Η ηχώ του Χέντριξ

Στο σπίτι του συνθέτη του «Μεσσία» Χέντελ φιλοξενείται αυτές τις ημέρες… το λονδρέζικο διαμέρισμα του Τζίμι Χέντριξ, μια σπάνια έκθεση με αφορμή τα 40 χρόνια από τον μυστηριώδη θάνατο του θρυλικού αμερικανού κιθαρίστα, που ο κόσμος υποδέχτηκε ως φαινόμενο.

Στο σπίτι του συνθέτη του «Μεσσία» Χέντελ φιλοξενείται αυτές τις ημέρες… το λονδρέζικο διαμέρισμα του Τζίμι Χέντριξ, μια σπάνια έκθεση με αφορμή τα 40 χρόνια από τον μυστηριώδη θάνατο του θρυλικού αμερικανού κιθαρίστα, που ο κόσμος υποδέχτηκε ως φαινόμενο.

Οι «ρεαλιστές» είχαν έτοιμη την ετυμηγορία: Αλλος ένας ναρκομανής ρόκερ θύμα του πάθους του για χημικά «ταξίδια». Οι ιατροδικαστές, πάλι, είχαν ελαφρώς διαφορετική γνώμη: Ο θάνατος του Τζίμι Χέντριξ οφειλόταν σε ατύχημα. Οσο για το στενό περιβάλλον του, αυτό έκανε λόγο για… έμμεση δολοφονία: Η αφόρητη πίεση που δεχόταν από μάνατζερ, δισκογραφικές και λοιπούς καλοθελητές για τις μελλοντικές επιλογές του είχε φέρει τον μοναδικό ροκ κιθαρίστα που άξιζε τον χαρακτηρισμό «φαινόμενο» στα όρια της ψυχικής κατάρρευσης.

Τη νύχτα της 18ης Σεπτεμβρίου 1970, ύστερα από μήνες απανωτών live και ηχογραφήσεων, ο Χέντριξ κατάπιε μια χούφτα υπνωτικά χάπια Vesperax? το λευκό κρασί και το λίγο «χόρτο» που είχε καταναλώσει το απόγευμα δεν είχαν καταπολεμήσει την αϋπνία του. Το πρωί το βρετανικό ραδιόφωνο ανακοίνωνε τον θάνατό του. Ο «θεός» της ηλεκτρικής κιθάρας είχε πνιγεί μέσα στον ίδιο του τον εμετό ως αποτέλεσμα υπερβολικής δόσης υπνωτικών. Ηταν μόλις 28 ετών.

Η συμπλήρωση εφέτος 40 χρόνων από τον θάνατο του Τζίμι Χέντριξ συνοδεύεται από μια σειρά επετειακών κυκλοφοριών. Ετσι, για πρώτη φορά εμφανίζεται στην αγορά το χριστουγεννιάτικο EP του «Merry Christmas & a Ηappy New Year», ενώ το τετραπλό CD-box «West Coast Seattle Boy» περιλαμβάνει και ένα ντοκυμαντέρ του σκηνοθέτη τoυ «Anthology» των Beatles, Μπομπ Σμίτον. Παράλληλα, δύο εκθέσεις με θέμα τον αμερικανό μουσικό φιλοξενούνται αυτές τις ημέρες στο Λονδίνο. Στις Snap Galleries ο φωτογράφος Τζέρεντ Μάκοβιτς εκθέτει μια σειρά ασπρόμαυρων ενσταντανέ των Jimi Hendrix Experience. Είναι όλα τους τραβηγμένα τον Μάρτιο του 1967, τότε που ο Χέντριξ ήταν ακόμη ανέμελος και χαμογελαστός.

Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η έκθεση στο Handel House Museum με τίτλο «Hendrix in Britain», η οποία θα διαρκέσει ως τις 7 Νοεμβρίου. Θέμα της οι 18 μήνες (από τον Ιούλιο του 1968) διαμονής του ίδιου και της κοπέλας του, της Κάθι Ετσινγκχαμ, στην οδό Μπρουκ του Λονδίνου, σε ένα ρετιρέ ακριβώς δίπλα από το ιστορικό κτίριο που αποκαλούσε «σπίτι του» ο αυστριακός κλασικός συνθέτης Γκέοργκ Φρίντριχ Χέντελ – και το οποίο λειτουργεί πλέον ως μουσείο. Εκεί ήταν που, σύμφωνα με την αυτοβιογραφία της Ετσινγκχαμ, ο Τζίμι… είδε, κοιτάζοντας προς το παράθυρο του διπλανού κτιρίου, το φάντασμα ενός ηλικιωμένου άνδρα με περούκα και αμέσως έτρεξε να αγοράσει από το πλησιέστερο HMV ένα αντίτυπο του «Μεσσία». Εκτός από ένα καναδικής παραγωγής ντοκυμαντέρ που τραβήχτηκε το 1969, οι επισκέπτες της έκθεσης μπορούν επίσης να δουν μια… αναπαραγωγή του διαμερίσματος του Χέντριξ μαζί με τα περισσότερα από τα αντικείμενα που το διακοσμούσαν, τις διαφημιστικές αφίσες των συναυλιών που έδωσε εκείνη την περίοδο, ανέκδοτες φωτογραφίες, ρούχα, όπως το αγαπημένο του βελούδινο πορτοκαλί τζάκετ, αλλά και μια καρτουνίστικη αυτοπροσωπογραφία του.

Οι ουρές έξω από τις δύο εκθέσεις μαρτυρούν το προφανές: Ο Τζίμι Χέντριξ εξακολουθεί να είναι ένα από τα μεγαλύτερα μεταθανάτια ροκ «χρυσωρυχεία». Μπορεί να μην πιάνει τα επίπεδα υστερίας που απολαμβάνουν οι Beatles, ο Ελβις ή ο Μάικλ Τζάκσον, διατηρεί όμως το μακάβριο πλεονέκτημα να έχει χτίσει τον δικό του «μύθο» μέσα σε μόλις τρία, άντε τέσσερα, δημιουργικά χρόνια, βασιζόμενος μάλιστα περισσότερο στην καλλιτεχνική προσφορά του παρά στις… παραμουσικές επιδόσεις του – της χρήσης διάφορων ουσιών συμπεριλαμβανομένης. Βιρτουόζος του τάστου και μέγας κολπατζής (το παίξιμο με τα δόντια και με την κιθάρα στην πλάτη αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος των σόου του), ο Χέντριξ εξακολουθεί να θεωρείται η απόλυτη ιδιοφυΐα της ηλεκτρικής κιθάρας, καθώς κανένας άλλος ομότεχνός του, πριν αλλά κυρίως έπειτα από αυτόν, δεν κατάφερε να εξερευνήσει με ανάλογη δεινότητα και φαντασία ολόκληρο το ηχητικό φάσμα του απόλυτου μουσικού οργάνου-φετίχ.

Επρεπε όμως να περάσει στην απέναντι όχθη για να αναγνωριστεί η αξία του. Για αυτό ευθύνεται ο πρώην μπασίστας των Animals και εκκολαπτόμενος, τότε, μάνατζερ, Τσας Τσάντλερ. Εκείνη την εποχή, στα τέλη του 1966, ο ταλαντούχος κιθαρίστας από το Σιάτλ με τις μπλουζ καταβολές, κουρασμένος να συνοδεύει μαύρους και λευκούς μουσικούς (από τον Λιτλ Ρίτσαρντ και τον Μπι Μπι Κινγκ ως τους Monkees) σε πάλκα και στούντιο, έψαχνε τον δικό του ήχο στα κλαμπάκια της Νέας Υόρκης. Εκεί τον είδε ο Τσάντλερ και τον έπεισε να μετακομίσει στο Λονδίνο, όπου θα ηχογραφούσε ό,τι ήθελε, όπως ήθελε. Ο ντράμερ Μιτς Μίλερ και ο μπασίστας Νόελ Ρέντινγκ ήταν οι δύο μουσικοί που πλαισίωσαν τον Χέντριξ στη βρετανική πρωτεύουσα: Η γέννηση των Jimi Hendrix Experience, του πιο εκρηκτικού τρίο της δεκαετίας του 1960, ήταν γεγονός. Και στους έξι πρώτους μήνες του 1967 θα άλλαζε για πάντα το ροκ-εν-ρολ.

«Καπάκι» στις πρώτες, ιστορικές εμφανίσεις των JimiHendrixExperience στο Λονδίνο, με σύσσωμη την τοπική σκηνή να στριμώχνεται για να ακούσει το «αμερικανικό φαινόμενο» – και τον Ερικ Κλάπτον να παθαίνει «πολιτισμικό σοκ» –, ήρθαν τα τρία κλασικά Top 10 σινγκλ («HeyJoe», «Purple Haze», «The Wind Cries Mary») και το εμβληματικό άλμπουμ-ντεμπούτο με τίτλο το όνομα της μπάντας, για να ακολουθήσει, στις 27 Ιουνίου του 1967, η θριαμβευτική εμφάνιση στο ποπ φεστιβάλ του Μοντερέι, με το τελετουργικό και γεμάτο σεξουαλικούς συμβολισμούς κάψιμο της κιθάρας του: Το διαβατήριο για την κατάκτηση των ΗΠΑ και την εξύψωσή του σε σουπερστάρ είχε μόλις σφραγιστεί.

Απρόβλεπτος, διαρκώς πειραματιζόμενος είτε στο στούντιο είτε επί σκηνής με κάθε δυνατό ήχο που μπορεί να παράγει μια κιθάρα στην πρίζα, αλλά επίσης ικανότατος συνθέτης, ιδιαίτερος ερμηνευτής και προικισμένος με μια μπρουτάλ σεξουαλικότητα, ο Χέντριξ θα ηχογραφούσε δύο επιπλέον άλμπουμ με τους Jimi Hendrix Experience (με το τρίτο, το διπλό «Electric Ladyland» του 1968 να τον χρίζει και «μάστορα» των τεχνικών του στούντιο), για να σχηματίσει, το 1969, ένα άλλο τρίο, τους Band of Gypsies, προσβλέποντας σε πιο φάνκι κατευθύνσεις. Με αυτούς ανέβηκε το καλοκαίρι του 1969 στη σκηνή του Γούντστοκ, κλείνοντας το τριήμερο χίπικο φεστιβάλ. Και οι λίγοι τυχεροί που είχαν απομείνει στο ακροατήριο έχουν να λένε ότι υπήρξαν αυτόπτες μάρτυρες της κονιορτοποίησης του αμερικανικού εθνικού ύμνου με έναν καταιγισμό κιθαριστικών βομβών ναπάλμ: Η πιο καίρια μουσική διαμαρτυρία για τον πόλεμο του Βιετνάμ δεν χρειαζόταν στίχους. Αρκούσαν μία κιθάρα, ένας ενισχυτής και δέκα μαγικά δάχτυλα.

Δημοσιεύθηκε στο BHMagazino, τεύχος 518, σελ. 34-37, 19/09/2010.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Αφιερώματα
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk