Η Κύπρος στην προεδρία της ΕΕ

Η Κύπρος αναλαμβάνει την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης την 1η Ιουλίου 2012, για το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Ωστόσο, ένα μέρος των αρμοδιοτήτων της Προεδρίας, και ειδικότερα τα αφορώντα στα θέματα άμυνας, αναλαμβάνονται από την Κύπρο και για το πρώτο εξάμηνο του έτους.

Η Κύπρος στην προεδρία της ΕΕ | tovima.gr

Η Κύπρος αναλαμβάνει την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης την 1η Ιουλίου 2012, για το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Ωστόσο, ένα μέρος των αρμοδιοτήτων της Προεδρίας, και ειδικότερα τα αφορώντα στα θέματα άμυνας, αναλαμβάνονται από την Κύπρο και για το πρώτο εξάμηνο του έτους. Ο λόγος είναι ότι την Προεδρία της Ένωσης κατά το πρώτο εξάμηνο του 2012 έχει η Δανία, η οποία δεν μετέχει στα θέματα της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας & Άμυνας (ΚΠΑΑ) τα οποία συνδέονται με την άμυνα.

Για τον λόγο αυτό το κενό θα καλυφθεί από τη χώρα που θα ασκήσει την Προεδρία το επόμενο εξάμηνο. Η πρακτική αυτή δεν είναι νέα. Το ίδιο ακριβώς συνέβη και κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2002, οπότε και πάλι η Δανία είχε την Προεδρία και υποκαταστάθηκε στα θέματα που αφορούν την άμυνα από την Ελλάδα, ως επόμενη Προεδρία.

Φυσικά, δεν πρόκειται να αναλάβει η Κύπρος την… διοίκηση του «Ευρωπαϊκού Στρατού», καταρχήν διότι τέτοιος στρατός… δεν υφίσταται. Ούτε «κινδυνεύουν» να βρεθούν Τούρκοι στρατιωτικοί υπό κυπριακή διοίκηση (!), διότι απλούστατα η Τουρκία δεν μετέχει στα όργανα της ΚΠΑΑ, άρα ούτε στα στρατιωτικά όργανα της ΕΕ (Στρατιωτική Επιτροπή και Στρατιωτικό Επιτελείο). Αλλά και αν ακόμη η Τουρκία συμμετείχε σε όλα αυτά, επικεφαλής τους δεν τίθεται πρόσωπο της χώρας που ασκεί την Προεδρία ούτε την διοίκηση των ευρωπαϊκών δυνάμεων που δρουν σε επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων ασκεί η προεδρεύουσα χώρα. Υπάρχουν άλλες διαδικασίες μέσω των οποίων επιλέγονται τα πρόσωπα αυτά.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι η Δανία έχει αποσυρθεί από τη συμμετοχή στην προπαρασκευή και υλοποίηση αποφάσεων και δράσεων της ΕΕ οι οποίες συνδέονται με θέματα άμυνας. Η αποχή αυτή σημαίνει ότι η Δανία δεν συμμετέχει σε στρατιωτικές επιχειρήσεις που αναλαμβάνονται από την ΕΕ. Ωστόσο, η αποχή δεν αποκλείει την συμμετοχή της Δανίας σε γενικές συζητήσεις για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής διαχείρισης κρίσεων, και έτσι εκπροσωπείται στα όργανα της ΕΕ τα οποία εμπλέκονται στην ΚΠΑΑ. Επίσης, η Δανία συμμετέχει στο μη στρατιωτικό (civilian) μέρος της ΚΠΑΑ, το οποίο καλύπτει τις μη στρατιωτικές επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων.

Διαβάζουμε στον Τύπο δηλώσεις του Υπουργού Άμυνας της Κύπρου, επί του θέματος, ότι «…αναλαμβάνει την Προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στον τομέα της Ασφάλειας και της Άμυνας», ότι «το Υπουργείο Άμυνας θα αναλάβει την Προεδρία του μηχανισμού ‘Αθηνά’, που διαχειρίζεται τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων της ΚΠΑΑ», ότι η Κυπριακή Δημοκρατία «θα αναλάβει καθήκοντα αναπλήρωσης της Προεδρίας της Στρατιωτικής Επιτροπής και της Ομάδας Εργασίας της Στρατιωτικής Επιτροπής της ΕΕ».

Είναι χρήσιμες κάποιες διευκρινίσεις, διότι φαίνεται ότι υπάρχει κάποια σύγχυση:

Πρώτον. Μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας, η προεδρεύουσα χώρα δεν ασκεί την Προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, καθόσον υπάρχει πλέον εκλεγμένος πρόεδρος με θητεία 2,5 ετών. Έτσι οι χώρες-μέλη προεδρεύουν του Συμβουλίου της ΕΕ ή Συμβουλίου Υπουργών, υπό τις διάφορες συνθέσεις του. Και στην περίπτωση αυτή εξαιρείται το Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών όταν συνέρχεται υπό την μορφή του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, οπότε προεδρεύει ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας.

Δεύτερον. Η Δανία δεν απέχει από το σύνολο των θεμάτων που αφορούν στην ΚΠΑΑ αλλά από εκείνα που αφορούν στην άμυνα και έχουν στρατιωτικές διαστάσεις. Έτσι συμμετέχει στις μη στρατιωτικές (civilian) επιχειρήσεις.

Τρίτον. Ο Μηχανισμός «Αθηνά» αφορά στην χρηματοδότηση όχι όλων των επιχειρήσεων της ΚΠΑΑ αλλά μόνο των στρατιωτικών. Για τις μη στρατιωτικές υπάρχει άλλη διαδικασία χρηματοδότησης.

Τέταρτον. Την προεδρία της Στρατιωτικής Επιτροπής δεν την ασκεί ο Α/ΓΕΕΘΑ της προεδρεύουσας στην ΕΕ χώρας αλλά συγκεκριμένος πρόεδρος (στρατηγός) που εκλέγεται για μία τριετία. Άλλωστε ο Α/ΓΕΕΘΑ της Δανίας συμμετέχει στην Στρατιωτική Επιτροπή. Η Κύπρος θα ασκεί την προεδρία της Ομάδας Εργασίας η οποία συγκροτείται από αξιωματικούς βαθμού αντισυνταγματάρχη.

Ένα ειδικό πρόβλημα που υφίσταται είναι το γεγονός ότι η Κύπρος είναι η μόνη χώρα της ΕΕ που δεν έχει σχέση με το ΝΑΤΟ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μη αποδοχή των συνεισφορών της στην ΚΠΑΑ, στις περιπτώσεις που η ΕΕ ενεργεί στα πλαίσια των ρυθμίσεων Berlin plus, δηλαδή κάνοντας χρήση μέσων και/ή δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ. Αντίθετα, η Κύπρος μπορεί να συμμετέχει στις αυτόνομες επιχειρήσεις ΚΠΑΑ καθώς και στις μη στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Υπό τις προϋποθέσεις αυτές η Κύπρος πάντα θα αποκλείεται από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της ΕΕ, όταν η τελευταία προσφεύγει σε μέσα και δυνατότητες του ΝΑΤΟ. Η απόμακρη στάση της Κύπρου έναντι του ΝΑΤΟ περιορίζει την ενεργό συμμετοχή της στους αμυντικούς θεσμούς της ΕΕ.

* Ο δρ Ιωάννης Παρίσης είναι υποστράτηγος ε.α, Διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης (Διεθνών Σχέσεων)

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk