Αφιερώσεις και αφιερώματα

Τα τελευταία χρόνια (ας πούμε: από τη μεταπολίτευση και μετά) περίσσεψαν οι αφιερώσεις και τα αφιερώματα για τη μεσοπολεμική και μεταπολεμική μας ποίηση, με επιμονή στα επιφανέστερα ονόματα, ανάμεσα στα οποία εξέχουν, πέραν του Καβάφη, οι μείζονες ποιητές της γενιάς του τριάντα. Σ΄ αυτήν τη μάλλον πληθωρική, επετειακή συνήθως, παραγωγή, που συνεχίζεται και φέτος για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του Οδυσσέα Ελύτη, η αφιερωτική προβολή του Σεφέρη υπήρξε φρονιμότερη και κατά κανόνα ουσιαστική.

Αφιερώσεις και αφιερώματα | tovima.gr

Τα τελευταία χρόνια (ας πούμε: από τη μεταπολίτευση και μετά) περίσσεψαν οι αφιερώσεις και τα αφιερώματα για τη μεσοπολεμική και μεταπολεμική μας ποίηση, με επιμονή στα επιφανέστερα ονόματα, ανάμεσα στα οποία εξέχουν, πέραν του Καβάφη, οι μείζονες ποιητές της γενιάς του τριάντα. Σ΄ αυτήν τη μάλλον πληθωρική, επετειακή συνήθως, παραγωγή, που συνεχίζεται και φέτος για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του Οδυσσέα Ελύτη, η αφιερωτική προβολή του Σεφέρη υπήρξε φρονιμότερη και κατά κανόνα ουσιαστική. Εύλογος σταθμός το 2000 (εκατό χρόνια από τη γέννηση του ποιητή), απέδωσε τρία τουλάχιστον συνέδρια: στη Σμύρνη, στις Πλάτρες της Κύπρου και στην Πάτρα. Το πρώτο βρήκε συστηματική έντυπη υποστήριξη (ένδεκα βιβλία και βιβλιάρια συνολικά), ενώ τα άλλα δύο αποτυπώθηκαν στα παρεπόμενα Πρακτικά.
Στο μεταξύ κυκλοφόρησαν δώδεκα αυτόνομες μελέτες περί Σεφέρη, ενώ τα συνεδριακά και περιοδικά αφιερώματα υποχώρησαν. Από την άποψη αυτή ευπρόσδεκτο και εύστοχο κρίνεται το πρόσφατο αφιέρωμα που συνεισφέρει «Το Δέντρο» (τεύχος 179-180, Ιανουάριος- Μάρτιος), σημαδεύοντας τα σαράντα χρόνια από τον θάνατο του ποιητή (Σεπτέμβριος 1971).
Είκοσι τέσσερα κείμενα, αν μετρώ καλά, συντάσσονται σε 154 σελίδες του περιοδικού, τα δύο από τα οποία σωστά επιτάσσονται, ως φυγόκεντρες συνομιλίες: η μία, μεταξύ Γιάννου Παλαβού και Ακη Μπογιατζή, επιγράφεται Τα «Δεκαέξη χαϊκού» ως ροκ τραγούδια· η άλλη οφείλεται στον ακάματο βιβλιογράφο Δημήτρη Δασκαλόπουλο, που ξέθαψε «Μια λανθάνουσα συζήτηση του ποιητή με τον Μήτσο Λυγίζο», δημοσιευμένη στο ελληνόφωνο περιοδικό του Λονδίνου Κρίκος (τεύχος 12, 1951, σ.
3-8).
Δύο τυπικές αρετές του συγκεκριμένου τεύχους βελτιώνουν τη λοξή τακτική προηγούμενων αφιερωμάτων του ίδιου περιοδικού: εκτός από μία συνεργασία, οι άλλες ελέγχονται εδώ πρωτότυπες, συνταγμένες και δημοσιευμένες επί τούτου· τα κείμενα εξάλλου παρατάσσονται σε αλφαβητική σειρά, με κριτήριο το αρχικό γράμμα του επώνυμου συγγραφέα, αποφεύγοντας έτσι την αξιολογική διαβάθμισή τους.
Επονται κάποιες ταξινομικές και στατιστικές απογραφές, όπως με κέφι και ακρίβεια τις ασκούσε άλλοτε ο αλησμόνητος Γιώργος Σαββίδης, ο οποίος παρά ταύτα απουσιάζει ολοσχερώς στις βιβλιογραφικές παραπομπές του αφιερώματος, μολονότι υπήρξε στυλοβάτης των σεφερικών σπουδών.
Πρώτη διαπίστωση: κρίνοντας με βάση τα ονόματα και την ηλικία των συνεργατών, φαίνεται να υπερτερούν οι νεότεροι έναντι των ωρίμων, και τούτο είναι κατ΄ αρχήν ευοίωνο σημάδι. Αν δεν σφάλλω στο μέτρημα, οκτώ ανήκουν στην πρώτη κατηγορία, ενώ οι υπόλοιποι δεκαέξι στη δεύτερη, γεννημένοι οι περισσότεροι μέσα στη δεκαετία του εξήντα, χωρίς να λείπουν εκπλήξεις, που πηδούν στην επομένη δεκαετία- μία και στη μεθεπόμενη.
Δεύτερη διαπίστωση: λιγότεροι φαίνεται να είναι οι συνεργάτες με αποκλειστική ταυτότητα ποιητή ή πεζογράφου, ενώ περισσεύουν οι δοκιμιογράφοι με φιλολογική κατά κανόνα επίδοση σε δικά μας και ξένα πανεπιστημιακά ιδρύματα, δεν λείπουν εξάλλου και επαγγελματίες δημοσιογράφοι. Τούτο σημαίνει ότι οι σεφερικές σπουδές καθ΄ οδόν διευρύνονται και κατά κάποιον τρόπο εμβαθύνονται.
Από τα συνεργατικά κείμενα των ωρίμων (με μία μόνο εξαίρεση, γενικώς αξιόλογα) προκάλεσαν ειδικότερα το προσωπικό μου ενδιαφέρον «Ο παιγνιώδης Σεφέρης» του Νίκου Δήμου, «Ο Σεφέρης για τη μουσική» του Γιάννη Ευσταθιάδη, «Σεφέρης- Βύρων: παράλληλοι» του Ρόντερικ Μπίτον, «Ο άγνωστός μου Σεφέρης» της Παυλίνας Παμπούδη.
Από τα κείμενα των νεοτέρων, που σχεδόν στο σύνολό τους ευστοχούν, εντοπίζονται εδώ δύο, με κριτήρια πάντα προσωπικά. Το ένα ανήκει στον Χάρη Ψαρρά (γεννημένος το 1982, σπουδασμένος στην Αθήνα και στην Οξφόρδη, είναι υποψήφιος διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, ενώ συνάμα έχει εκδώσει και ποιητική συλλογή με τον τίτλο Η δόξα της ανεμελιάς ). Στο προκείμενο αφιέρωμα συνεισφέρει ένα υποδειγματικό δοκίμιο, με την ευρηματική επιγραφή «Ο φιλόξενος ερμητισμός του Γιώργου Σεφέρη» και παρένθετο υπότιτλο «Σχόλια εξ αφορμής της “επίσκεψης” του Μarcel Ρroust στο Ρiazza San Νicolό», αναιρώντας εμμέσως άλλες αβασάνιστες επί του θέματος αποφάσεις, που φιλοξενούνται στο ίδιο αφιέρωμα.
Το δεύτερο, ιδιαίτερης ευαισθησίας, κείμενο είναι του δημοσιογράφου Μανόλη Πιμπλή, επιγράφεται «Η εθνική μας μελαγχολία» και ομολογεί, με τον δικό του τρόπο, τη φιλάλληλη αρετή της σεφερικής ποίησης, η οποία κι εμένα με παρηγόρησε σε δύσκολες ώρες.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk