενώ θα ανοίξει ξανά ο «ασκός του Αιόλου» που ακούει στο όνομα «έξοδος από την ευρωζώνη».
Το Βερολίνο πάντως φαίνεται προς το παρόν αμετακίνητο, παρά τις εκκλήσεις και του ΔΝΤ να μπει φρένο στην άκρατη λιτότητα και οι περικοπές να υλοποιηθούν εντός πιο εύλογου χρονικού διαστήματος. Πηγές προσκείμενες στο γερμανικό υπουργείο Οικονομικών επιμένουν ότι η ανάπτυξη δεν θα προέλθει από αύξηση των δαπανών, ενώ η καγκελάριος Μέρκελ δεν θέλει αναταράξεις καθώς έχει μπροστά της εκλογές σε δύο κρατίδια. Πάντως, ο Φρανσουά Ολάντ κάνει κινήσεις προσέγγισης με το Βερολίνο, ρίχνοντας τους τόνους για το Δημοσιονομικό Σύμφωνο στο οποίο επιζητεί βελτιώσεις, όχι αλλαγές. Επιπλέον, στελέχη των γάλλων Σοσιαλιστών έχουν διακριτικά το τελευταίο διάστημα επισκεφθεί το Ινστιτούτο «Κόνραντ Αντενάουερ», της επίσημης δεξαμενής σκέψης των γερμανών Χριστιανοδημοκρατών.
Το Δημοσιονομικό Σύμφωνο
Μέτωπο Ολάντ – Μόντι απέναντι στη Μέρκελ

Η εκλογή του Φρανσουά Ολάντ, που έρχεται όλο και πιο κοντά, θεωρείται απαραίτητη συνθήκη ώστε να πιεστεί το Βερολίνο «να βάλει νερό στο κρασί του». Και το νερό δεν είναι τίποτε λιγότερο από ενέσεις ανάπτυξης για να μην ξεραθεί η ευρωπαϊκή οικονομία που βυθίζεται στην ύφεση. «Αν ο Ολάντ προστεθεί στον Μάριο Μόντι, τότε θα ενισχυθούν και οι πιέσεις προς τη Μέρκελ, που ήδη έχει ανάγκη από την υποστήριξη των Σοσιαλδημοκρατών για να περάσει το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, να συνειδητοποιήσει ότι πρέπει να μεταβάλει ρότα» τονίζουν ξένοι διπλωμάτες στην Αθήνα.
Τι θα μπορούσε να περιλαμβάνει μια αναπτυξιακή ανάσα; Τρία πράγματα. Σχετικά με την Ελλάδα, το βασικότερο θα ήταν μια χρονική επέκταση του προγράμματος ώστε σε συνδυασμό με το PSI η ανώμαλη προσγείωση να μετριαστεί. Θετικός θα ήταν επίσης για την Ελλάδα ένας ενεργότερος ρόλος από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) που υπό την καθοδήγηση του Γερμανού Βέρνερ Χόγερ εμφανίζεται διστακτική στη μόχλευση κονδυλίων του ΕΣΠΑ υπό τον φόβο και της απώλειας του τριπλού Α. Ολα αυτά βέβαια έχουν ως απαραίτητη προϋπόθεση ότι η Αθήνα δεν θα παρεκκλίνει της εφαρμογής του προγράμματος, κάτι που εκ των πραγμάτων είναι δύσκολο.
Τα άλλα δύο σημεία αφορούν ευρύτερα την ευρωζώνη. Το πρώτο σχετίζεται με τον μελλοντικό ρόλο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Το θέμα αυτό «παίζει» δυνατά στην προεκλογική εκστρατεία στη Γαλλία, αναγκάζοντας ακόμη και τον Σαρκοζί να παραβιάσει τον «όρκο σιωπής» που είχε δώσει με τη Μέρκελ να μην αναφέρεται στην ΕΚΤ δημοσίως. Η ΕΚΤ εμπλέκεται σε πολλά σημεία. Κατ’ αρχήν, στο πώς θα μπορούσε να συνεχίσει να βοηθά στον έλεγχο των spreads των κρατικών ομολόγων, είτε με τα τριετή φθηνά δάνεια (LTROs) είτε αγοράζοντας η ίδια ομόλογα όπως έκανε για μεγάλο διάστημα από τον Μάιο του 2010 και μετά. Και επιπλέον, στο ζήτημα της ισοτιμίας του ευρώ που το Παρίσι θεωρεί υπερτιμημένο. Το δεύτερο αφορά το θέμα των ευρωομολόγων, τα οποία η ευρωπαϊκή Αριστερά έχει βαφτίσει «projects-bonds» και αποτελούν το πυρηνικό όπλο που ίσως έλυνε μια και καλή το πρόβλημα χρέους και τόνωνε την ανάπτυξη.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Αφιερώματα
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk