ΕΤΟΡΕ ΓΚΟΤΙ ΤΕΝΤΕΣΚΙ Ξεπλένει χρήμα ο Πάπας;

Η απάντηση στο ερώτημα του τίτλου είναι «προφανώς όχι», αλλά 23 εκατ. ευρώ είναι ένα «σοβαρό» ποσόν για να περάσει απαρατήρητο. Στην πραγματικότητα είναι «ψίχουλα» μπροστά στα χρήματα που διαχειρίζεται η Τράπεζα του Βατικανού. Αυτό είναι όμως το ποσόν που δέσμευσαν οι ιταλικές αρχές από την τράπεζα του Πάπα ώσπου να ξεκαθαρίσουν αν πρόκειται για «μαύρο» χρήμα που πέρασε από τα ταμεία του Βατικανού ή για μια απλή αβλεψία των υπευθύνων. Η είδηση δεν έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία, …

Η απάντηση στο ερώτημα του τίτλου είναι «προφανώς όχι», αλλά 23 εκατ. ευρώ είναι ένα «σοβαρό» ποσόν για να περάσει απαρατήρητο. Στην πραγματικότητα είναι «ψίχουλα» μπροστά στα χρήματα που διαχειρίζεται η Τράπεζα του Βατικανού. Αυτό είναι όμως το ποσόν που δέσμευσαν οι ιταλικές αρχές από την τράπεζα του Πάπα ώσπου να ξεκαθαρίσουν αν πρόκειται για «μαύρο» χρήμα που πέρασε από τα ταμεία του Βατικανού ή για μια απλή αβλεψία των υπευθύνων. Η είδηση δεν έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία, πρώτον, διότι από τις αρχές του καλοκαιριού είχε γραφτεί στον ιταλικό Τύπο ότι η Εισαγγελία της Ρώμης έχει ξεκινήσει έρευνες για τις δραστηριότητες της τράπεζας και, δεύτερον, επειδή εδώ και αρκετές δεκαετίες η τράπεζα έχει βρεθεί στο επίκεντρο αρκετών περίεργων (στην καλύτερη περίπτωση…) υποθέσεων, χωρίς ποτέ να αποδειχτεί κάτι επιλήψιμο. Πώς θα μπορούσε, εξάλλου, όταν από την τράπεζα διακινείται όλο το «άγιο χρήμα»;

Το Βατικανό εξέφρασε την έκπληξή του για τη δέσμευση του ποσού σε λογαριασμό της ιταλικής τράπεζας Credito Αrtigiano και παράλληλα ανανέωσε την υποστήριξή του στα δύο πρόσωπα που βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας: τον πρόεδρο της τράπεζας Ετορε Γκότι Τεντέσκι και τον γενικό διευθυντή της, Πάολο Τσιπριάνι. Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων (20 εκατομμύρια) προοριζόταν για τη Μorgan Stanley στη Φραγκφούρτη και το υπόλοιπο για την Βanca del Fucino. Το παράπτωμα της τράπεζας έγκειται στο ότι δεν ενημέρωσε (ως όφειλε) την Τράπεζα της Ιταλίας για την προέλευση των χρημάτων, σύμφωνα με την ιταλική νομοθεσία του 2007 που εφαρμόζει τις κοινοτικές οδηγίες για το ξέπλυμα του βρώμικου χρήματος.

Η Τράπεζα του Βατικανού ανήκει, σύμφωνα με την ιταλική νομοθεσία, στα μη κοινοτικά τραπεζικά ιδρύματα και επομένως υπόκειται στους αυστηρούς ελέγχους που επιβάλλει η κεντρική τράπεζα της χώρας στη διακίνηση τόσο μεγάλων χρηματικών ποσών. Το πρόβλημα είναι ότι το Βατικανό δεν περιλαμβάνεται στην περίφημη «λευκή λίστα» του ΟΟΣΑ με τις χώρες που εφαρμόζουν πλήρως τους διεθνείς κανόνες για τη φορολόγηση των καταθέσεων και την ανταλλαγή πληροφοριών. Επομένως οι συναλλαγές από την τράπεζά του υπόκεινται σε εξονυχιστικούς ελέγχους και, απ΄ ό,τι φαίνεται, η Τράπεζα της Ιταλίας θέλει σε αυτή τη χρονική συγκυρία να δείξει ότι δεν αστειεύεται- ακόμη και αν πρόκειται για ποσά που έχουν την ευλογία του Πάπα.

Η περιουσία της Καθολικής Εκκλησίας
Αν μπορούσε κάποιος να υπολογίσει την περιουσία και τα κεφάλαια που έχει στη διάθεσή της η Καθολική Εκκλησία θα κέρδιζε όλα τα Νομπέλ και τα Πούλιτζερ του κόσμου. Αποτελεί κοινό τόπο ότι το Βατικανό είναι πολύ πλούσιο- ίσως το πιο πλούσιο κράτος του κόσμου, αν υπολογίσουμε και την αξία των έργων τέχνης που βρίσκονται στις εκκλησίες και στα μουσεία του. Είναι επίσης γνωστή η απόλυτη μυστικότητα γύρω από τα οικονομικά της Αγίας Εδρας, γεγονός που οδηγεί πολλές φορές σε παρανοήσεις και παρεξηγήσεις. Το Βατικανό φυσικά δεν δίνει στοιχεία και η μοναδική εκτίμηση που υπάρχει για τα οικονομικά του προέρχεται από την αμερικανική κεντρική τράπεζα (Federal Reserve), η οποία το 2002 υπολόγισε την αξία των περιουσιακών στοιχείων του Βατικανού στο αμερικανικό έδαφος σε 868 εκατ. δολάρια. Το ιταλικό κράτος δεν έχει επιχειρήσει κάτι ανάλογο ούτε έχει προσδιορίσει την οικονομική σημασία του κρατιδίου που φιλοξενεί στο έδαφός του.

Ο τραπεζίτης του Βατικανού
ΗΛΙΚΙΑ: 65 ετών

ΚΑΡΙΕΡΑ: Υστερα από σπουδές στα Οικονομικά σε ευρωπαϊκά και αμερικανικά πανεπιστήμια διέγραψε μια εντυπωσιακή διαδρομή στον επιχειρηματικό (Μetra-Sema, ΜcΚinsey) και τραπεζικό (Ιmi, Αkros) χώρο, για να δεχτεί το 1992 την πρόταση του ισπανού τραπεζίτη Εμίλιο Μποτίν να αναλάβει το ιταλικό παράρτημα της τράπεζας Santander. Εχει διατελέσει σύμβουλος της ιταλικής κυβέρνησης.

Στην ΙΟR βρίσκεται από τον Σεπτέμβριο του 2009 με σκοπό να της ξαναδώσει την ηθική της υπόσταση, όπως έχουν κατά καιρούς αναφέρει ιταλοί σχολιαστές.

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: Είναι παντρεμένος και έχει πέντε παιδιά.

ΤΙ ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΜΕ ΓΙΑ ΑΥΤΟΝ: Εχει διδάξει Οικονομική Στρατηγική στο Καθολικό Πανεπιστήμιο του Μιλάνου (Sacro Cuore) και Ηθική της Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο του Τουρίνου. Και φυσικά είναι μέλος της οργάνωσης Οpus Dei, όπως όλα τα μεγαλοστελέχη του Βατικανού.

ΕΧΕΙ ΠΕΙ: «Δεν είναι δύσκολο να αποδείξουμε ότι η εφαρμοσμένη ηθική παράγει περισσότερο πλούτο. Η ηθική συμπεριφορά σημαίνει χαμηλότερο κόστος και προσδίδει περισσότερη αξία χάρη στη διαφάνεια και στην εμπιστοσύνη, που από μόνες τους παράγουν μεγαλύτερη βεβαιότητα και λιγότερους κινδύνους». Από άρθρο του στην εφημερίδα του Βατικανού «L΄Οsservatore Romano».

Η τράπεζα του Πάπα…
Η ΕΠΙΣΗΜΗονομασία της είναι Ινστιτούτο Θρησκευτικών Εργων (Ιnstituto per le Οpere di Religione- ΙΟR) και πίσω από αυτόν τον αθώο τίτλο κρύβεται η Τράπεζα του Βατικανού. Ιδρύθηκε το 1942 από τον τότε πάπα Πίο ΙΒ΄ για «να διαφυλάσσει και να διαχειρίζεται την κινητή και ακίνητη περιουσία που της εμπιστεύονται φυσικά και νομικά πρόσωπα με προορισμό θρησκευτικά ή φιλανθρωπικά έργα». Διαδέχτηκε μια αντίστοιχη υπηρεσία που είχε δημιουργήσει το 1887 ο πάπας Λέων ΙΓ΄ για να διαχειρίζεται τα (μειωμένα) έσοδα της Αγίας Εδρας μετά την οριστική απώλεια των παπικών κτήσεων το 1870.

Η έδρα της βρίσκεται στο Βατικανό, σε έναν πύργο του 14ου αιώνα, όχι πολύ μακριά από το τείχος που περιβάλλει την έδρα της Καθολικής Εκκλησίας. Μόνο η παρουσία της Παπικής Φρουράς στην εξώθυρα προδίδει ότι κάτι σημαντικό βρίσκεται πίσω από την μάλλον ταπεινή είσοδο του κτιρίου. Η τράπεζα διαθέτει ένα ταμείο, μηχανήματα αυτόματων συναλλαγών και ένα μικρό dealing room. Η «Repubblica» υπολογίζει σε 5 δισ. ευρώ τα κεφάλαια που είναι κατατεθειμένα στην τράπεζα. Η τράπεζα δεν δίνει βιβλιάρια καταθέσεων στους πελάτες της και όλες οι συναλλαγές γίνονται σε ρευστό χρήμα ή με ράβδους χρυσού. Δεν υπάρχουν βιβλιάρια επιταγών. Πελάτες μπορούν να γίνουν οι υπήκοοι και οι υπάλληλοι του κράτους του Βατικανού, αλλά και οι «εκλεκτοί φίλοι» της Καθολικής Εκκλησίας, συνήθως ευεργέτες και χορηγοί, που βρίσκουν εκεί τη διακριτικότητα στις τραπεζικές εργασίες που καμία ελβετική τράπεζα και κανένας φορολογικός παράδεισος δεν μπορεί να τους προσφέρει.

…και τα σκάνδαλά της

Ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣτ»

1 Το 1981 κατέρρευσε η Βanca Αmbrosiano ύστερα από την αποκάλυψη για την ύπαρξη στα ταμεία της μιας «μαύρης τρύπας» 1,3 δισ. δολαρίων από δάνεια σε εταιρείες«μαϊμού» στη Νότια Αμερική, με τα οποία γινόταν ξέπλυμα ναρκοχρήματος της σιτσιλιάνικης Μαφίας. Η Τράπεζα του Βατικανού, η οποία ήταν μεγαλομέτοχος στην Αmbrosiano, είχε δώσει εγγυητικές επιστολές για τα δάνεια αυτά. Λίγο αργότερα βρέθηκε κρεμασμένος από γέφυρα του Τάμεση στο Λονδίνο ο επικεφαλής της τράπεζας Ρομπέρτο Κάλβι υπό αδιευκρίνιστες ακόμη συνθήκες. Η ΙΟR έδωσε πάντως πίσω 244 εκατ. δολάρια, με αντάλλαγμα την παύση των διώξεων. Ο επικεφαλής της Πολ Μαρσίνκους θεωρήθηκε συνεργός σε όλη αυτή τη βρώμικη ιστορία, αλλά είχε την κάλυψη του Βατικανού και επικαλέστηκε διπλωματική ασυλία για να διαφύγει στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου πέθανε το 2006, χωρίς να έχει αποκαλυφθεί η αλήθεια.

2 Η τράπεζα δεν έμεινε έξω από το σκάνδαλο Τangentopoli, που συγκλόνισε την Ιταλία τη δεκαετία του ΄90 και διέλυσε το πολιτικό της σύστημα, όταν η επιχείρηση «Καθαρά Χέρια» αποκάλυψε ολόκληρο το πλέγμα της διαφθοράς με τις μίζες που άλλαζαν χέρια μεταξύ πολιτικών και επιχειρηματιών. Ενα μεγάλο τμήμα από τις μίζες είχε περάσει μέσα από την ΙΟR.

3 Η τράπεζα εμπλέκεται και στο σκάνδαλο διαφθοράς στο ιταλικό ποδόσφαιρο με τα στημένα παιχνίδια και τους πληρωμένους διαιτητές που παραλίγο να διαλύσει το Καμπιονάτο το 2006. Ενα μέρος από τα βρώμικα χρήματα είχε περάσει από την ΙΟR.

4 Θύματα του Ολοκαυτώματος ενήγαγαν πέρυσι την τράπεζα ενώπιον της αμερικανικής Δικαιοσύνης, υποστηρίζοντας ότι είχε δεχτεί τους θησαυρούς των εβραίων που είχαν αρπάξει οι ναζιστές από την Κροατία κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η αγωγή απορρίφθηκεγια τυπικούς λόγους όμως.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk