Μέχρι πρόσφατα ο υπουργός Περιφερειακής Ανάπτυξης κ. Μ. Χρυσοχοΐδης συνήθιζε να λέει στους συνομιλητές του ότι δεν έχει τίποτα να φοβηθεί από το μέτωπο του πληθωρισμού. Ο μακροοικονομικός δείκτης που πέρυσι- ακόμη και τον περασμένο Ιανουάριο- απογειώθηκε, αποτελεί κοινή πεποίθηση στο κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο ότι θα αποκλιμακωθεί μήνα με τον μήνα ως τον προσεχή Ιούνιο. Πέρυσι στο πρώτο εξάμηνο αυξήθηκαν οι τιμές κυρίως λόγω της αύξησης της έμμεσης φορολογίας. Ως εκ τούτου η σύγκριση με το εφετινό εξάμηνο θα είναι θετική, αφού δεν προβλέπεται νέα αύξηση των φόρων. Ο πληθωρισμός θα βαίνει μειούμενος. Από την πλευρά του ο υπουργός φρόντισε στη διάρκεια των τριών τελευταίων μηνών, έπειτα από αλλεπάλληλες συναντήσεις που είχε με επιχειρηματίες και στελέχη επιχειρήσεων, να εξασφαλίσει εφάπαξ μειώσεις τιμών σε επτά ως οκτώ εκατοντάδες βασικών προϊόντων διατροφής.
Ο,τι περνούσε δηλαδή από το χέρι του το έκανε. Και ήλπιζε… Ωστόσο την ίδια περίοδο τα μηνύματα από τις διεθνείς αγορές εμπορευμάτων δεν ήταν καθόλου θετικά. Η πτώση των χρηματιστηρίων ανάγκασε πολλούς κεφαλαιούχους να μεταφέρουν μεγάλα ποσά στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων για να βγάλουν τη «χασούρα» που είχαν από τα χρηματιστήρια αξιών. Οι τιμές των πρώτων υλών, κυρίως των τροφίμων, άρχισαν ανεβαίνουν με θεαματικό τρόπο. Και φυσικά να πιέζουν στην ελληνική αγορά τις εταιρείες τροφίμων. Αλλά σε αυτό το πεδίο τον πρώτο λόγο τον έχει η ζήτηση. Το εισόδημα μήνα με τον μήνα μειώνεται και ως εκ τούτου η ζήτηση εξασθενεί και τις πιέσεις υφίστανται περισσότερο οι επιχειρήσεις παρά οι καταναλωτές. Συνεπώς για τον κ. Χρυσοχοΐδη το συγκεκριμένο πεδίο δεν αποτελεί κίνδυνο. Χρειάζεται- κι αυτό γίνεταιαπλώς παρακολούθηση.
Το πετρέλαιο όμως είναι μια άλλη υπόθεση. Πιο δύσκολη, πιο περίπλοκη και πιο επικίνδυνη. Η κερδοσκοπία στη διεθνή αγορά του πετρελαίου κατόρθωσε να ανεβάσει την τιμή του περίπου στα 80 δολάρια το βαρέλι. Οι επαναστάσεις όμως στον αραβικό κόσμο ήταν αρκετές για να οδηγήσουν την τιμή του πετρελαίου σε επίπεδα άνω των 100 δολαρίων το βαρέλι- από την αρχή του μήνα η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης έφτασε στα 1,63 ευρώ το λίτρο, αυξήθηκε δηλαδή κατά 4 λεπτά, ενώ του πετρελαίου θέρμανσης στα 0,84 ευρώ το λίτρο, αυξήθηκε δηλαδή περίπου κατά 3 λεπτά.
Ειδικότερα κατά τις υπάρχουσες εκτιμήσεις, αλλά και όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, τα περιθώρια των ανατιμήσεων των προϊόντων είναι εξαιρετικά περιορισμένα, λόγω της κατάστασης που έχει διαμορφώσει η ίδια η οικονομική κρίση. Μια επιχείρηση πριν προχωρήσει σε ανατίμηση- εν αντιθέσει με ό,τι συνέβαινε στο παρελθόν- θα το σκεφτεί πολλές φορές κι είναι σχεδόν βέβαιο ότι ένα μέρος της επιπλέον κοστολογικής επιβάρυνσης θα το επωμιστεί η ίδια σε βάρος της κερδοφορίας της.
Η μαζική στροφή των καταναλωτών στα προϊόντα «ιδιωτικής ετικέτας» δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια για ανατιμήσεις επώνυμων προϊόντων. Πάντως τόσο από την αγορά όσο από το υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης τονίζεται ότι αν συνεχιστεί η διεθνής κούρσα των τιμών των πρώτων υλών οι επιπτώσεις στις λιανικές τιμές των προϊόντων θα εμφανιστούν μετά το πρώτο εξάμηνο του έτους. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με το πετρέλαιο, δεδομένου ότι η επίδρασή του στον πληθωρισμό είναι «πληθωρική», συμμετέχει δηλαδή άμεσα ως μετρούμενο προϊόν, αλλά και ως κοστολογικό στοιχείο στη διαμόρφωση των τιμών πολλών άλλων προϊόντων. Αυτό το γεγονός είναι που το κάνει επικίνδυνο.
Πηγές του υπουργείου τόνιζαν μιλώντας προς «Το Βήμα» ότι ως τον προσεχή Ιούνιο το χειρότερο σενάριο είναι να επιβραδυνθεί σημαντικά η πτώση του πληθωρισμού, κι αν υπάρξουν καταλυτικές εξελίξεις στην αγορά του πετρελαίου τότε ο πληθωρισμός να παραμείνει στα σημερινά επίπεδα. Πάντως, και αναφορικά με την εξέλιξη του δείκτη τιμών καταναλωτή στη διάρκεια του Φεβρουαρίου, οι ίδιες πηγές εκτιμούσαν ότι αν οι μειώσεις των τιμών των αυτοκινήτων έχουν καταμετρηθεί, τότε δεν αποκλείεται από το 5,2% του Ιανουαρίου να πέσει στο 4,9%, αλλά και στην περίπτωση που δεν έχουν καταμετρηθεί και πάλι ο δείκτης θα χάσει ένα ή δύο δέκατα. Το επόμενο διάστημα θα είναι εξαιρετικά κρίσιμο.
Η κούρσα των τιμών του πετρελαίου έχει ήδη πυροδοτήσει ανατιμήσεις σε πολλά καταναλωτικά προϊόντα σε ολόκληρο τον κόσμο,συμβάλλοντας τα μέγιστα στην εκδήλωση πληθωριστικών πιέσεων.Ερευνα των «Financial Τimes» αποκαλύπτει ότι η πλειονότητα των ευρωπαίων και των αμερικανών πολιτών φοβούνται ότι αν δεν εκτονωθούν οι πληθωριστικές πιέσεις,το πλήγμα στο βιοτικό τους επίπεδο σε ένα εξάμηνο θα γίνει αισθητό.Στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και κυρίως στις υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου αρχίζει και επικρατεί ο σκεπτικισμός.Κατ΄ αρχάς τουλάχιστον…Εκτιμούν, όπως αναφέρουν ασφαλείς πηγές,πως η τιμή του πετρελαίου μέχρι και τα περίπου 104 δολάρια το βαρέλι,είναι διαχειρίσιμη.Πάνω από αυτό το όριο τα πράγματα γίνονται πλέον επικίνδυνα. Ομως η τιμή άγγιξε την Πέμπτη τα 120 δολάρια.
«Δώστε στη δημοσιότητα τα ονόματα των πολυεθνικών»
Η μείωση των τιμών που έχει καταγραφεί τον τελευταίο καιρό φαίνεται ότι δεν αφορά όλες τις εταιρείες.«Μπορεί τους τελευταίους μήνες να έχει σημειωθεί μια μείωση τιμών σε ορισμένα προϊόντα στα σουπερμάρκετ που να αγγίζει και το 30% σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά το ΚΕΠΚΑ αναμένει το υπουργείο να δώσει στη δημοσιότητα τα ονόματα πολυεθνικών που δεν συνετίζονται στο πλαίσιο μείωσης τιμώνέτσι ώστε ως καταναλωτές να μποϊκοτάρουμε αυτά τα προϊόντα»αναφέρει ο πρόεδρος του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕΠΚΑ) κ.Ν. Τσεμπερλίδης (φωτογραφία αριστερά).
Βεβαίως,προσθέτει ο ίδιος,«η άνοδος τιμής του πετρελαίου ισοδυναμεί με αύξηση τιμών στα τρόφιμα και όχι μόνο. Αυτό είναι πρόβλημα όλων των Ευρωπαίων και η λύση είναι να στραφούμε σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειες για να μην εξαρτώμεθα μόνο από το πετρέλαιο».Πάντως,σύμφωνα με τον κ.Τσεμπερλίδη,«η διαμόρφωση τιμών εξαρτάται και από τους καταναλωτές, αφού πλέον έχουν τη δυνατότητα να συγκρίνουν τις τιμές στο Ιnternet από τα δύο παρατηρητήρια τιμών και να επιλέξουν την πιο οικονομική λύση».
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
