Διπλωματικό «ρινγκ» στο ΝΑΤΟ

Σοβαρό πλήγμα στην αξιοπιστία του ΝΑΤΟ έχει επιφέρει η αδυναμία της Συμμαχίας να λάβει κρίσιμες αποφάσεις στην κρίση της Λιβύης. Η έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες έμοιαζε τις τελευταίες ημέρες με «διπλωματικό ρινγκ» όπου οι χώρες που ενεπλάκησαν στις επιχειρήσεις εναντίον του καθεστώτος Καντάφι πίεζαν, η καθεμία για τους δικούς της λόγους, προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση. Μόλις λίγους μήνες μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Λισαβόνα, στην οποία ο Γενικός Γραμματέας Αντερς Φογκ Ράσμουσεν παρουσίασε το νέο Στρατηγικό Δόγμα, η Συμμαχία έδειξε ότι η μετάβαση σε ένα «παγκόσμιο ΝΑΤΟ» όχι μόνο δεν θα είναι εύκολη, αλλά μάλλον δεν είναι και ώριμη.

Σοβαρό πλήγμα στην αξιοπιστία του ΝΑΤΟ έχει επιφέρει η αδυναμία της Συμμαχίας να λάβει κρίσιμες αποφάσεις στην κρίση της Λιβύης. Η έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες έμοιαζε τις τελευταίες ημέρες με «διπλωματικό ρινγκ» όπου οι χώρες που ενεπλάκησαν στις επιχειρήσεις εναντίον του καθεστώτος Καντάφι πίεζαν, η καθεμία για τους δικούς της λόγους, προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση. Μόλις λίγους μήνες μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Λισαβόνα, στην οποία ο Γενικός Γραμματέας Αντερς Φογκ Ράσμουσεν παρουσίασε το νέο Στρατηγικό Δόγμα, η Συμμαχία έδειξε ότι η μετάβαση σε ένα «παγκόσμιο ΝΑΤΟ» όχι μόνο δεν θα είναι εύκολη, αλλά μάλλον δεν είναι και ώριμη.

«Ενα πράγμα κατέστη σαφές από την αρχή της κρίσης. Στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν αισθάνονταν άνετα με την ανάληψη στρατιωτικής δράσης στη Λιβύη. Από τη μία πλευρά δεν μπορούσαν να μείνουν εντελώς άπρακτοι. Από την άλλη, ο φόβος ότι θα ανοίξουν και τρίτο μέτωπο στον αραβικό κόσμο τούς έκανε να θέλουν να αποσείσουν το βάρος τού να ηγηθούν των επιχειρήσεων». Αυτό επεσήμανε στο «Βήμα» υψηλόβαθμη ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή. Η αμερικανική απροθυμία ευνόησε, επιμένουν διπλωματικοί κύκλοι, «τα σχέδια του Νικολά Σαρκοζί ». Με τη δημοτικότητά του να κατακρημνίζεται, ο γάλλος πρόεδρος φέρεται να έκρινε ότι η επίδειξη ηγετικού προφίλ θα ευνοούνταν από μια σκληρή στάση εναντίον του Μοαμάρ Καντάφι.

Υπάρχουν όμως και βαθύτεροι λόγοι. «Η γαλλική εξωτερική πολιτική», τονίζουν, «δέχθηκε ισχυρά πλήγματα μετά την πτώση του καθεστώτος Μπεν Αλι στην Τυνησία, με το οποίο η κυβέρνηση Σαρκοζί είχαν στενότατες σχέσεις. Επιπλέον, τα ισχυρότατα επιχειρηματικά συμφέροντα γαλλικών επιχειρημα- τικών κολοσσών (όπως και βρετανικών) στη Λιβύη, ιδιαίτερα στον πετρελαϊκό πλούτο της χώρας, δεν μπορούσαν να περάσουν απαρατήρητα.Πόσω μάλλον», προσθέτουν, «που το μεγαλύτερο μέρος των λιβυκών πετρελαϊκών κοιτασμάτων βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα της χώρας που ελέγχουν οι επαναστάτες».

Η Γαλλία πάντως, ως την τελευταία στιγμή, δεν επέτρεπε την εμπλοκή του ΝΑΤΟ στην επιβολή no-fly zone. Ηθελε να έχει τον ηγετικό ρόλο και να μη δεσμεύεται από νατοϊκό πλαίσιο. Θύμα της γαλλικής στάσης δεν ήταν μόνο το ΝΑΤΟ αλλά και η κοινή ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική.

Ο κ. Γ. Παπανδρέου, στη συζήτηση που έγινε στην ελληνική Βουλή για τη Λιβύη, είπε ότι η Ελλάδα δεν θα γίνει ο «επιτήδειος ουδέτερος» στην υπόθεση αυτή. Η αποστροφή του έλληνα Πρωθυπουργού, με την αναφορά του στο γνωστό βιβλίο του Φρανκ Βέμπερ για την ουδετερότητα της Τουρκίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν πέρασε απαρατήρητη. Η Αγκυρα έπαιξε διπλό παιχνίδι εντός ΝΑΤΟ στη λιβυκή κρίση. Ηθελε να εμφανιστεί και ως υπερασπιστής του ισλαμικού κόσμου και ως θεματοφύλακας του διεθνούς Δικαίου. Παράλληλα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επεδίωκε ρόλο διαμεσολαβητή.

Εχοντας στο μυαλό της τα επιχειρηματικά συμφέροντα των τουρκικών εταιρειών στη Λιβύη, συνολικού ύψους άνω των 15 δισ. δολαρίων, αλλά και το δόγμα Νταβούτογλου για την ανάδειξή της σε ηγετική δύναμη του αραβικού κόσμου, η κυβέρνηση Ερντογάν ήθελε με κάθε τρόπο να αποφύγει τη συμμετοχή της σε στρατιωτικές επιχειρήσεις. Νατοϊκοί κύκλοι δεν κρύβουν τις σκέψεις τους, μιλώντας «για την οργή των Τούρκων επειδή δεν προσεκλήθησαν στη Σύνοδο των Παρισίων που συγκάλεσε ο Σαρκοζί».

Το Βερολίνο τοποθετήθηκε εξαρχής εκτός της συμμετοχής σε οποιαδήποτε επιχείρηση, λέγοντας όμως ότι δεν θα παρεμποδίσει όποιον ρόλο αναλάβει το ΝΑΤΟ στη Λιβύη.

Ποιοι ήταν οι λόγοι; Οσοι παρακολουθούν τη γερμανική στάση εντός της Συμμαχίας είναι κατηγορηματικοί. «Το Βερολίνο δεν αισθάνεται άνετα με την ανάληψη δράσης από μέρους της Συμμαχίας σε περιοχές εκτός Ευρώπης» λένε. Τούτο συνδυάζεται και με τη μεταπολεμική «δυσανεξία» των Γερμανών απέναντι στην ανάληψη στρατιωτικής δράσης εκτός συνόρων, η οποία παρέμενε αναλλοίωτη ως και τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου το 1999. Ενας παράγοντας που επίσης βαρύνει στους γερμανικούς υπολογισμούς είναι οι σχέσεις με τη Ρωσία. Το Βερολίνο έχει σφυρηλατήσει στενούς δεσμούς με τη Μόσχα στον ενεργειακό και στον εμπορικό τομέα. Και «η επιθυμία να μη δυσαρεστηθεί η Μόσχα,που τάσσεται κατά της παραβίασης της εδαφικής κυριαρχίας οποιουδήποτε κράτους,βάρυνε σίγουρα στη σκέψη των Γερμανών» καταλήγουν ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk