Η Ελλάδα και το νέο ανατολικό ζήτημα

Εγιναν όλα πολύ γρήγορα και ίσως δεν έχουμε προλάβει να συνειδητοποιήσουμε πραγματικά τη σημασία τους και, κυρίως, το πόσο μπορεί να μας αφορούν: ένα νέο ανατολικό ζήτημα βρίσκεται επί θύραις. Μέσα σε λίγες εβδομάδες μια εξέγερση πεινασμένων στην Τυνησία οδήγησε στην πτώση μακρόβιων σιδηρών καθεστώτων με σημαντικό ρόλο στη διεθνή ενεργειακή, οικονομική και πολιτική ισορροπία. Το πιο βάρβαρο από αυτά τα καθεστώτα, αρνείται να παραδώσει τα όπλα ακόμα και σήμερα που η διεθνής αρμάδα βρίσκεται βόρεια της Λιβύης χωρίς όμως να έχει ακόμα αποφασιστεί το αν και το πώς θα επέμβει.

Η Ελλάδα και το νέο ανατολικό ζήτημα | tovima.gr

Εγιναν όλα πολύ γρήγορα και ίσως δεν έχουμε προλάβει να συνειδητοποιήσουμε πραγματικά τη σημασία τους και, κυρίως, το πόσο μπορεί να μας αφορούν: ένα νέο ανατολικό ζήτημα βρίσκεται επί θύραις.

Μέσα σε λίγες εβδομάδες μια εξέγερση πεινασμένων στην Τυνησία οδήγησε στην πτώση μακρόβιων σιδηρών καθεστώτων με σημαντικό ρόλο στη διεθνή ενεργειακή, οικονομική και πολιτική ισορροπία. Το πιο βάρβαρο από αυτά τα καθεστώτα, αρνείται να παραδώσει τα όπλα ακόμα και σήμερα που η διεθνής αρμάδα βρίσκεται βόρεια της Λιβύης χωρίς όμως να έχει ακόμα αποφασιστεί το αν και το πώς θα επέμβει.

Αυτή τη στιγμή, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ούτε τι θα γίνει, ούτε πόσο θα διαρκέσει η κρίση, ούτε με ποιους τρόπους θα εκφραστεί. Τα ερωτήματα είναι πολύ περισσότερα από τις απαντήσεις: μέχρι που θα φτάσει ο Καντάφι το αιματοκύλισμα για να μην απολέσει την εξουσία; Τι έκτασης και βάθους επιπτώσεις θα έχει η σύγκρουση στις τιμές του πετρελαίου; Θα υπάρξει ή όχι μαζικό μεταναστευτικό ρεύμα από τη Βόρειο Αφρική προς την Ευρώπη και που θα κατευθυνθεί; Πόσο και με ποιους τρόπους μπορεί να επεκταθεί η κρίση, στη νέα σκληρή μορφή της, στις γύρω χώρες; Που απειλούνται παρατεταμένες αστάθειες και που είναι πιο πιθανό να υπάρξει γρήγορα σταθερότητα; Από τα όσα συμβαίνουν θα γεννηθούν κοσμικά ή θεοκρατικά καθεστώτα; Ή μήπως θα γεννηθεί απλώς χάος; Πόσο και πώς θα καταφέρει να αξιοποιήσει το Ιράν όλη αυτή την αναστάτωση αλλά και το ενδεχόμενο διεθνούς επέμβασης; Κι αν υπάρξει η επέμβαση, πότε και υπό ποίους όρους θα γίνει η απεμπλοκή των δυνάμεων; Πόσο ανάγκη έχουν αυτές από υποστήριξη κοντινών φιλικών εδαφών; Εν τω μεταξύ τι συμβαίνει με τη χώρα – κλειδί που ως τώρα δεν έχει έρθει στο προσκήνιο, τη Σαουδική Αραβία;

Είναι προφανές ότι αυτά κι άλλα πολλά ερωτήματα συγκροτούν ένα νέο ανατολικό ζήτημα, όπως είναι επίσης προφανές ότι ουδείς ήταν έτοιμος γι αυτό. Τόσο οι εθνικοί όσο και οι διεθνείς πρωταγωνιστές του, αυτή τη στιγμή ακόμα «ψάχνονται» για να διαμορφώσουν θέσεις και να λάβουν αποφάσεις.

Και η Ελλάδα; Για την Ελλάδα, η κρίση στη Βόρειο Αφρική, ανοίγει μια «πόρτα» κινδύνου, αλλά κι ένα «παράθυρο» δυνατοτήτων: η «πόρτα» είναι – κυρίως, αλλά όχι μόνον – το ενδεχόμενο ρεύμα απελπισμένων ανθρώπων που ασφαλώς δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να το αντιμετωπίσει μόνη της αν ποτέ ερχόταν.

Το «παράθυρο» είναι ότι ακόμα και οι πλέον στενοκέφαλοι ή αδιάφοροι, μπορούν τώρα να αντιληφθούν τη σημασία που έχει σε αυτή την εποχή μια Ελλάδα η οποία δεν θα αποσταθεροποιηθεί εσωτερικά με τη δημοσιονομική κατάρρευση.

Με τη Βόρειο Αφρική να τρίζει και τη Μέση Ανατολή ενδεχομένως να ακολουθεί από κοντά, η χρησιμότητα για τη Δύση μιας Ελλάδας που πατάει στα πόδια της καθίσταται προφανής σε πολλά επίπεδα, ειδικά αν η αστάθεια κρατήσει καιρό. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι το προφανές δεν αρκεί.

Γι’ αυτό, παράλληλα με το να ψάχνει να πουλήσει ακίνητα στην Αθήνα ή παραλίες στα νησιά για να περιορίσει το χρέος, η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να «πουλήσει» επιτέλους με κάποιο τρόπο και την γεωπολιτική αξία της χώρας στους συμμάχους μας. Και τη βούλησή της να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην προσπάθεια σταθεροποίησης και εκτόνωσης της κρίσης.

Ο ελληνικός χώρος, ιδίως ο νησιωτικός με την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα και φυσικά ο θαλάσσιος, είναι πολύτιμος. Τώρα είναι η στιγμή να το αντιληφθούμε και να το αξιοποιήσουμε όσο πιο δραστήρια μπορούμε, προς όφελος της χώρας κι αυτή μπορεί να είναι η μόνη πραγματική της θωράκιση. Τρόποι, ασφαλώς υπάρχουν.

gmalouchos@tovima.gr

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk