Φαράγγι Σαμαριάς Ενας είναι ο Φάραγγας

Το θαύμα της Οσίας Μαρίας είναι το ίδιο το φαράγγι, που από την πρώτη στιγμή εκδηλώνει χωρίς περιστροφές τη γοητεία του. Στον Ομαλό σε υποδέχεται νωρίς το πρωί η απίθανη συναυλία από τα κουδούνια των προβάτων. Στον Ξυλόσκαλο, στην είσοδο του φαραγγιού, 1.227 μέτρα πιο ψηλά από τη θάλασσα, θαυμάζεις τον αγέρωχο Γκίγκιλο χίλια ακόμη μέτρα πάνω από το κεφάλι σου. Οσο κατεβαίνεις στο βάθος του φαραγγιού τόσο και ψηλώνει, ώσπου γίνεται θεόρατος. Μόλις 20 λεπτά μετά την έναρξη της κατάβασης και το πρώτο σημείο θέας είναι αποκαλυπτικό της ομορφιάς του φαραγγιού.

Το θαύμα της Οσίας Μαρίας είναι το ίδιο το φαράγγι, που από την πρώτη στιγμή εκδηλώνει χωρίς περιστροφές τη γοητεία του. Στον Ομαλό σε υποδέχεται νωρίς το πρωί η απίθανη συναυλία από τα κουδούνια των προβάτων. Στον Ξυλόσκαλο, στην είσοδο του φαραγγιού, 1.227

μέτρα πιο ψηλά από τη θάλασσα, θαυμάζεις τον αγέρωχο Γκίγκιλο χίλια ακόμη μέτρα πάνω από το κεφάλι σου. Οσο κατεβαίνεις στο βάθος του φαραγγιού τόσο και ψηλώνει, ώσπου γίνεται θεόρατος. Μόλις 20 λεπτά μετά την έναρξη της κατάβασης και το πρώτο σημείο θέας είναι αποκαλυπτικό της ομορφιάς του φαραγγιού. Το μονοπάτι, με το στηθαίο από ακατέργαστα κλαδιά, κατηφορίζει ώρα πολλή ανάμεσα στο δάσος. Θέλεις κάπου 1 ώρα και 20 λεπτά για να φτάσεις στην κοίτη (3 χλμ.). Ανθρωποι που φροντίζουν για την ασφάλεια των πεζοπόρων πάνε και έρχονται. Βέροι κρητικοί με τις κατσούνες τους. Ο Θεός που ευλόγησε αυτό το φαράγγι έβαλε και πηγές όπου χρειάζονται: Νερούτσικο (40 λεπτά από το Ξυλόσκαλο), Ρίζα Συκιάς (1 ώρα και 15 λεπτά), Βρυσί (2 ώρες και 25 λεπτά) Οικισμός Σαμαριά (3 ώρες και 30 λεπτά), Πέρδικα (4 ώρες), Χριστός (5 ώρες). Ας είναι δοξασμένος.

Οι «σκελετοί» της Σαμαριάς

Το εγκαταλελειμμένο χωριό Σαμαριά βρίσκεται περίπου στη μέση της διαδρομής. Εκτός από τα σπίτια των φυλάκων όλα τα άλλα στέκουν ερειπωμένα σαν σκελετοί. Το χωριό εγκαταλείφθηκε τελείως όταν το φαράγγι έγινε εθνικός δρυμός το 1962 και οι κάτοικοι κατηφόρισαν στη θάλασσα, στην Αγιά Ρουμέλη. Αυτή την πορεία ακολουθούν τώρα και οι πεζοπόροι, οι οποίοι σταματούν συνήθως για φαγητό στο χωριό-φάντασμα, στο οποίο έχουν διαμορφωθεί κατάλληλοι χώροι με πάγκους και νερό.

Εδώ περιφέρονται και οι «νόθοι» αίγαγροι, οι οποίοι εκμεταλλεύονται τα αποφάγια. Δεν έχουν βεβαίως καμιά σχέση με τους καθαρόαιμους αίγαγρους, οι οποίοι δεν πλησιάζουν τους ανθρώπους και οι βαρδιάνοι τούς φυλάνε τα μικρά κοπάδια στις κορυφές απάτητων βράχων. Αυθεντικό αγρίμι είναι αδύνατον να δείτε. Μόνο να το αισθανθείτε μπορείτε…

Πριν από τη Σαμαριά οι πεζοπόροι έχουν την ευκαιρία να συναντήσουν το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου δίπλα στα αιωνόβια κυπαρίσσια και να περπατήσουν στην κοίτη δίπλα στο νερό.

Κι εγώ πέρασα από εδώ

Παντού υπάρχουν μικροί «πύργοι» από τη μια πέτρα πάνω στην άλλη. Κάποιοι αφήνουν ένα «μνημείο» του περάσματός τους. Αυτό και τίποτε άλλο. Ενα ολόκληρο «δάσος» από αυτά τα «μνημεία» υπάρχει λίγο πριν από τον εγκαταλελειμμένο οικισμό, μέσα στην κοίτη του ποταμού.

«Κλεισμένοι» στη Σιδερόπορτα
Μετά τον οικισμό συναντούν το εκκλησάκι της Οσίας Μαρίας (14ος αιώνας)- είναι το χαρακτηριστικό σημάδι- και μετά η κοίτη όλο και περιορίζεται από τα κάθετα τοιχώματα. Η «στεναχωρία» γίνεται όμως δέος γι΄ αυτό το μεγαλόπρεπο τοπίο που δημιουργούν οι Πόρτες και ειδικά η εντυπωσιακά στενή Σιδερόπορτα, περίπου 6 ώρες, μαζί με τις στάσεις, από τον Ξυλόσκαλο. Διαδοχικά ξύλινα γεφύρια «στρώνουν» ένα πρωτότυπο μονοπάτι πάνω από το νερό, για να βγουν από το φαράγγι οι πεζοπόροι και να αρχίσουν να περπατούν σε ανοιχτό πλέον ορίζοντα για την Αγία Ρουμέλη. Λες και το πιο «δραματικό» τοπίο να το αφήνει το φαράγγι, ακριβώς για μια μεγαλόπρεπη έξοδο.

Η μοναδική εμπειρία του Γκίγκιλου

Λινοσέλι

Η ανάβαση στον Γκίγκιλο, στον πέτρινο βασιλιά των βουνών της Κρήτης, είναι κουραστική όσο και μαγευτική. Συχνά θέλεις να γυρίσεις πίσω το κεφάλι για να απολαύσεις όλο και ωραιότερες, πιο πανοραμικές εικόνες του οροπεδίου του Ομαλού. Το μονοπάτι που ανηφορίζει στο βουνό αρχίζει δίπλα από το Ξυλόσκαλο, την είσοδο του φαραγγιού της Σαμαριάς. Από μακριά το βουνό «διαλαλεί» ότι είναι αδύνατον στις τόσο απότομες πλαγιές να σκαρφαλώσουν άλλοι εκτός από τα αγρίμια. Ομως το μονοπάτι- σηματοδοτημένο με τα μαύρα και κίτρινα σημάδια του ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4, που αρχίζει από τα Πυρηναία και φτάνει στην… Κρήτη- βρίσκει πάντα τρόπο να ανεβαίνει όλο και πιο ψηλά. Ετσι περνά κάτω από τη χαρακτηριστική αψίδα που δημιουργούν οι βράχοι και αφήνει πίσω του το τελευταίο δέντρο, προτού αρχίσει να κάνει «βόλτες» στη γυμνή πλαγιά και να συναντήσει την πηγή με το πιο κρύο νερό που αναβλύζει μέσα από τα χαλίκια στο Λινοσέλι (1 ώρα και 30 λεπτά από το Ξυλόσκαλο).

Το μονοπάτι εξακολουθεί να ελίσσεται μέσα στη «σάρα» ως την Κορυφή Λινοσελιού (περίπου 1.950

υψόμετρο), τον αυχένα απ΄ όπου φαίνονται δύο πέλαγα: το Κρητικό, βόρεια, με τη Θοδωρού και το Λιβυκό, νότια, με τη Γαύδο και τη Γαυδοπούλα. Από τον αυχένα τα σημάδια γίνονται κόκκινα και ξεστρατίζουν για την κορυφή (3 ώρες και 30 λεπτά από το Ξυλόσκαλο) για ακόμη πιο πανοραμικές εικόνες. Σε ορισμένα σημεία απαιτείται αναρρίχηση (χρήση χεριών).

Ερωτας σε τόπο άγιο

Πηγή

Ο Πλίνιος έγραφε ότι η καρδιά των Λευκών Ορέων είναι η αγριότερη περιοχή του κόσμου και το φαράγγι είναι η μοναδική δίοδος ανάμεσα στον λαβύρινθο των κορυφών.Κι όμως σε αυτόν τον άγριο τόπο άνθιζε σαν το ενδημικό δίκταμο- το φυτό που ο Αριστοτέλης έλεγε ότι το τρώνε τα αγρίμια για να θεραπεύσουν τις πληγές τους- και ο έρωτας.Και πώς θα μπορούσε να γίνει αλλιώς αφού παρεπιδημούσε ο Δίας- υπήρχαν πολλά μαντεία υπό την προστασία του- με τόσες Νύμφες γύρω του; Ο άρχων των θεών κατηφόριζε σαν τον άνεμο ψηλά πάνω από τον Γκίγκιλο,όπου υπήρχε η ιερή πηγή,θαυματουργή σαν τα νερά της Στύγας στον Χελμό.Σε κάποια από τις ορμητικές καταβάσεις του ίσως δρόσισε με την πνοή του τον βασιλιά Μίνωα,ο οποίος κυνηγούσε σε αυτά τα όρη αγρίμια.

Κι αν δεν συνάντησε ο Μίνωας τον Δία,οπωσδήποτε συνάντησε την κόρη του,τη Βριτόμαρτη,και πυρωμένος από έρωτα ο βασιλιάς την κυνηγούσε ασταμάτητα επί εννέα μήνες.Η Βριτόμαρτις- που το όνομά της σημαίνει «γλυκιά παρθένος» – δεν άντεξε το κυνήγι του Μίνωα και γκρεμίστηκε στη θάλασσα.Επεσε όμως στα δίχτυα των ψαράδων, σώθηκε,ονομάστηκε Δίκτυννα και μετά ταυτίστηκε με την Αρτεμη.O Μίνωας γύρισε με άδεια χέρια,αλλά οι υπήκοοί του όχι,καθώς έκοβαν από εδώ τα κυπαρίσσια που χρησιμοποιούσαν για κολόνες στην Κνωσό και στη Φαιστό.

Θύματα του έρωτα που ευδοκιμεί σε αυτή την περιοχή είναι και οι μυθικοί αίγαγροι.Την εποχή του ζευγαρώματος τα αρσενικά συγκρούονται μέχρι θανάτου και πολλά γκρεμίζονται από τους βράχους που είναι οι τόποι τους.O Ομηρος έλεγε ότι αυτό το ζώο είναι το σύμβολο των κορυφών και των απρόσιτων τόπων, και όλοι συμφωνούν ότι πράγματι είναι το έμβλημα των Λευκών Ορέων,αντιπροσωπευτικό του αγέρωχου τόπου και της ιδιοσυγκρασίας των ανθρώπων.

ΠΡΟΣΒΑΣΗ
Ο Ομαλός απέχει 40 χλμ.από τα Χανιά.Η διαδρομή μέσα στο φαράγγι της Σαμαριάς μπορεί να γίνει και ανάποδα (Αγία ΡουμέληΟμαλός),μόνο που η μεγάλη ανηφόρα του Ξυλόσκαλου μένει τελευταία.Η πέτρα που δείχνει τα χιλιόμετρα γράφει στο εκδοτήριο εισιτηρίων στον Ομαλό 13 χλμ.Τόσα είναι ως το φυλάκιο εξόδου από το φαράγγι,όχι ως την Αγιά Ρουμέλη,που είναι συνολικά 18 χλμ.Η αποχώρηση από την Αγιά Ρουμέλη γίνεται με καραβάκι για Σούγια ή Χώρα Σφακίων.Η πεζοπορία Ομαλός- Αγιά Ρουμέλη διαρκεί περίπου 7 ώρες.Σε περίπτωση βροχής το φαράγγι κλείνει.

ΔΙΑΜΟΝΗ
Στον Ομαλό,στα διαμερίσματα Εxari τηλ.28210 67180,στα ξενοδοχεία Νέος Ομαλός τηλ.28210 67269

και Ελληνικό τηλ.28210 67169.Στην Αγιά Ρουμέλη,στα διαμερίσματα Το Φαράγγι τηλ.28210 91225,Μιχάλης τηλ.6973766992,στα ξενοδοχεία Γκίγκιλος τηλ.28250 91383,Αγία Ρουμέλη τηλ.28250 91241,Καλυψώ τηλ.28250 91231.

ΦΑΓΗΤΟ

Στους ξύλινους πάγκους της Σαμαριάς,αλλά με φαγητό που κουβαλάτε εσείς.Στον Ομαλό, στο εστιατόριο του ξενοδοχείου Ελληνικό υπέροχο κατσικάκι οφτό και γιαούρτι με μέλι.Παραδοσιακή κουζίνα έχει και το εστιατόριο του ξενοδοχείου Νέος Ομαλός.

Στην Αγιά Ρουμέλη, στις ταβέρνες Λευκά Ορη (σπιτικό κρασί), Φαράγγι,Μάνος και Σαμαριά.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κοινωνία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk