Ο «φόβος του πετρελαίου»

Το «μέρισμα της ειρήνης» της δεκαετίας του 1990, που είχε οδηγήσει τις τιμές του μαύρου χρυσού κοντά στα 10 δολάρια το βαρέλι, αντικαταστάθηκε τα τελευταία χρόνια από ένα αυξανόμενο γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου.

Ο «φόβος του πετρελαίου» | tovima.gr

Το «μέρισμα της ειρήνης» της δεκαετίας του 1990, που είχε οδηγήσει τις τιμές του μαύρου χρυσού κοντά στα 10 δολάρια το βαρέλι, αντικαταστάθηκε τα τελευταία χρόνια από ένα αυξανόμενο γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου.

Μαζί με τα ακραία καιρικά φαινόμενα, τις συνθήκες της αγοράς (προσφορά, ζήτηση, αποθέματα, εταιρείες/επενδύσεις), τις κερδοσκοπικές τοποθετήσεις σε σύνθετα επενδυτικά προϊόντα και την αύξηση της ζήτησης από αναδυόμενες οικονομίες (Κίνα, Ινδία) οδήγησε τις τιμές του πετρελαίου σε νέα υψηλά επίπεδα, προκαλώντας ανησυχίες σε καταναλωτές, επενδυτές και επιχειρηματίες.

Ιστορικά, κάθε φορά που οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται κατά 85-90% ή περισσότερο σε διάστημα ενός έτους, ακολουθεί είτε μία ύφεση (1975, 1980, 1990, 2000, 2008) ή μία περίοδος σοβαρών φόβων για την ανάπτυξη (1987). Με βάση λοιπόν την τρέχουσα άνοδο των τιμών, οι τιμές σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Morgan Stanley, θα πρέπει να διαμορφωθούν πάνω τα 140 δολάρια το βαρέλι ώστε να ξεπεραστούν τα όρια επιφυλακής.

Αν και ορισμένοι αναλυτές έκαναν λόγο για τιμές πετρελαίου στα 220 δολ. / βαρέλι σε περίπτωση που «ξεφύγει» η κατάσταση στον αραβικό κόσμο, ορισμένοι ειδικοί στην πετρελαϊκή αγορά διαβλέπουν και άλλους λόγους για την άνοδο των τιμών.

Καθώς η ζήτηση δείχνει να αυξάνεται με σταθερό ρυθμό σε πολλές περιοχές του κόσμου, από την πλευρά της προσφοράς δίνεται μάχη ώστε να μην επηρεαστεί η αγορά πετρελαίου από μια μάλλον απότομη μείωση της παραγωγής.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τόσο το ύψος των αποθεμάτων, όσο και το περιθώριο αύξησης της παραγωγής, δύο από τις βασικές ενδείξεις του πόσο καλά λειτουργεί η αγορά πετρελαίου σε επίπεδο προσφοράς, να σηματοδοτούν μια τάση προς χαμηλότερα επίπεδα.

Η προσφορά και η ζήτηση

Όπως εκτιμούν οι αναλυτές, η ζήτηση για πετρέλαιο από την πλευρά των χωρών εκτός ΟΟΣΑ θα ξεπεράσει εκείνη των χωρών-μελών του Οργανισμού σχετικά σύντομα, ίσως και μέσα στο 2013.

Η Κίνα παραμένει βασικός παράγοντας γι’ αυτό, καθώς εκεί η κατά κεφαλή κατανάλωση πετρελαίου βρίσκεται περίπου στο ένα πέμπτο της αντίστοιχης των ΗΠΑ. Παράλληλα, πολλά από τα γνωστά κοιτάσματα αντλούνται συστηματικά εδώ και πολλές δεκαετίες, με αποτέλεσμα τα εκμεταλλεύσιμα αποθέματα τους να μειώνονται, αφήνοντας τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες να πασχίζουν για να διατηρηθεί η προσφορά σε βιώσιμα επίπεδα.

Κι ενώ δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο μιας κρίσης από την πλευρά της προσφοράς, πολλοί αναλυτές αρχίζουν να διατυπώνουν προβλέψεις σύμφωνα με τις οποίες το περιθώριο αύξησης παραγωγής για της χώρες του ΟΠΕΚ θα πέσει το 2012 στα 2,5 εκατ. βαρέλια ανά ημέρα, δηλαδή σε επίπεδα που δεν έχουμε δει από την εποχή των τιμών-ρεκόρ για το πετρέλαιο, τη διετία 2007/08.

Έτσι, μπορεί σήμερα ο «φόβος του πετρελαίου» να εντείνεται από τις εξελίξεις στον αραβικό κόσμο, ίσως τελικά όμως να βρισκόμαστε μπροστά σε ακόμη πιο θεμελιώδη θέματα, καθώς αν και αυξάνει η παραγωγή, το επίπεδο των αποθεμάτων δείχνει τάσεις υποχώρησης, κάτι που συνηγορεί στην άποψη όσων θεωρούν ότι βρισκόμαστε στην αρχή ενός ανοδικού κύκλου και αυτό σημαίνει, πως ίσως, οι υψηλές τιμές «ήρθαν για να μείνουν».

mantik@tovima.gr

Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk