επανεκδόσεις

Οταν ο Μότσαρτ συνάντησε τον Σολωμό

Το βιβλίο κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1996 και έχει μεταφραστεί στα γαλλικά, στα γερμανικά και στα ιταλικά. Πρόκειται για ένα ιδιότυπο ιστορικό μυθιστόρημα, στο οποίο ο Αλέξης Πανσέληνος επινοεί μια εντελώς απροσδόκητη συνάντηση. Ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ ως Γκότλιμπ Περτλ (ή Χρυσόστομος Μαζαρίνι) και ο Διονύσιος Σολωμός ως Ανδρέας Ροϊλός θα συναντηθούν εν έτει 1799 στην Ηπειρο του Αλή Πασά. Στην πραγματικότητα βέβαια το 1799 ο Μότσαρτ δεν ζει και ο Σολωμός είναι νεογέννητος.

Το βιβλίο κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1996 και έχει μεταφραστεί στα γαλλικά, στα γερμανικά και στα ιταλικά. Πρόκειται για ένα ιδιότυπο ιστορικό μυθιστόρημα, στο οποίο ο Αλέξης Πανσέληνος επινοεί μια εντελώς απροσδόκητη συνάντηση. Ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ ως Γκότλιμπ Περτλ (ή Χρυσόστομος Μαζαρίνι) και ο Διονύσιος Σολωμός ως Ανδρέας Ροϊλός θα συναντηθούν εν έτει 1799 στην Ηπειρο του Αλή Πασά. Στην πραγματικότητα βέβαια το 1799 ο Μότσαρτ δεν ζει και ο Σολωμός είναι νεογέννητος. Μέσα όμως από αυτή την ανατρεπτική υπέρβαση ο συγγραφέας θα βρει την ευκαιρία να στήσει μια συναρπαστική περιπέτεια, με τους δύο ήρωες να πέφτουν άλλοτε σε απατεώνες που ξαφρίζουν την περιουσία τους, άλλοτε σε πειρατές που απειλούν τη ζωή τους και άλλοτε σε ληστές που θέλουν να πάρουν το κεφάλι τους. Και αν στο τέλος βγαίνουν σώοι και αβλαβείς απ΄ όλα, προλαβαίνουν στις ανάπαυλες της δράσης να ανασηκώσουν τον πέπλο της καλλιτεχνικής τους ταυτότητας και να κουβεντιάσουν διά μακρών για το έργο τους.

Ο Μότσαρτ συζητεί για τη δύναμη του αυθόρμητου στη μουσική, ενώ ο Σολωμός διχάζεται ανάμεσα στα επαναστατικά ιδανικά του έθνους και στο πάθος του για την τελείωση της μορφής στην ποίηση. Κοινό χαρακτηριστικό τους, η μανιώδης, ακαταπόνητη αναζήτηση του καντιανού υψηλού. Η Βιέννη και η Πράγα (Μότσαρτ) αγκαλιάζουν στο βιβλίο τη Βενετία και την Αγία Μαύρα (Σολωμός) για να στυλώσουν την παιδεία του ευρωπαϊκού ρομαντισμού, συναιρώντας το τοπικό με το εθνικό αλλά και το εθνικό με το ευρωπαϊκό σε μια οργανική ενότητα.

Μια ιστορία στην Καβάλα
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΟΛΛΑΣ
Ο τύμβος κοντά στη θάλασσα
Εκδόσεις Καστανιώτη,2011, σελ.130,τιμή 11 ευρώ

Ενα μυθιστόρημα κομμένο και ραμμένο στα μέτρα του Δημήτρη Νόλλα: μικρό μέγεθος, μεγάλη πυκνότητα, απρόβλεπτοι πρωταγωνιστές και ελλειπτικό στόρι. Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1992 και η πλοκή του ξετυλίγεται στην Καβάλα της δεκαετίας του 1940, όπου θα ταξιδέψουν ένας εγγλέζος ευγενής που έχει προσχωρήσει στις τάξεις της Τρίτης Διεθνούς και ονομάζεται Κέβιν Ρόσμπαντ (γνωστή η σχέση της υψηλής βρετανικής τάξης με τον μαρξισμό) και ένας πολωνός αναρχικός που είναι έτοιμος για το οτιδήποτε (κλασικός τυχοδιώκτης) και ακούει στο όνομα Αντζεϊ Τότενταχ. Ο Κέβιν Ρόσμπαντ και ο Αντζεϊ Τότενταχ θα πιάσουν επαφή με την τοπική κομμουνιστική οργάνωση και θα προσπαθήσουν να ενταχθούν στην αντίσταση, με τη διαφορά πως από αυτό το σημείο και πέρα τα πάντα θα ακολουθήσουν έναν τελείως παρανοϊκό δρόμο. Τα μέλη της καβαλιώτικης οικογένειας με την οποία θα συνεργαστούν ο Εγγλέζος και ο Πολωνός είναι πεπεισμένοι αντιστασιακοί αλλά σπαράσσονται από τις εσωτερικές τους αντιθέσεις και καταλήγουν στις πιο απίθανες καταστάσεις που θα οδηγήσουν βαθμιαία στον αφανισμό των περισσοτέρων κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου, σαρώνοντας κάθε προσδοκία, όπως και οποιοδήποτε ελπιδοφόρο νόημα.

Ο Νόλλας διακωμωδεί εμφανώς τα μυθιστορήματα ή τις ταινίες κατασκοπείας παίζοντας ανελέητα με τα στερεότυπά τους, χωρίς ταυτοχρόνως να χάνει τον δραματουργικό έλεγχο του ιδιαίτερα περίπλοκου και πολυπρόσωπου μύθου του, που αποκαλύπτει στην κατάλληλη στιγμή και δίχως την παραμικρή άσκοπη φόρτιση την οδυνηρή της κατάληξη. Ας σημειωθεί πως το βιβλίο διατηρεί όλη την αρχική φρεσκάδα του και διαθέτει ένα άκρως ερωτικό πρόσωπο, που δεν είναι άλλο από την αισθησιακή Γλυκερία.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ
Η Φόνισσα
Προλογικό σημείωμα Κώστας Ακρίβος, Εκδόσεις Μεταίχμιο,2011, σελ.96, τιμή 11 ευρώ

Η Φόνισσα αποτελεί κατά κοινή ομολογία το κορυφαίο έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Δημοσιευμένη από τον Ιανουάριο ως τον Ιούνιο του 1903 στο περιοδικό «Παναθήναια», η Φόνισσα κυκλοφορεί για πρώτη φορά αυτοτελώς από τον εκδοτικό οίκο Φέξη το 1912 (αυτή την έκδοση αναπαράγει φωτομηχανικά το Μεταίχμιο) λίγο μετά τον θάνατο του συγγραφέα. Το κείμενο κινείται στα όρια νουβέλας και μυθιστορήματος (η έκτασή του παραπέμπει στη νουβέλα, αλλά το χρονικό βάθος της σύνθεσης μας κάνει να σκεφθούμε το μυθιστόρημα) εξιστορώντας την προδιαγεγραμμένη πορεία μιας ηλικιωμένης, πλην εξαιρετικά στιβαρής γυναίκας προς τον θάνατο: πρώτα των άλλων και μετά τον δικό της. Η Φραγκογιαννού τρέφει την παράλογη πίστη ότι οι νεαρές γυναίκες πρέπει να εκλείψουν από τον κόσμο, μια και το μόνο που έχουν να περιμένουν από αυτόν είναι η δεινή καταπίεση και η άγρια περιφρόνηση. Ετσι σκοτώνει μέσα σε μερικούς μόνο μήνες τέσσερα κορίτσια (της εγγονής της συμπεριλαμβανομένης), παρατηρεί απαθής τον χαμό ενός πέμπτου και απλώνει το χέρι της και σε άλλα υποψήφια θύματα που γλιτώνουν το φονικό από καθαρή τύχη.

Η Φόνισσα, που διαβάζεται απνευστί χάρη τόσο στον δραματικό κεντρικό της χαρακτήρα όσο και στην εξαιρετικά σφιχτή πλοκή της, έχει κινητοποιήσει τις πιο διαφορετικές ερμηνευτικές οπτικές (από θεολογία και μεταφυσική ως φεμινισμό και ψυχανάλυση), αλλά εκείνο το οποίο πρωτίστως υποβάλλει στον σημερινό αναγνώστη είναι η διαρκής αμφισημία της σε συνδυασμό με τη σταθερή άρνηση του Παπαδιαμάντη να καταδικάσει (με τα κριτήρια του Θεού ή των ανθρώπων) την ηρωίδα του.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Βιβλία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk