Οι νέοι τα «σπάνε» γιατί δεν έχουν μέλλον

ΠΡΟΒΛΗΜΑ δίχως ορατή λύση χαρακτήρισε τη μαζική εξέγερση της ευρωπαϊκής νεολαίας ο Τόνι Μπλερ σε τηλεοπτική συνέντευξή του την περασμένη Δευτέρα. Ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας απορρίπτει την ερμηνεία που δίνει η κυβέρνηση του Ντέιβιντ Κάμερον για τις συγκρούσεις, τις λεηλασίες, τις καταστροφές και την αιματοχυσία στο Λονδίνο και σε άλλες πόλεις της Βρετανίας. Οτι δηλαδή όλα αυτά οφείλονται στην «ηθική κατάπτωση» στην οποία βρίσκονται «ορισμένα στρώματα της κοινωνίας μας …

ΠΡΟΒΛΗΜΑ δίχως ορατή λύση χαρακτήρισε τη μαζική εξέγερση της ευρωπαϊκής νεολαίας ο Τόνι Μπλερ σε τηλεοπτική συνέντευξή του την περασμένη Δευτέρα. Ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας απορρίπτει την ερμηνεία που δίνει η κυβέρνηση του Ντέιβιντ Κάμερον για τις συγκρούσεις, τις λεηλασίες, τις καταστροφές και την αιματοχυσία στο Λονδίνο και σε άλλες πόλεις της Βρετανίας. Οτι δηλαδή όλα αυτά οφείλονται στην «ηθική κατάπτωση» στην οποία βρίσκονται «ορισμένα στρώματα της κοινωνίας μας που δεν θέλησαν είτε δεν μπορούν να προσαρμοστούν στις αξίες μας», όπως εξήγησε ο κ. Κάμερον κατά την κατάθεσή του στη Βουλή των Κοινοτήτων. Ο κ. Μπλερ απέφυγε να δώσει τη δική του ερμηνεία στα γεγονότα. Ως έναν βαθμό όμως τη δίνει η έκθεση του Κοινωνιολογικού Ινστιτούτου της Λωζάννης (ΙnsScSo), η οποία κατά σύμπτωση δόθηκε στη δημοσιότητα την επομένη της συνέντευξης Μπλερ. Οι νέοι και οι νέες της Ευρώπης δεν βλέπουν μέλλον μπροστά τους, αποφαίνεται η 14σέλιδη έκθεση η οποία συμπυκνώνει αντιλήψεις, απόψεις και αναλύσεις ομάδας επιστημόνων από εννέα χώρες της ΕΕ. Δεν μετέχει Ελληνας, μετέχει όμως ένας Ρουμάνος.

Η ευρωπαϊκή νεολαία διαπιστώνει ότι «ένας κόσμος καταρρέει» – αυτός τον οποίο έχτισαν τουλάχιστον τρεις γενιές πριν από αυτούς, από τον οποίο «όλο και λιγότερο επωφελούνταν και χαίρονταν οι ίδιοι», όπως γράφει. Και συνεχίζει επισημαίνοντας πως, αν ως έναν βαθμό η ευρωπαϊκή νεολαία έμενε «παροπλισμένη, εκτός δράσης», αυτό οφείλεται στο ότι «έτρεφε την ελπίδα (…) πως το μέλλον ήταν δικό της». Της το έλεγαν άλλωστε καθημερινά πολιτικοί και κοινωνικοί παράγοντες κάθε χώρας και κάθε ιδεολογίας.

Ξαφνικά οι νέοι και οι νέες, αλλά και αρκετά μεγαλύτεροί τους σε ηλικία «ανακάλυψαν» ότι «δεν έχουν μέλλον». Οι αλλεπάλληλες κρίσεις που έπληξαν την Ευρώπη τα τελευταία δέκα χρόνια και άνοιξαν ακόμη περισσότερο το χάσμα οικονομικής στάθμης στις κοινωνίες της, ενώ ταυτόχρονα ψαλίδισαν δημοκρατικές αξίες και φιλελεύθερες πολιτικές, έπαιξαν καταλυτικό ρόλο. Και η νεολαία αντιδρά. Αλλού με τρόπους, μέσα και μεθόδους «κατανοητά και ανεκτά» από κυβερνήσεις και κοινωνίες. Αλλού με τρόπους «απαράδεκτους» (και «ακατανόητους», κατά τον γερμανό υπουργό Εξωτερικών Γκίντο Βεστερβέλε ), για τους οποίους οι κοινωνίες δεν δυσκολεύονται να αναμασούν «καθησυχαστικές» εξηγήσεις και να τους δίνουν διάφορα ονόματα. Πρόκειται για εκδηλώσεις «αναρχικές», που στερούνται δηλαδή αρχής, όπως δηλώνει η ελληνική λέξη. Αν το αίτιο είναι ένα και μόνο- η απογοήτευση για το μέλλον και ό,τι αυτή προκαλεί-, η αφορμή έχει πολύμορφη παρουσία. Στη Ρωσία λ.χ. δύσκολα διακρίνεται η διαφορά ανάμεσα σε καθαρά ληστρογκανγκστερική διαμαρτυρία με πλιατσικολογική κατάληξη και σε ρομαντικά κατάλοιπα σοβιετικού αυταρχισμού. Στην Ισπανία το θρησκευτικο-εκκλησιαστικό «κρέντο» της νεολαίας συγχέεται καμιά φορά με φιλοκυβερνητικές εκδηλώσεις, ενώ δεν είναι καθόλου σπάνιες οι περιπτώσεις όπου η τοπική Καθολική Εκκλησία, όσο μυστικά μπορεί, παρακινεί αποδοκιμασίες είτε, κατά περίπτωση, επιδοκιμασίες κάποιας ποδοσφαιρικής ομάδας. Τα ισπανικά εργατικά συνδικάτα- γνωστά για τη μαζικότητα των κινητοποιήσεών τους- «κατέβηκαν στους δρόμους» πέντε φορές τα τελευταία επτά χρόνια με κοινό αίτημα τη βελτίωση των αποδοχών των εργαζομένων. Και τις πέντε φορές εκείνο που στην πραγματικότητα προωθούσαν και πρόβαλλαν ήταν άλλοτε ιδεολογικό, άλλοτε καθαρά τοπικιστικό (λ.χ. «Καταλωνία ναι, Ανδαλουσία όχι») και μία φορά προσωπικού χαρακτήρα.

Οι χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά απολάμβαναν ως πρόσφατα τη νιρβάνα του ιδιομορφισμού. Ωσπου η σφαγή στο νησάκι του Οσλο πριν από πέντε εβδομάδες έφερε στη δημοσιότητα την πραγματικότητα. Ο «Εconomist» αποκάλυψε τελευταία ότι ακόμη και στην παγωμένη Φινλανδία «οι αναρχικές εκδηλώσεις έχουν βαθιές ρίζες, (…) μια ιδεολογία που καλύπτει όλες τις θεωρίες:από τον ακραίο ρεβανσισμό και αντιρωσικό εθνικισμό ως τον αγνωστικισμό και την κοινοκτημοσύνη». Εντεκα συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και αυτοπροβολής έκαναν πέντε (άτυπες) οργανώσεις από το 2004 ως τον περασμένο Μάρτιο, με παρουσία 500-650 ατόμων κατά μέσον όρο κάθε φορά- αριθμός πολύ μεγάλος για τα τοπικά μέτρα. Στη Δανία, όπου η ανεργία στη νέα γενιά είναι από τις μικρότερες στην Ευρώπη, έχουν καταγραφεί 11 «οργανώσεις κοινωνικής διαμαρτυρίας», τρεις από αυτές καθαρά νεοναζιστικού προσανατολισμού.

Η Γερμανία κατέχει τα πρωτεία στη δράση των «ομάδων άρνησης». Με βαρύ ιδεολογικό παρελθόν- από την εποχή του καϊζερικού αυταρχισμού και ναζισμού-, με το τραύμα της διχοτόμησης και την οικονομική διαφορά μεταξύ Δυτικής και Ανατολικής Γερμανίας, που καταφάνηκε έντονα όταν έγινε η ενοποίηση, υπάρχει όλο το «πνευματικο-εθνικο-κοινωνικό υπόστρωμα» για να εμφανιστούν ομάδες και οργανώσεις παλαιότερα καθαρά τρομοκρατικές και σήμερα «νοσταλγοφασιστικές» που όχι σπάνια κάνουν χρήση όπλων. Ο «Spiegel» καταλόγιζε πρόσφατα στην καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ το «γεγονός» ότι στα πέντε και πλέον χρόνια διακυβέρνησής της «οι 13 φιλοναζιστικές ομάδες (…) έγιναν 20 και τα μέλη τους- κατά την Αστυνομία- αυξήθηκαν από 2.600 σε 28.500, ίσως και περισσότερα».

Η ΙΤΑΛΙΑ ΗΣΥΧΑΣΕ…

Η Ιταλία είχε βαρύ πολιτικοτρομοκρατικό παρελθόν, είχε και την εθνικιστική κληρονομιά του Μουσολίνι, όμως είναι η μόνη χώρα στην ΕΕ που παρουσιάζει στασιμότητα- αν όχι υποχώρησηστην «αναρχική» δραστηριότητα.

Πολλοί παράγοντες παίζουν ρόλο σε αυτό. Ισως η τακτική του Σίλβιο Μπερλουσκόνι να προσφέρει θεάματα (έστω και χωρίς άρτον) στη νεολαία, ίσως ο κοινωνικός χαρακτήρας που έδωσαν στην Καθολική Εκκλησία οι τελευταίοι τέσσερις Πάπες, ίσως και ο αδυσώπητος ιδεολογικός αυτοκαθαρμός που επί δέκα και πλέον χρόνια κάνει ο πνευματικός κόσμος της χώρας με στόχο την «ανάλυση των αιτίων και τον καθορισμό της πορείας για την παρεμπόδιση ανεξέλεγκτων καταστάσεων» να αποτελούν την απάντηση.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk