Ο Φάουστ στον µαυροπίνακα

Μαθαίνουµε για να ζούµε ή ζούµεγιανα µαθαίνουµε; Τι αντίτιµο πληρώνει άραγε κανείς όταν αφιερώνειτη ζωή του στο πάθος λησµονώντας την πραγµατικότητα; Τα παραπάνω ερωτήµατα έρχονται στον νου του ηλικιωµένου Φάουστ καθώς στέκεται µόνος σε µια παλιά, άδεια αίθουσα διδασκαλίας, περιτριγυρισµένος από µαυροπίνακες γεµάτους πληροφορίες. Μαθητές δεν υπάρχουν εδώ και χρόνια, αλλά αυτός επιστρέφει καθηµερινά για να διδάξει καθώς αρνείται πως πλέον έχουν τελειώσει όλα… Το πέρασµα του χρόνου, η θλίψη και η µοναξιά τού έχουν προκαλέσει σύγχυση και επιθετικότητα.

Μαθαίνουµε για να ζούµε ή ζούµεγιανα µαθαίνουµε; Τι αντίτιµο πληρώνει άραγε κανείς όταν αφιερώνειτη ζωή του στο πάθος λησµονώντας την πραγµατικότητα; Τα παραπάνω ερωτήµατα έρχονται στον νου του ηλικιωµένου Φάουστ καθώς στέκεται µόνος σε µια παλιά, άδεια αίθουσα διδασκαλίας, περιτριγυρισµένος από µαυροπίνακες γεµάτους πληροφορίες. Μαθητές δεν υπάρχουν εδώ και χρόνια, αλλά αυτός επιστρέφει καθηµερινά για να διδάξει καθώς αρνείται πως πλέον έχουν τελειώσει όλα… Το πέρασµα του χρόνου, η θλίψη και η µοναξιά τού έχουν προκαλέσει σύγχυση και επιθετικότητα.

Ανυποµονεί για την ηµέρα του θανάτου του η οποία όµως δεν έχει έρθει ακόµη…

Στο παραπάνω πλαίσιο εξελίσσεται η δράση της νέας παραγωγής του «Φάουστ» του Γκουνό που παρουσιάζει η Εθνική Λυρική Σκηνή στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Πρόκειται για ένα φιλόδοξο ανέβασµα τη σκηνοθεσία του οποίου υπογράφει ο Ιταλός Ρενάτο Τζανέλα από εφέτος διευθυντής του µπαλέτου της ΕΛΣ – ενώ την ευθύνη της µουσικής διεύθυνσης έχει ο Μύρων Μιχαηλίδης που διευθύνει την ορχήστρα της Λυρικής για πρώτη φορά µετά την ανάληψη της θέσης του καλλιτεχνικού διευθυντή του θεάτρου. Ο αµερικανός τενόρος Ερικ Κάτλερ, το βιογραφικό του οποίου περιλαµβάνει εµφανίσεις σε µεγάλες σκηνές όπως η Μητροπολιτική Οπερα της Νέας Υόρκης, το Κόβεντ Γκάρντεν του Λονδίνου και η Οπερα του Παρισιού, ερµηνεύει τον ρόλο του τίτλου.

Τη Μαργαρίτα – ηρωίδα που βρίσκεται στο επίκεντρο της όπερας καθώς µεταµορφώνεται χάρη στον έρωτα και τελικά πληρώνει ακριβά τις επιλογές της – ερµηνεύει η υψίφωνος Αλεξία Βουλγαρίδου, η οποία έχει επίσης στο ενεργητικό της αξιοσηµείωτη παρουσία στη διεθνή σκηνή. Ο διάσηµος, ιδιαιτέρως αγαπητός στη χώρα µας γεωργιανός µπάσος Παάτα Μπουρτσουλάτζε είναι ο Μεφιστοφελής της παράστασης ενώ τη διανοµή συµπληρώνουν καταξιωµένοι έλληνες µονωδοί. Χορογράφος µε σηµαντική διεθνή διαδροµή αφού, µεταξύ άλλων, επί σειρά ετών κατείχε τη θέση του διευθυντή µπαλέτου της φηµισµένης Κρατικής Οπερας της Βιέννης, ο Τζανέλα τα τελευταία χρόνια «δοκιµάζεται» και στη σκηνοθεσία όπερας. Αλλωστε, όπως λέει ο ίδιος, η σχέση του µε το είδος δεν είναι καινούργια: «Από τις πρώτες µου, ακόµη, χορογραφίες στη Στουτγάρδη συµµετείχα σε ανεβάσµατα όπερας» εξηγεί. «Ουδέποτε, λοιπόν, ένιωσα να υπάρχει κάποια απόσταση.

Θα πρέπει να έχω συµµετάσχει σε περισσότερες από 30 λυρικές παραγωγές που καλύπτουν όλη την γκάµα του ρεπερτορίου. Το πέρασµα, λοιπόν, στη σκηνοθεσία ήρθε απόλυτα φυσιολογικά…» .

Η ιδιότητα του χορογρά φου, παραδέχεται, επηρεάζει τη σκηνοθετική του προσέγγιση, και περισσότερο στις όπερες οι οποίες περιλαµβάνουν µουσική µπαλέτου όπως εν προκειµένω αυτό της «Βαλπούργειας νύχτας» που υπάρχει στον Φάουστ,δίπλα στις διάσηµες άριες καιτα σπουδαία χορωδιακά. «Η κεντρική ιδέα αυτού του ανεβάσµατος είναι απλή, γιατί θέλω να είναι προσβάσιµη απόόλους» λέει ο Τζανέλα. «Εχει να κάνει µε τα ερωτήµατα που πιθανώς θέτει ο καθένας στον εαυτό του όταν νιώθει ότι βρίσκεται στο τέλος της ζωής του. Είµαι ικανοποιηµένος µεό,τι έκανα ή αν µπορούσα θα άλλαζα κάτι; Γι’ αυτό ο χρόνος καιο τόπος δεν είναι συγκεκριµένοι. Γιατί αυτά είναι ερωτήµατα πανανθρώπινα και αιώνια, τα οποία απασχολούσαν, απασχολούν και θα απασχολούν τον νου όσουπάρχουν άνθρωποι. Προσωπικά, όταν δουλεύω, σκέπτοµαι πολύ το κοινό. Θέλω τον θεατή πρωταγωνιστή, συµµέτοχο στις εξελίξεις. Θέλω να ζήσει αυτή την εµπειρία, να συγκεντρωθεί στον εαυτό του και να βρει τη δική του, απόλυτα προσωπική απάντηση στα ζητήµατα που τον απασχολούν…».

Μέσα σε µια παλιά αίθουσα διδασκαλίας, λοιπόν, ο Φάουστ, µόνος, βασανίζεται από τα θεµελιώδη ερωτήµατα περί ζωής, θανάτου, έρωτα, ευτυχίας. Μέσα στο θολωµένο µυαλό του συναντά τον Μεφιστοφελή ο οποίος, µε δέλεαρ τη Μαργαρίτα, τον πείθει να υπογράψει τη συµφωνία µε τον ∆ιάβολο.

Ο Τζανέλα επαναλαµβάνει πως, εν προκειµένω, ο άνθρωπος και οι αδυναµίες του βρίσκονται στο επίκεντρο της προσέγγισής του υπογραµµίζοντας ότι αποµακρύνεται τόσο από το υπερφυσικό όσο και από το θρησκευτικό στοιχείο. «Ο Φάουστ γίνεται πράγµατι πάλι νέος ή απλά ο Μεφιστοφελής τού δείχνει όσα θέλει να δει;

Φεύγουν στ’ αλήθεια προκειµένου να ταξιδέψουν σε άλλους τόπους και να ζήσουν πιο εντυπωσιακές περιπέτειες ή µήπως δεν εγκαταλείπουν ποτέ την αίθουσα διδασκαλίας; Αραγε αυτή η αίθουσα είναι το κεφάλι του Φάουστ, γεµάτο µε τόσες πληροφορίες ώστε να µη διακρίνει το πραγµατικό από το φανταστικό;».

Από τις δηµοφιλέστερες γαλλικές όπερες, βασισµένη στο πρώτο µέρος της γνωστής τραγωδίας του Γκαίτε, ο «Φάουστ» έχει να παρουσιαστεί στην Ελλάδα από τη δεκαετία του ‘90. Ο Τζανέλα µιλάει µε ενθουσιασµό για το έργο και αποκαλύπτει ότι ακολουθεί τις «γραµµές» της σύνθεσης και του λιµπρέτου, µε όλο τον σεβασµό στον Γκουνό. «Εχω µεγάλη περιέργεια να δω πώς θα το αντιµετωπίσει ο κόσµος» παραδέχεται. «Πολύ περισσότερο που πρόκειται για µια πραγµατική δουλειά οµάδας» προσθέτει και µιλάει µε ενθουσιασµό για τα σκηνικά του Αλεσάντρο Κάµερα, τα κοστούµια της Κάρλα Ρικότι και τους φωτισµούς του Βινίτσιο Κέλι

«Η ΖΩΗ ΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ…»

Αποτιμώντας το τετράμηνο στο οποίο βρίσκεται στη θέση του διευθυντή μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ο 50χρονος Ρενάτο Τζανέλα δηλώνει ικανοποιημένος. «Είχα συνεργαστεί με την ομάδα στο παρελθόν, οπότε τη γνώριζα, δεν είχα άγνοια ή φόβο» σχολιάζει. «Εφέτος έχουμε εστιάσει πολύ στη δημιουργία, με ευθύνη και τόλμη. Η ομάδα δουλεύει πολύ καλά, κάνουμε σημαντικές παραγωγές, ο κόσμος μάς ακολουθεί. Μπορώ να σας πω ότι αυτή τη στιγμή σκεπτόμαστε λίγο την κρίση, ακούμε μόνο την ηχώ της. Για να το πω διαφορετικά, τη βλέπουμε ως κίνητρο για να πάμε πιο μπροστά με αποφασιστικότητα και αυτή είναι μια επιλογή γενναία…» .

Πώς του φαίνεται, άραγε, η ζωή στην Ελλάδα και μάλιστα σε μια τόσο δύσκολη συγκυρία; «Για να είμαι ειλικρινής, δεν έχω πολύ χρόνο στη διάθεσή μου για να ζήσω έξω από το θέατρο» λέει και συνεχίζει: «Είμαι πατέρας δύο πολύ μικρών παιδιών τα οποία ζουν ακόμη στη Βιέννη και όταν έχω δύο ημέρες ελεύθερες, επισκέπτομαι την οικογένειά μου. Αργότερα, βέβαια, θα έρθουν όλοι εδώ… Οι Ελληνες μου αρέσουν από πλευράς νοοτροπίας, είναι πολύ κοντά στους Ιταλούς. Το μόνο πράγμα που μου λείπει πραγματικά είναι ότι δεν μπορώ να μιλήσω ακόμη τη γλώσσα σας. Ευτυχώς, όμως, οι πάντες εδώ μιλούν αγγλικά, οι περισσότεροι στο θέατρο μιλούν και ιταλικά. Και από αυτή την άποψη λοιπόν είμαι τυχερός…»

πότε και που

Ο «Φάουστ» θα παρουσιαστεί στις 20, 21, 22, 24, 25, 27, 28 και 29 Ιανουαρίου στην αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Πέρα από τον Ερικ Κάτλερ, τον ρόλο του Φάουστ ερμηνεύουν επίσης οι Α. Ντουνάεφ (21, 25/1) και Γκ. Πόρτα (28/1).

Στις 21, 25 και 28/1 τη Μαργαρίτα ερμηνεύει η Τσέλια Κοστέα. Στις 21, 25 και 28/1 τον Μεφιστοφελή ερμηνεύει ο Τ. Αποστόλου και στις 24 και 27/1 ο Α. Αμπντραζάκοφ.

Στις 20.00.


ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk