Νέα χρονιά, ίδια κρίση και η πρότασή μου για διέξοδο

Τα μέτρα που υιοθετήθηκαν τον περασμένο Δεκέμβριο από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), ειδικά η Μακροπρόθεσμη Χρηματοδότηση (LGRO), αντιμετώπισαν τα προβλήματα ρευστότητας των ευρωπαϊκών τραπεζών, αλλά δεν θεράπευσαν το οικονομικό μειονέκτημα των υπερχρεωμένων κρατών-μελών της Ευρωζώνης. Αφού τα premium υψηλού ρίσκου των κυβερνητικών ομολόγων βάζουν σε κίνδυνο την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών, αυτή η «μίση» λύση δεν θα είναι αρκετή

Νέα χρονιά, ίδια κρίση και η πρότασή μου για διέξοδο | tovima.gr
ΤΟ ΒΗΜΑ – ΤΗΕ PROJECT SYNDICATE
Τα μέτρα που υιοθετήθηκαν τον περασμένο Δεκέμβριο από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), ειδικά η Μακροπρόθεσμη Χρηματοδότηση (LGRO), αντιμετώπισαν τα προβλήματα ρευστότητας των ευρωπαϊκών τραπεζών, αλλά δεν θεράπευσαν το οικονομικό μειονέκτημα των υπερχρεωμένων κρατών-μελών της Ευρωζώνης. Αφού τα premium υψηλού ρίσκου των κυβερνητικών ομολόγων βάζουν σε κίνδυνο την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών, αυτή η «μίση» λύση δεν θα είναι αρκετή.

Όντως, η προτεινόμενη λύση αφήνει τη μισή Ευρωζώνη υποβαθμισμένη στην κατάσταση των τριτοκοσμικών κρατών που είναι υπερχρεωμένα σε ένα ξένο νόμισμα. Αντί για το Διεθνές Νομισματικό ταμείο, η Γερμανία είναι αυτή που έχει αναλάβει να λύσει το πρόβλημα, επιβάλλοντας σκληρή δημοσιονομική πειθαρχία στις χώρες αυτές. Όμως, αυτή η κίνηση θα δημιουργήσει οικονομικές και πολιτικές πιέσεις που θα μπορουσαν να καταστρέψουν την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Έχω προτείνει ένα σχέδιο που θα έδινε τη δυνατότητα στην Ιταλία και την Ισπανία να αναχρηματοδοτήσουν το χρέος τους κυκλοφορώντας Έντοκα Γραμμάτια Δημοσίου με τόκο στο 1%. Έδωσα στο προτεινόμενο σχέδιο το όνομα του φίλου μου, Τομάσο Παντόα Σκιόπα, ο οποίος, ως ο αρχιτραπεζίτης της Ιταλίας τη δεκαετία του 1990, βοήθησε στην σταθεροποίηση των οικονομικών της χώρας του.

Το σχέδιο είναι αρκετά περίπλοκο, αλλά στέκει, τόσο νομικά όσο και τεχνικά και το περιγράφω λεπτομερώς στο νέο μου βιβλίο «Financial Turmoil in Europe and the United States» (Οικονομική Αναταραχή στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ).

Όμως, οι ευρωπαϊκές αρχές απέρριψαν το σχέδιό μου για χάρη της Μακροπρόθεσμης Χρηματοδότησης (LGRO). Η διαφορά ανάμεσα στα δυο αυτά σχέδια είναι ότι το δικό μου προέβλεπε άμεση ανακούφιση στην Ιταλία και την Ισπανία, ενώ το LGRO έβαζε τις ιταλικές και τις ισπανικές τράπεζες σε μια σχεδόν ακίνδυνη διαδικασία αγοραπωλησίας (arbitrage), αφήνοντας τα κυβερνητικά ομόλογα να αιωρούνται στην άκρη του γκρεμού.

Η πρότασή μου συνίσταται στο να χρησιμοποιήσουμε το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) για να εξασφαλίσουμε την ΕΚΤ ενάντια στον κίνδυνο φερεγγυότητας για τα καινούργια Έντοκα Γραμμάτια Δημοσίου που θα κυκλοφορήσουν η Ιταλία και η Ισπανία και τα οποία η ΕΚΤ θα αγοράσει από τις εμπορικές τράπεζες. Κάτι τέτοιο θα επέτρεπε στην Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (European Banking Authority – EBA) να θεωρήσει τα γραμμάτια αυτά ως ισότιμα του νομίσματος, επειδή θα μπορουσαν να πωληθούν ανα πάσα στιγμή στην ΕΚΤ.

Ετσι θα βελτιωνόταν δραστικά η βιωσιμότητα του χρέους των κρατών αυτών. Η Ιταλία, για παράδειγμα, θα έβλεπε το μέσο κόστος δανεισμού της να πέφτει από το 4.3% που είναι σήμερα. Θα επέστρεφε η χρηματοπιστωτική εμπιστοσύνη, θα έπεφταν οι αποδόσεις των κοινών μετοχών, οι τράπεζες δεν θα δέχονταν ποινές για την κατοχή ιταλικών κυβερνητικών ομολόγων και η χώρα θα αποκτούσε σταδιακά πρόσβαση στις αγορές με πιο λογικά επιτόκια.

Η πρόταση μου αυτή εκπληρώνει τόσο τις προϋποθέσεις, όσο και το πνεύμα του Άρθρου 123 της Συνθήκης της Λισσαβόνας. Το καθήκον της ΕΚΤ είναι να παρέχει ρευστότητα στις τράπεζες, ενώ το EFSF και το ESM είναι σχεδιασμένα να απορροφούν τον κίνδυνο της φερεγγυότητας. Από κοινού, το EFSF και το ESM μπορούν να καταφέρουν ό,τι δεν μπορεί από μόνη της η ΕΚΤ. Αυτό θα πρόσφερε προσωρινή ανακούφιση από τυχόν ελαττώματα στο σχεδιασμό του ευρώ, μέχρι τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης να βρουν μια πιο μόνιμη λύση.

Ειδικά το EFSF διαθέτει απεριόριστες δυνατότητες προκειμένου να εξασφαλίσει τα Έντοκα Γραμμάτια Δημοσίου της ευρωζώνης, επειδή κανένα κράτος δεν θα μπορούσε να κηρύξει πτώχευση όσο καιρό ο μηχανισμός αυτός βρίσκεται σε λειτουργία.

Ταυτόχρονα, καμία χώρα της Ευρωζώνης δεν θα μπορούσε να κάνει κατάχρηση του προνομίου αυτού, καθώς αυτόματα θα αποσυρόταν, οπότε θα ανέβαζε στα ύψη το κόστος του δανεισμού της.

Για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της κρίσης αυτής, οι ευρωπαϊκές Αρχές πρέπει να προβούν σε μια επιχείρηση για την οποία διαθέτουν υπεράριθμους πόρους. Κάτι τέτοιο θα προκαλούσε μια ευχάριστη έκπληξη στις αγορές, αντιστρέφοντας θετικά το κλίμα. Οι αγορές, άλλωστε, δεν άγονται και φέρονται από την εκάστοτε «διάθεση» τους, κι αυτό οι Αρχές πρέπει να το καταλάβουν οπωσδήποτε προκειμένου να αντιμετωπίσουν την οικονομική ύφεση.

Αντίθετα με την παρούσα συζήτηση, μια μακροπρόθεσμη λύση θα παρείχε ένα κίνητρο στην Ευρώπη να βγει επιτέλους από τον φαύλο κύκλο πληθωρισμού στον οποίο έχει εισέλθει. Η κίνηση αυτή πρέπει να έρθει από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, επειδή το κάθε κράτος-μέλος ξεχωριστά θα βρίσκεται υπό αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία. Θα πρέπει να είναι κάτι που θα το εγγυηθούν όλες οι χωρες από κοινού. Δηλαδή «ευρωομόλογα» – με τη μια ή την άλλη μορφή.

* Ο Τζορτζ Σόρος είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Soros Fund Management και του Open Society Institute.
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
  • Ο γρίφος της Μποτσουάνα Οι αγορές είναι προεξοφλητικοί μηχανισμοί, στην περίπτωση της νέας μετάλλαξης , προεξόφλησαν ξανά το χειρότερο, δηλαδή νέους περιορισμούς στις... ΒΗΜΑτοδότης |
Σίβυλλα
Helios Kiosk