Το πρόβλημα με την επιδίωξη του κέρδους

«Η επιχείρηση µετατράπηκε από µονάδα µε σκοπό σε λειτουργική µονάδα: ο σκοπός µιας επιχείρησης στην κοινωνία (η δηµιουργία αγαθών και υπηρεσιών για το κοινό καλό) αντικαταστάθηκε από µια εντελώς λειτουργιστική επιχειρηµατική φιλοσοφία µε στόχο τη µεγιστοποίηση του κέρδους στον βραχύτερο δυνατό χρόνο προς µεγιστοποίηση της µετοχικής αξίας. (…) Στο συγκεκριµένο πλαίσιο η επιχείρηση δεν αποτελεί πια οργανική κοινότητα, αλλά λειτουργιστική “µηχανή αποκοµιδής κερδών”». Ο Κλάους Σβαµπ ακούγεται ως αυστηρός κριτής των νεοφιλελεύθερων πρακτικών. Κάποιος θα τον νόµιζε τουλάχιστον για νεοσοσιαλδηµοκράτη, µετριοπαθή αριστερό ή ακόλουθο του κεϊνσιανισµού – και σε καµία περίπτωση για τον ιδρυτή του Παγκόσµιου Οικονοµικού Φόρουµ που εξακολουθεί να συγκεντρώνει κάθε χρόνο στο Νταβός της Ελβετίας τους πλούσιους και ισχυρούς του κόσµου για networking και συµπάθεια.

Στα 74 χρόνια του ο γερµανός οικονοµολόγος δεν έχει να επιδείξει και λίγα επιτεύγµατα: 30 χρόνια διδασκαλίας στο Πανεπιστήµιο της Γενεύης, από το 1972 ως το 2002, ουκ ολίγα βιβλία οικονοµικής θεωρίας, ένα ίδρυµα για την Κοινωνική Επιχειρηµατικότητα και, φυσικά, τον πιο διάσηµο µη κερδοσκοπικό οργανισµό παγκοσµίως. Από το 1971 ως σήµερα το Παγκόσµιο Οικονοµικό Φόρουµ εξελίχθηκε από ετήσιο ραντεβού οικονοµικού ενδιαφέροντος σε πεδίο επίλυσης διακρατικών διαφορών (Παπανδρέου και Οζάλ ανακάλυψαν εκεί όχι την ειρήνη, αλλά τον «µη πόλεµο» το 1988) και αργότερα σε χώρο ανταλλαγής συγχαρητηρίων µεταξύ πολιτικών και επιχειρηµατικών ηγεσιών για την επίτευξη της καλύτερης αειφόρου φούσκας. Το πνεύµα του Νταβός µπορεί να εστιαζόταν στην αλογόκριτη ροή των ιδεών, όπως επισηµαίνει ο απεσταλµένος του «Time» Μάικλ Σούµαν, παρέµεινε πάντοτε ωστόσο ένα κλειστό κλαµπ – κατ’ εικόνα και καθ’ οµοίωσιν του ιδρυτή του: Ο Σβαµπ περιγράφεται από πρώην στενούς συνεργάτες του ως άνθρωπος µε όραµα µεν, αλλά κρυψίνους και εξαιρετικά προσηλωµένος στον εαυτό και στην προβολή του.

Είναι τόσο της µόδας η κριτική στον καπιταλισµό ώστε να ασκείται στο άθληµά της ακόµη και ο πρόεδρος του Παγκόσµιου Οικονοµικού Φόρουµ; Αυτή θα µπορούσε να είναι µια ανάγνωση – λες στον άλλον αυτά που περιµένει να ακούσει: «το Νταβός κινδύνευε να συµβολίσει τον άκρατο, ανήθικο καπιταλισµό, έτσι τώρα µιλούν για τη φτώχεια, το κλίµα, την πρόσβαση στα φάρµακα» δήλωνε ανώνυµα στενός συνεργάτης του στη γαλλική εφηµερίδα «Le Point» λίγο πριν από την εφετινή σύνοδο. Ο Σβαµπ ανήκει σε µια παλαιότερη γενιά η οποία µπορεί να έβλεπε ευµενώς τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές που προέκυψαν από τα εργαστήρια της Σχολής του Σικάγου, θεωρεί όµως ότι το χρηµατοπιστωτικό πάρτι των δύο τελευταίων δεκαετιών ανέτρεψε το αξιακό υπόβαθρο των αρχών της ελεύθερης αγοράς. Οπότε, δεν πρόκειται για λάθος στη συνταγή, δοµικό πρόβληµα ή µεταµφίεση της ιδεολογίας σε οικονοµική σκέψη – βαφτίζουµε το ζήτηµα «ηθικό» και ξεµπερδεύουµε. «Αµαρτήσαµε», δήλωσε στις 27.1.2012 στη «USA Today» προσερχόµενος στο εφετινό φόρουµ. Η µετάνοια για εφέτος δεν προέβλεπε νηστεία και ξερό ψωµί, αλλά µια µερίδα διαλλακτικότητας (κάλεσε ακόµη και µέλη του κινήµατος «Occupy Wall Street» να καταθέσουν τις απόψεις τους), πασπαλισµένη µε άχνη ζάχαρη έµφασης στην «ηθική πυξίδα» πολιτικής και επιχειρηµατικότητας. Ως αυστηρός προτεστάντης ωστόσο ο κ. Σβαµπ θα πρέπει να θυµάται ότι κάτι πρόγονοί µας εκδιώχθηκαν από τον Παράδεισο για πολύ µικρότερες αµαρτίες.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Δείτε επίσης
Αφιερώματα
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk