Οι εταιρείες κυβερνούν τον κόσμο

Ποιος κυβερνά αυτόν τον κόσµο; Είναι ένα ερώτηµα επίκαιρο και η απάντηση είναι σαφώς λιγότερο αυτονόητη από ό,τι στο παρελθόν. ∆εν χρειαζόταν οπωσδήποτε να φτάσουµε στην κρίση του 2008 για να αντιληφθούµε τη µείωση της ισχύος του πάλαι ποτέ παντοδύναµου κράτους, ο Ρίγκαν και η Θάτσερ µάς είχαν προϊδεάσει ήδη από τη δεκαετία του ’80. Ούτε είναι απαραίτητο να είναι κανείς συνδροµητής του περιοδικού «Forbes» για να γνωρίζει ότι οι προϋπολογισµοί κάποιων κροίσων, πολυεθνικών ή hedge funds ξεπερνούν αυτούς αρκετών µικροµεσαίων χωρών της υδρογείου. Οπως και να το κάνουµε, πάντως, είναι διαφορετικό να επιβεβαιώνει τις υποψίες σου ένας ανεξάρτητος παρατηρητής. Ο Ντέιβιντ Ρόθκοπφ, πρώην υφυπουργός Εµπορίου των ΗΠΑ, πρώην διευθυντής της εταιρείας συµβούλων του Χένρι Κίσινγκερ, πρώην εκδότης επιχειρηµατικών περιοδικών, νυν διευθύνων σύµβουλος δικής του εταιρείας και καθηγητής του Ιδρύµατος Κάρνεγκι, σίγουρα δεν είναι αντικαπιταλιστής – κάτι που κάνει τις ανησυχίες του πιο γνήσιες.

Γράφοντας το «Power, Inc.» o Ρόθκοπφ εστιάζει την προσοχή του στην ανάδυση του θεσµού των µεγάλων επιχειρήσεων και τη σύγκρουσή τους µε τις δυτικές κυβερνήσεις µε αντικείµενο τη ρύθµιση του τοπίου της αγοράς. Ο αγώνας αυτός δεν προµηνύεται νικηφόρος για τα κράτη, σύµφωνα µε τον Ρόθκοπφ: η Stora Enso, µια κατά τα άλλα άγνωστη σουηδική εταιρεία που δραστηριοποιείται στον χώρο του χαρτιού, ισχυρίζεται ότι «οι ετήσιες πωλήσεις της υπερβαίνουν το ΑΕΠ σχεδόν 100 χωρών του κόσµου». Ο συγγραφέας, από την πλευρά του, συγκαταλέγει 160 από τα 192 κράτη-µέλη του ΟΗΕ στην κατηγορία των «ηµι-κρατών», µια «εξασθενηµένη εκδοχή τού πώς ήταν ή οφείλει να είναι ένα κράτος». Οταν ο πετρελαϊκός γίγαντας Exxon φθάνει να απολαµβάνει ετήσια εισοδήµατα 442 δισ. δολαρίων, ενώ ολόκληρο το ΑΕΠ µιας µεσαίας χώρας όπως η Σουηδία εγγίζει µόλις τα 402 δισ., γίνεται κατανοητό ότι οι όροι του παιχνιδιού έχουν αλλάξει. Η οικονοµική κρίση επιβάλλει αλλαγές, λέει ο Ρόθκοπφ, και δεν θεωρεί παράξενο ότι το αµερικανικό µοντέλο του laissez-faire δεν µοιάζει πια ελκυστικό – σε αντίθεση µε το αυταρχικό, αλλά άκρως αναπτυξιακό της Κίνας ή το µειωµένων κερδών, αλλά υψηλής ανταποδοτικότητας σε ποιότητα ζωής, σκανδιναβικό.

Το ερώτηµα που αβίαστα προκύπτει είναι τι µέλλει γενέσθαι. Ο Ρόθκοπφ δεν θίγει το ζήτηµα, αλλά ο σύγχρονος κόσµος διαµορφώθηκε όταν τα κράτη υπερίσχυσαν τον 16ο αιώνα των πόλεων στον άτυπο αγώνα για την πρωτοκαθεδρία της οργάνωσης του δηµόσιου χώρου. Μαζί τους, ο ευρωπαϊκός Βορράς των µετέπειτα εθνών-κρατών πήρε τα ηνία από τον Νότο των πόλεων-κρατών της ιταλικής χερσονήσου. Αν σήµερα τα κράτη υποσκελίζονται από τις µεγάλες επιχειρήσεις, τι σηµαίνει αυτό για το µέλλον; Μια νύξη κάνει στο βιβλίο ο πρώην υπουργός Οικονοµικών των ΗΠΑ Ρόµπερτ Ρούµπιν. Πρόθυµος όπως όλοι να παράσχει τη σοφία του εκ των υστέρων, σηµειώνει ότι το «too big to fail δεν είναι εσωτερικό πρόβληµα του συστήµατος. Είναι το ίδιο το σύστηµα».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Αφιερώματα
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk