Τα πάντα για ένα μωρό

«Περιμέναμε στη σειρά σε έναν τεράστιο θάλαμο, καμιά δεκαπενταριά γυναίκες με ρούχα χειρουργείου, μια ατελείωτη ουρά για την ωοληψία. Με αυτά τα μπλε πλαστικά σκουφιά λέγαμε ότι ήμασταν σαν τα Στρουμφάκια. Βγαίνανε και φωνάζανε “η κυρία τάδε να περάσει”. Υπήρχε μια νευρικότητα απίστευτη, κάποιες μιλούσαν ακατάπαυστα. Υπήρχαν φορές που δεν ήθελα να ακούω τίποτε, για να μην αρχίζω τις συγκρίσεις. “Εσύ πόσα έχεις σήμερα;” έλεγε η μία, “Δώδεκα!” πεταγόταν η άλλη, και εγώ τρελαινόμουν γιατί δεν είχα πάνω από έξι-επτά ωάρια. Το χειρότερο ήταν όταν κάποια έμπαινε χαρούμενη στο χειρουργείο και έβγαινε κλαίγοντας γιατί ενώ είχε πολλά ωοθυλάκια, όλα ήταν“τζούφια”. Και μπορεί να τύχαινε να είσαι εσύ η αμέσως επόμενη».

«Περιμέναμε στη σειρά σε έναν τεράστιο θάλαμο, καμιά δεκαπενταριά γυναίκες με ρούχα χειρουργείου, μια ατελείωτη ουρά για την ωοληψία. Με αυτά τα μπλε πλαστικά σκουφιά λέγαμε ότι ήμασταν σαν τα Στρουμφάκια. Βγαίνανε και φωνάζανε “η κυρία τάδε να περάσει”. Υπήρχε μια νευρικότητα απίστευτη, κάποιες μιλούσαν ακατάπαυστα. Υπήρχαν φορές που δεν ήθελα να ακούω τίποτε, για να μην αρχίζω τις συγκρίσεις. “Εσύ πόσα έχεις σήμερα;” έλεγε η μία, “Δώδεκα!” πεταγόταν η άλλη, και εγώ τρελαινόμουν γιατί δεν είχα πάνω από έξι-επτά ωάρια. Το χειρότερο ήταν όταν κάποια έμπαινε χαρούμενη στο χειρουργείο και έβγαινε κλαίγοντας γιατί ενώ είχε πολλά ωοθυλάκια, όλα ήταν“τζούφια”. Και μπορεί να τύχαινε να είσαι εσύ η αμέσως επόμενη».

Η 45χρονη Μαρίνα Π., εκπαιδευτικός, είναι μια από τις χιλιάδες Ελληνίδες με προβλήματα υπογονιμότητας που κατέφυγε στην εξωσωματική γονιμοποίηση. Κανείς όμως δεν την προειδοποίησε για το υπέρογκο ψυχικό κόστος της διαδικασίας, γι’ αυτό το συναισθηματικό «τρενάκι του τρόμου», όταν από την ελπίδα και την προσμονή μεταπηδάς στο στρες και στην αγωνία για να καταλήξεις συχνά στην κατάθλιψη και στον θυμό. Και όλα αυτά μαζί με ορμόνες, ενέσεις, υπερήχους, χοριακές, θερμομετρήσεις, και ένα ανηλεές βιολογικό ρολόι. Από τις 300.000 υπογόνιμα ζευγάρια που υπολογίζεται ότι υπάρχουν σήμερα στην Ελλάδα και καταφεύγουν στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, ελάχιστα θα ενημερωθούν για τον ψυχολογικό κυκεώνα που συνοδεύει την όλη διαδικασία. Στη μεγάλη τους πλειονότητα οι γυναικολόγοι-εξωσωματιστές εστιάζουν στο δικό τους «τεχνικό» κομμάτι (π.χ. πώς θα γίνει η εμβρυομεταφορά), παραβλέποντας συχνά την ψυχολογία του ζευγαριού. «Οταν έμπαινα στο γραφείο του εξωσωματιστή, δεν κοίταζε εμένα στο πρόσωπο, κοίταζε τον φάκελό μου στην οθόνη του κομπιούτερ του» λέει η 45χρονη εκπαιδευτικός, που έκανε έξι αποτυχημένες απόπειρες προτού μείνει τελικά έγκυος.

Κυνήγι ελπίδας
Αυτό που προσφέρεται αφειδώς είναι η ελπίδα. «Υπάρχει μια πολύ μεγάλη υπόσχεση από την πλευρά των γιατρών» υπογραμμίζει ο κ. Γιάννης Ζέρβας, αναπληρωτής καθηγητής της Ψυχιατρικής, υπεύθυνος του Τμήματος Ψυχικής Υγείας Γυναικών του Αιγινήτειου Νοσοκομείου. «Και από την άλλη, υπάρχει μια πολύ μεγάλη καθησύχαση ότι «μη σε νοιάζει, η επιστήμη ξεπερνάει τα πάντα. Πολλοί γιατροί, φυσικά όχι όλοι, έχουν μια «ποδοσφαιρική» νοοτροπία, ότι «πάμε για τη νίκη, στόχος μας είναι ένα μωρό, όποιο και να είναι το κόστος»». Ενδεικτικό, το παράδειγμα μιας 50χρονης γυναίκας που κατέφυγε στο Τμήμα Ψυχικής Υγείας Γυναικών με βαρύ ιστορικό ψύχωσης, χωρίς σύντροφο και πόρους. Ομως ένας εξωσωματιστής ελαφρά τη καρδία επανέφερε με ορμόνες την περίοδό της και χρησιμοποίησε δανεικά ωάρια. Αποτέλεσμα; Η γυναίκα αυτή βρέθηκε με ένα παιδί και «φουντωμένη» ψύχωση. Σίγουρα έχουν γίνει βήματα, αρκετά κέντρα εξωσωματικής έχουν πλέον ενσωματώσει στη ρουτίνα τους ψυχολόγους. «Τώρα κατά πόσον αρκετοί εξ αυτών είναι ειδικευμένοι και εποπτευόμενοι επαρκώς είναι ένα ζήτημα» τονίζει ο κ. Ζέρβας.
Girl power
Η αλληλεγγύη μεταξύ των γυναικών με προβλήματα υπογονιμότητας είναι ιδιαίτερα ισχυρή, όπως υποδεικνύουν τα σωματεία και τα ψηφιακά φόρουμ εξωσωματικής: «Λοιπόν, κορίτσια, δεν έχω καλά νέα. Η χοριακή μου ήταν 0… , Κοριτσάκι, καλή βιοψία και ακόμη καλύτερη γονιμοποίηση!» (mamyland. com), «Ελπίζω η Παναγιά η Βρεφοκρατούσα να μας ευλογεί όλες…» (parentscafe.gr). «Εχει τύχει να μου βρει φίλη μου από γνωστή της ένα φάρμακο, που έπρεπε να πάρω, μέσα στην άγρια νύχτα» λέει η 47χρονη Τατιάνα Π., πρώην αεροσυνοδός, μητέρα σήμερα δύο οκτάχρονων αγοριών. «Ευτυχώς με στήριξε πολύ ο άνδρας μου. Μάλλον στην Ελλάδα παραμένει ακόμη ταμπού. Πολλές γυναίκες κρύβουν ακόμη και από τους γονείς τους ότι κάνουν εξωσωματική» συμπληρώνει. «Το χειρότερο είναι όταν τελειώνει η εμβρυομεταφορά οι γιατροί σού λένε ότι είσαι έγκυος και φεύγεις από εκεί μέσα με τις ευχές τους. Είναι αυτές οι ψυχοφθόρες 10-12 ημέρες της αναμονής που κάθεσαι σπίτι σου και πρέπει να σκέφτεσαι πολύ θετικά. Μετά παίρνεις τον γιατρό και σου λέει «μην απογοητεύεσαι γιατί τα ωάρια ήταν καλά και την επόμενη φορά θα πετύχει». Για έναν μήνα μετά σερνόμουν ψυχολογικά και σωματικά».

Πλήθος πένθη
Οπως τονίζει η ψυχίατρος κυρία Δέσποινα Κακατσάκη, η γυναίκα έρχεται αντιμέτωπη με συσσωρευόμενα πένθη. «Αλλωστε και μόνο το ότι υποβάλλεται σε εξωσωματική επειδή αντιμετωπίζει προβλήματα υπογονιμότητας είναι ένα πένθος. Ταυτόχρονα η τεχνολογία θέτει το ζευγάρι αντιμέτωπο με διλήμματα που ο ανθρώπινος ψυχισμός δεν είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει, π.χ. δίδυμη κύηση, δανεικά ωάρια». Σε αυτά προστίθενται οι κοινωνικές πιέσεις, τα οικονομικά προβλήματα και οι απανωτές άδειες από τη δουλειά, μια αυστηρά πειθαρχημένη καθημερινότητα (ενδεικτική η περίπτωση μεταπτυχιακής φοιτήτριας που στη διάρκεια των εξετάσεων πήγαινε στις τουαλέτες του πανεπιστημίου για να «βαρέσει» την ένεσή της) και βέβαια οι ενοχές. «Υπήρχαν στιγμές που ένιωσα τύψεις που καθυστέρησα να κάνω παιδί» λέει η 47χρονη Φωτεινή Κατσιγιάννη, κοινωνική λειτουργός, μητέρα σήμερα του δίχρονου Θανάση, που έκανε δέκα χρόνια προσπάθειες.

Πόλεμος ορμονών
Ο έρωτας που γίνεται καταναγκαστικός
Η in vitro γονιμοποίηση έχει ψυχικές επιπτώσεις και στη ζωή του ζευγαριού. Το κομμάτι του έρωτα και της σύλληψης γίνεται ιατρικό πρόβλημα: «Στις πρώτες μας προσπάθειες, όταν η γυναίκα μου άρχιζε τις ορμόνες, φρίκαρα με τα νεύρα και την κυκλοθυμία της» λέει ο 40χρονος Κ.Μ., ιδιωτικός υπάλληλος. «Σιγά-σιγά όμως άρχισα να την καταλαβαίνω. Πάλι όμως ένιωθα ότι πέρα από τα κλασικά λόγια παρηγοριάς δεν μπορούσα να τη βοηθήσω ουσιαστικά». Η ψυχολογική στήριξη από τον σύντροφο είναι ιδιαίτερα πολύτιμη για την «επίτευξη» μιας «πολύτιμης», όπως την αποκαλούν οι ειδικοί, εγκυμοσύνης: «Στην έκτη προσπάθεια, ύστερα από μια αποβολή που μας “τσάκισε” και τους δύο, της είπα να σταματήσουμε. Ανησυχούσα και για την υγεία της, με τέτοιον βομβαρδισμό ορμονών. Κίνησα μάλιστα τις διαδικασίες για υιοθεσία. Εκείνη όμως επέμενε». Σημειωτέον ότι και ο άνδρας ζει τη δική του «άχαρη» πλευρά μιας αυστηρά τεχνικής διαδικασίας: «Περιμένεις μαζί με δεκάδες άλλους να φωνάξουν το όνομά σου και να πας στην “καμπίνα της χαράς”, όπως την έλεγα εγώ, όπου σε περίμενε ένα βίντεο πορνό. Αυτό που σε ενώνει με όλους αυτούς είναι η ίδια αγωνία και το γεγονός ότι σε λίγο θα αυνανιστείς κατά παραγγελία! Ακουσα τότε πολλές ιστορίες για οικονομικές καταστροφές (ανθρώπους που δανείστηκαν περιουσίες για να κάνουν ακόμη μία εξωσωματική των 4.000 ευρώ), ζευγάρια που έρχονταν για τη 15η προσπάθεια κτλ. Για να το αντέξω, προσπαθούσα να θυμάμαι συνέχεια ότι όλο αυτό γίνεται για να αποκτήσω παιδί».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κοινωνία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk