Η ζωγραφική ανάκτηση της μνήμης

Κοιτώντας τους πίνακές του, εκείνο το βράδυ της πρώτης μέρας της έκθεσής τους, διερωτήθηκα, ποια ιστορία διηγούνται. Οπου, πλάι από ακέραια γυμνά εξετίθεντο ανήσυχα βαθυπράσινα τοπία. Τι ο καλλιτέχνης ήθελε με την έκθεσή του σε δημόσια παρατήρηση να φέρει; Τι, με τους φίλους του, επιθυμούσε να μοιρασθεί; Ο καλλιτέχνης ρητά ή απόρρητα λίγα μου φάνηκε πως ήθελε να εκχωρήσει.

Η ζωγραφική ανάκτηση της μνήμης | tovima.gr
Κοιτώντας τους πίνακές του, εκείνο το βράδυ της πρώτης μέρας της έκθεσής τους, διερωτήθηκα, ποια ιστορία διηγούνται. Οπου, πλάι από ακέραια γυμνά εξετίθεντο ανήσυχα βαθυπράσινα τοπία. Τι ο καλλιτέχνης ήθελε με την έκθεσή του σε δημόσια παρατήρηση να φέρει; Τι, με τους φίλους του, επιθυμούσε να μοιρασθεί;
Ο καλλιτέχνης ρητά ή απόρρητα λίγα μου φάνηκε πως ήθελε να εκχωρήσει. Η υπόρρητη πλευρά του όμως του διαφεύγει. Και ίσως και το ήξερε. Υπηρετεί έτσι ο δισταγμός το «μόλις» της ζωής. Με λόγο ελλειπτικό αλλά καθόλου αδύναμο, η εικαστική εξιστόρηση εκδιπλώνεται.
Σε μια σειρά από γυμνά η αισθησιακή καμπύλη αφήνει να διαρρεύσουν τα ανείπωτα διλήμματα και για τα πρόσωπα και για τις ώρες. Υπαρκτά ή υπάρξαντα το καθένα τα διερωτήματά του διηγείται. Και όσα πρέπει στην ησυχία να μη μείνουνε, με ανήσυχες χρωματικές επιλογές τα αποδίδει.
Πρόκειται, έτσι τουλάχιστον εγώ την ένιωσα, για μια, στην κυριολεξία, ζωγραφική ανάκτηση της μνήμης. Για ένα εικαστικό ημερολόγιο.
Τα γυμνά του καλλιτέχνη, σχεδόν όλα, υπάκουα στον κώδικα του άντυτου, κάποια αλήθεια θέλουνε να πούνε. Η «nuda veritas» του Klimt επανακάμπτει για να αποκαλύψει παράπονα, συγκρατημένες διαμαρτυρίες, απογοητεύσεις και προσμονές, όσα, αν το σώμα ντυμένο, πολύ πιο δύσκολα θα μπορούσε να εκφράσει. Τα ρούχα μας, τα γάντια των σωμάτων, συχνά αφόρητες της υλικής μας ειλικρίνειας συγκαλύψεις, έχουν αφαιρεθεί. Εστω και αν κάποιες φορές, τόσο σπάνια όμως, και το ντυμένο, μια ιδιαίτερη κομψότητα αποκαλύπτοντας, την αισθητική ταυτότητα του προσώπου φανερώνει.
Αν όσοι είδατε την έκθεση θέλετε να την «ξαναδείτε», πρέπει, νομίζω, να το κάνετε «ενδοπαθητικά» με την τεχνική σημασία του όρου: Να μιμηθείτε όποιοι κι αν είστε όσα είδατε: στάσεις, θέσεις, βλέμματα, τόπους και ώρες. Ισως τότε συναντηθείτε και με τον καλλιτέχνη πέρα από τη γνωριμία που έχετε από άλλες ευκαιρίες και αφορμές. Και αυτό στα σίγουρα θα το καταφέρετε αφού και τα πρόσωπά του και τα τοπία του μπορεί να έχουν και κάτι από σας. Είναι, ας πούμε, φιλικά διεθνοποιημένα. Και άρα σας επιτρέπουν να μπείτε στο πάθος τους και με αυτά να συγκριθείτε ή και να μετρηθείτε. Είναι βέβαια δύσκολο να τα υποδυθείτε στην ακέραιη υπόστασή τους. Κι ακόμα πιο πολύ, απόντα τώρα να σας πούνε αν σωστά τη σκέψη τους εκάματε δική σας, αν ταυτιστήκατε μαζί τους. Και στα τοπία όμως, κι όχι μόνο στα πρόσωπα μπορείτε να σταθείτε. Εκεί μέσα πιο ελεύθερα και πιο αδέσμευτα θα κινηθείτε.
Ο καλλιτέχνης, καθηγητής του Εμπορικού Δικαίου! (συμβαίνουν και αυτά) δεν πρέπει να βρήκε καλύτερο τρόπο για να προδώσει το επίσημο λειτούργημά του. Μια προσφορά όμως στην Τέχνη του που τόσο άδικα την πόρτα της άργησε να ανοίξει. Οσοι όμως συμβαίνει να έχετε συζητήσει με τον Γιάννη Σχινά, περί Αυτού πρόκειται, και έχετε και την ανησυχία του κοιτάγματός του νιώσει, υποστηριγμένη από την αμείλικτη ακρίβεια, την cadenza της φωνής του, θα συναισθανθείτε τι θέλει να σας πει και τι συνάμα να σας αφήσει να το φαντασθείτε.
Ο κ. Ιωάννης Δ. Μεταξάς είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk