Προφήτες της οικονομίας

Είναι η δεύτερη συνεχής χρονιά που η 25η Μαρτίου συμπίπτει με Συνόδους Κορυφής, μηχανισμούς στήριξης, το γνωστό δούναι και λαβείν της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενώ διάφορες χώρες ψήνονται στα κάρβουνα αναμένοντας τις αποφάσεις της. Μετά την Ελλάδα του 2010, είναι η σειρά της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας το 2011.

Είναι η δεύτερη συνεχής χρονιά που η 25η Μαρτίου συμπίπτει με Συνόδους Κορυφής, μηχανισμούς στήριξης, το γνωστό δούναι και λαβείν της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενώ διάφορες χώρες ψήνονται στα κάρβουνα αναμένοντας τις αποφάσεις της. Μετά την Ελλάδα του 2010, είναι η σειρά της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας το 2011.

Το πιο πιθανόν βέβαια είναι ότι κακώς χολοσκάμε – η Ελλάδα είναι χρεοκοπημένη, η Ευρώπη ήταν ξοφλημένη εξαρχής και το ευρώ συντόμως μας αφήνει χρόνους. Ποιος το λέει, οι Μάγια εν αναμονή 2012; Όχι, οι αγορές. Ή επειδή πρακτικά αυτές στόμα έχουν και μιλιά δεν έχουν, αναλαμβάνουν κατά καιρούς διάφοροι διερμηνευτές τους να προφέρουν χρησμούς ως προφητάνακτες. Ο αγαπητός Μάθιου Λιν, για παράδειγμα, οικονομικός σχολιαστής του Bloomberg News και συγγραφέας του Bust. Greece, the Euro and the Sovereign Crisis (Bloomberg Press, 2011).

Η ιδέα του Μάθιου Λιν είναι απλή: να γράψει το στόρι της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους σύντομα, περιεκτικά και με το δημοσιογραφικό αλατοπίπερο που ξελιγώνει αναγνώστες άπληστους προς καταβρόχθιση στηλών. Οι 263 σελίδες μελέτης, στοιχειοθέτησης και ανάλυσης της κρίσης συμπυκνώνονται στην πραγματικότητα σε τρεις αξιωματικές προτάσεις του Κεφαλαίου 1: «Σαν όλες τις κακές ιδέες η έννοια του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος έχει μακρό παρελθόν», «η προσπάθεια να συνδεθούν εξαιρετικά διαφορετικές μεταξύ τους οικονομίες θα οδηγούσε πάντοτε σε εντάσεις και τριβές που θα διέλυαν το σύστημα», «εντός της επόμενης δεκαετίας το ευρώ θα οδηγηθεί αναπόφευκτα στην αποδιάρθρωσή του».

(Στις υπόλοιπες 262 σελίδες θα εξηγήσει δια της μεθόδου της επανάληψης των παραπάνω γιατί καταστράφηκε η Ελλάδα, γιατί η Ευρώπη πνέει τα λοίσθια, γιατί το ευρώ θα φουντάρει – με λίγα λόγια, γιατί είναι στραβός ο γιαλός και γιατί στραβά αρμενίζουμε. Γρήγορη απάντηση για να μην αγωνιάτε: γιατί οι ευρωπαίοι πολιτικοί δεν ακολουθούν τους νόμους της αγοράς.)

Παρά το εσκεμμένα ειρωνικό ύφος (σήμα κατατεθέν μιας συγκεκριμένης αγγλοσαξονικής αντίληψης περί δημοσιογραφίας), παρά τη γραφή που γλυκοκοιτάζει τακτικά το ταχύρυθμο μπεστ σέλερ (ο Μάθιου Λιν ως «Ματ Λιν» έχει δημοσιεύσει σύμφωνα με το βιογραφικό του μια σειρά «στρατιωτικών θρίλερ»), παρά τη λατρεία των στερεοτύπων («μπορεί σύμφωνα με την οικονομική επιστήμη να μην υπάρχει δωρεάν γεύμα, αλλά οι Έλληνες είχαν βρει τον καλύτερο τρόπο που έχει ανακαλυφθεί ώστε να μην πληρώνουν για το μουσακά τους»), το Bust θα διαβαζόταν άνετα ως μια πρώτη προσπάθεια αξιολόγησης της κρίσης χρέους. Ελέω ιδεολογικών κολλημάτων, λαθών και ανακριβειών διαβάζεται ως έντυπο infotainment:

– Ο διαχρονικός χαρακτήρας των Γερμανών («μια χώρα γεμάτη Γερμανούς θα είναι πάντοτε ένας τόπος σκληρά και αποδοτικά εργαζόμενων») είναι μια καλή κειμενική ευκολία της οποίας η επίκληση έχει σώσει πολλούς που βαριούνται να αναζητούν βαθύτερα αίτια, δεν φτάνει όμως για να υποκαταστήσει το Σχέδιο Μάρσαλ ως καθοριστικό παράγοντα του μεταπολεμικού οικονομικού θαύματος, όπως θεωρεί ο συγγραφέας.

– Στην πρόταση «η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ελλάδα βρίσκονται όλες στη Μεσόγειο θάλασσα και αποτελούν όλες λατινογενή έθνη», πέρα από το ότι τεχνικά η Πορτογαλία βλέπει μόνο Ατλαντικό, τα «Latin» του Γιώργου Νταλάρα δεν αρκούν για να καταστήσουν την Ελλάδα λατινικό προπύργιο.

– Στην αρχή του κεφαλαίου όπου ο Lynn κατακρίνει το ασθενές υπόβαθρο του ιρλανδικού θαύματος, χρησιμοποιεί ως αναφορά ένα κείμενό του δημοσιευμένο στον δικτυακό τόπο Bloomberg News to 2005. Στο απόγειο της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας θα ήταν ενδεικτικό της διορατικότητας του ερευνητή αν είχε επισημάνει τότε όσα θεωρεί αυτονόητα σήμερα. Αντιθέτως, εν τούτοις, ο Lynn επαινεί θερμά το ιρλανδικό μοντέλο ισχυριζόμενος ότι η περίπτωση προσφέρεται για την άντληση τριών συγκεκριμένων διδαγμάτων περί σύγχρονης οικονομίας. Τα δύο από αυτά («η ιστορία δεν παίζει κανένα ρόλο, […] η γεωγραφική θέση και οι πόροι μιας χώρας επίσης») έρχονται σε ευθεία αντίθεση με βασικούς πυλώνες του βιβλίου, όπου η φούσκα των PIIGS καταδικάζεται εν πολλοίς βάσει του ιστορικού και της έλλειψης πλουτοπαραγωγικών πηγών των οικονομιών τους. Αλλά αυτό δεν εμπόδισε ποτέ κανένα μετά Χριστόν προφήτη-συγγραφέα να αναιρέσει τις κοινοτοπίες που προσυπέγραφε παλιά με νέες.

Άθελά του, τελικά, το βιβλίο αποκαλύπτει ένα μείζων πρόβλημα του περί Ευρωπαϊκής Ενωσης στοχασμού πολλών δημοσιολόγων: την αδυναμία τους να δεχθούν τη συνύπαρξη της πολιτικής με την οικονομική της πτυχή. Πολιτικά, η σωτηρία της Ελλάδας (και εν συνεχεία της Ιρλανδίας, ενδεχομένως και της Πορτογαλίας στο άμεσο μέλλον), το αποτρόπαιο κατά Λιν «bailout», επιβάλλεται εκ των πραγμάτων, διαφορετικά μια Ένωση παύει να υφίσταται ως ένωση και αποβαίνει τοπική σύναξη χασομέρηδων. Οικονομικά, το ξελάσπωμα της χώρας νοείται ως απαράδεκτο γιατί παραβιάζει κείμενους κανόνες και υπονομεύει την ισχύ του κοινού νομίσματος. Το κοινό νόμισμα ωστόσο ήταν αποτέλεσμα και έκφραση μιας μεταβολής. Το λάθος των οικονομιστικών προσεγγίσεων είναι ότι εθελοτυφλούν μπροστά στην ορολογία: εδώ και 20 χρόνια η Ευρώπη δεν είναι πια η συμπαθής Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση και (κουτσά-στραβά) ως τέτοια υποχρεούται να πορεύεται. Do the math.

      Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
      Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
      Αφιερώματα
      ΒΗΜΑτοδότης
      Σίβυλλα
      Helios Kiosk