Σαουδική Αραβία εναντίον «Αραβικής Άνοιξης»

Η Σαουδική Αραβία θεωρείται ευρέως ότι ηγείται της αντεπανάστασης εναντίον των εξεγέρσεων της αραβικής άνοιξης. Στην πραγματικότητα, η αντίδραση του βασιλείου επικεντρώνεται, όπως και η εξωτερική και εσωτερική πολιτική του, στη «σταθερότητα». Οι Σαουδάραβες δεν θέλουν αντισαουδαραβικές δυνάμεις, όπως το Ιράν και η Αλ Κάιντα, να αυξήσουν την επιρροή τους στη Μέση Ανατολή

Σαουδική Αραβία εναντίον «Αραβικής Άνοιξης» | tovima.gr

ΤΟ ΒΗΜΑ – The Project Syndicate

Η Σαουδική Αραβία θεωρείται ευρέως ότι ηγείται της αντεπανάστασης εναντίον των εξεγέρσεων της αραβικής άνοιξης. Στην πραγματικότητα, η αντίδραση του βασιλείου επικεντρώνεται, όπως και η εξωτερική και εσωτερική πολιτική του, στη «σταθερότητα». Οι Σαουδάραβες δεν θέλουν αντισαουδαραβικές δυνάμεις, όπως το Ιράν και η Αλ Κάιντα, να αυξήσουν την επιρροή τους στη Μέση Ανατολή.
Κάποιοι από τους μεγαλύτερους σε ηλικία Σαουδάραβες έχουν ξαναδεί αυτό το έργο. Οι εθνικιστικές επαναστάσεις της δεκαετίας του 1950 και του 1960, εμπνευσμένες από την Αίγυπτο του Νάσερ, σχεδόν ανέτρεψαν τον οίκο των Σαούντ. Παρά ταύτα, οι σημερινοί πρίγκιπες της Σαουδικής Αραβίας μοιάζουν να αναγνωρίζουν ότι κάτι έχει αλλάξει πραγματικά στη Μέση Ανατολή: η νεότερη γενιά των Αράβων δεν είναι πλέον πρόθυμη να αποδεχθεί διεφθαρμένες και βίαιες κυβερνήσεις, που δεν είναι υπόλογες πουθενά.
Η Σαουδική Αραβία είναι ένα φρούριο ισλαμικού συντηρητισμού, όπου η λαϊκή δημοκρατία δεν θεωρήθηκε ποτέ νόμιμη μορφή διακυβέρνησης. Η βασιλική οικογένεια κινήθηκε γρήγορα στο εσωτερικό, απαγορεύοντας τις διαδηλώσεις και τις εκδηλώσεις πολιτικής ανυπακοής σε δημόσιους χώρους.
Οι δημόσιες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας θεωρούνται αντίθετες με το Ισλάμ, επειδή οδηγούν σε διχασμό και εμφύλια διαμάχη. Το ανώτατο συμβούλιο των ιερέων διακήρυξε επισήμως ότι οι διαδηλώσεις είναι αντι-ισλαμικές.
Οι κυβερνώντες έπαιξαν και το σιιτικό χαρτί. Ισχυρίστηκαν ότι οι διαδηλώσεις στην περιοχή ενορχηστρώθηκαν από το σιιτικό Ιράν και ήταν αντισουνιτικές και διχαστικές. Η απειλή του χάους, εμφανής τώρα στη Λιβύη, τη Συρία και την Υεμένη, μέτρησε επίσης προς όφελος της βασιλικής οικογένειας. Ο οίκος των Σαούντ έχει ιστορική κληρονομιά εξουσίας στην Αραβία και η υπόσχεσή του για σταθερότητα παραμένει το κλειδί για τη διαιώνισή του.
Ενα τεράστιο πακέτο επιδομάτων βοήθησε στην επιβολή της ηρεμίας στο εσωτερικό. Ξαφνικά, περί τα 130 δισ. δολάρια προστέθηκαν στις προβλεπόμενες δαπάνες για τα επόμενα πέντε χρόνια. Αυξήθηκαν οι μισθοί για όλους τους δημοσίους υπαλλήλους, που είναι η πλειοψηφία του εθνικού εργατικού δυναμικού, όπως αυξήθηκε και ο συνολικός αριθμός των θέσεων εργασίας στον δημόσιο τομέα.
Στο γειτονικό Μπαχρέιν οι Σαουδάραβες κινήθηκαν επίσης γρήγορα για να ενισχύσουν το σουνιτικό καθεστώς εναντίον της εξέγερσης της σιιτικής πλειοψηφίας του νησιού. Σαουδάραβες στρατιώτες μπήκαν στο Μπαχρέιν υπό τη σημαία του Συμβουλίου για τη Συνεργασία στον Κόλπο.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι Σαουδάραβες πιστεύουν ότι ένα σιιτικό Μπαχρέιν θα έφερνε την κυριαρχία του Ιράν στο κατώφλι τους. Και εδώ, επίσης, το βασίλειο χρησιμοποίησε την πολιτική της γενναιοδωρίας, υποσχόμενο 10 δισ. δολάρια για την επόμενη δεκαετία στο Μπαχρέιν.
Για τη Λιβύη και τη Συρία οι Σαουδάραβες έχουν πει λίγα, ίσως για να μη στηρίξουν τη λάθος πλευρά σε αβέβαιες συνθήκες. Το βασίλειο δεν συμπαθεί τον ηγέτη της Λιβύης Μοαμάρ Καντάφι, που αποπειράθηκε να δολοφονήσει τον βασιλιά Αμπντάλα και έχει ηγηθεί μιας εκστρατείας προπαγάνδας κατά της Σαουδικής Αραβίας την τελευταία δεκαετία. Οι Σαουδάραβες θα χαρούν να δουν την ανατροπή του Καντάφι, αλλά στην πραγματικότητα δεν έχουν κάτι να κερδίσουν από το αποτέλεσμα της εξέγερσης στη Λιβύη.
Πιο κοντά στα σύνορά του, το βασίλειο μισεί τον πρόεδρο της Συρίας Μπασάρ Αλ Ασαντ για τη συμμαχία με το Ιράν και τη δολιότητα στον Λίβανο. Αλλά η πτώση του θα σήμαινε για τους Σαουδάραβες τον κίνδυνο μιας χώρας υπό την ηγεσία της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Ακόμη χειρότερο είναι το ενδεχόμενο μιας Συρίας βυθισμένης στο χάος, που θα παρασύρει τον Λίβανο _ και ίσως την ευρύτερη περιοχή _ μαζί της.
Η χρήση υπερβολικής βίας από το καθεστώς Ασαντ, ιδίως εναντίον χιλιάδων σουνιτών πολιτών, προκάλεσε τελευταία μια πιο σκληρή στάση. Ο βασιλιάς Αμπντάλα αποκάλεσε «απαράδεκτη» τη φονική βία και ανακάλεσε τον πρεσβευτή του από τη Δαμασκό.
Η γειτονική Υεμένη είναι μια πολύ πιο άμεση απειλή. Η αντιπολίτευση είναι απελπιστικά διχασμένη. Ο Νότος έχει καταληφθεί από σκληροπυρηνικούς ισλαμιστές, κάποιοι εκ των οποίων είναι σύμμαχοι της Αλ Κάιντα. Το να σκορπίσουν χρήματα δεν θα έχει αποτέλεσμα στην Υεμένη, που είναι πολύ μεγάλη και σύνθετη για να επικρατήσει εύκολα ηρεμία. Στην πραγματικότητα, η χώρα είναι στα πρόθυρα απόλυτης κατάρρευσης.
Σήμερα οι Σαουδάραβες βλέπουν 24 εκατομμύρια Υεμενίτες _ πεινασμένους, οπλισμένους και ζηλόφθονες για τον πλούτο των Σαουδαράβων _ να τους κοιτούν από την άλλη πλευρά των συνόρων. Αν ξεσπάσει εμφύλιος πόλεμος, οι Σαουδάραβες δεν θα μπορέσουν να σταματήσουν τα κύματα των προσφύγων. Αλλά το βασίλειο παραμένει παράλυτο, χωρίς να έχει αποφασίσει ακόμη αν θα επιτρέψει στον πρόεδρο Αλι Αμπντουλάχ Σάλεχ, ο οποίος αναρρώνει στο Ριάντ από τραύματα που υπέστη σε βομβιστική επίθεση, να επιστρέψει στη Σάνα και να συνεχίσει να κυβερνά.
Παρά τον πλούτο τους και τον σχεδιασμό, οι Σαουδάραβες παραμένουν ευάλωτοι στην αναταραχή που τους περικυκλώνει. Στο εσωτερικό, η κληρονομιά της εξουσίας της οικογένειας των Σαούντ, ο φόβος του χάους, η αύξηση στις δημόσιες δαπάνες και οι πανταχού παρούσες δυνάμεις ασφαλείας έχουν φέρει ηρεμία. Σε αντάλλαγμα, θυσιάστηκε το άνοιγμα στην πολιτική και την οικονομία, πέρα από την κρατική βιομηχανία του πετρελαίου. Στο Μπαχρέιν η κατάσταση έχει επίσης ηρεμήσει τώρα, αλλά οι πιθανότητες περαιτέρω ριζοσπαστικοποίησης της σιιτικής πλειοψηφίας έχουν αυξηθεί, προς όφελος του Ιράν.
Μεγάλη αλλαγή έρχεται στη Μέση Ανατολή. Δεν είναι καθόλου ξεκάθαρο αν η σαουδική πολιτική της σταθερότητας με κάθε κόστος θα ενισχύσει το καθεστώς.

Ο Μπέρναρντ Χέικελ είναι καθηγητής Μεσανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Princeton
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk