ΑΙΓΑΙΟ

«Ετσι περνάν οι μέρες στη Μύκονο,τώρα τον Αύγουστο,καθώς ζυγώνει η μεγάλη γιορτή της Παναγιάς. Κάθε τρία-τέσσερα σπίτια και μια εκκλησιά- ας είναι κι ένα χτίσμα τόσο δα,μια κομψότατη υποψία ναού μ΄ ένα σκίτσο ανάερο για καμπαναριό κι ένα σταυρουλάκι γραμμένο στο γαλάζιο με ασβέστη ή κιμωλία.Σπρώχνεις τη φρεσκοβαμμένη πορτούλα,μια δροσιά σε χτυπάει κατάκαρδα,μια αχνή μυρουδιά λιωμένου κεριού και χυμένου λαδιού,κι αισθάνεσαι περισσότερη ευλάβεια παρά όταν βρίσκεσαι κάτω από τους τεράστιους και ολόχρυσους θόλους του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη.

Δεκαπενταύγουστος στο Αιγαίο…

«Ετσι περνάν οι μέρες στη Μύκονο,τώρα τον Αύγουστο,καθώς ζυγώνει η μεγάλη γιορτή της Παναγιάς.

Κάθε τρία-τέσσερα σπίτια και μια εκκλησιά- ας είναι κι ένα χτίσμα τόσο δα,μια κομψότατη υποψία ναού μ΄ ένα σκίτσο ανάερο για καμπαναριό κι ένα σταυρουλάκι γραμμένο στο γαλάζιο με ασβέστη ή κιμωλία.Σπρώχνεις τη φρεσκοβαμμένη πορτούλα,μια δροσιά σε χτυπάει κατάκαρδα,μια αχνή μυρουδιά λιωμένου κεριού και χυμένου λαδιού,κι αισθάνεσαι περισσότερη ευλάβεια παρά όταν βρίσκεσαι κάτω από τους τεράστιους και ολόχρυσους θόλους του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη.Πολλές εκκλησιές της Παναγίας έχει εδώ η Μύκονος,πού να τις θυμηθώ τώρα όλες! Πιο όμορφη,πιο ξακουστή απ΄ όλες,είναι η Παραπορτιανή του Κάστρου.Μα είναι και η Παναγία η Γρηά,κι η Παναγία η Πανάχρα,κι η Μητρόπολη,κι η Τουρλιανή κι η Παλαιοκαστριανή.Μα το μεγάλο πανηγύρι για τη γιορτή της Κοίμησης γίνεται στο μοναστήρι της Τουρλιανής,στο χωριό Ανω Μεριά.

Εκεί μαζεύονται απ΄ όλο το νησί κι όλη μέρα γλεντάν,τρών΄, πίνουν,τραγουδάν΄ και χορεύουν,με τη μακάρια εκείνη διάθεση που μας ιστόρησε τόσες φορές και με τόση νοσταλγία ο Παπαδιαμάντης».

Ιος

Στο πιο θεαματικό σημείο της Χώρας η Παναγία Γκρεμιώτισσα είναι το προσκύνημα των απανταχού Ιητών. Χτισμένη πάνω σε απρόσιτο γκρεμό, είναι ένας «σεμνός, γραφικός, χαριτωμένος νησιωτικός ναός», κατοικητήριο της θαυματουργής εικόνας της Κοιμήσεως που ταξίδεψε πάνω σε μικρή σχεδία με την κανδήλα αναμμένη από την τουρκοκρατούμενη Κρήτη και έφθασε στα φιλόξενα ακρογιάλια της Ιου. Δίπλα στην εκκλησία ένας ανεμοδαρμένος φοίνικας θυμίζει την παλαιά ονομασία του νησιού «Φοινίκη».

Η Γκρεμιώτισσα βρίσκεται στην κορυφή της Χώρας της Ιου. Σκιάθος

Τον Δεκαπενταύγουστο διαδραματίζεται εδώ ένα μοναδικό έθιμο, ο «επιτάφιος της Παναγιάς». Ο επιτάφιος βγαίνει από το καθολικό της μονής σε ατμόσφαιρα ιδιαίτερης κατάνυξης και τον συνοδεύουν πλήθος πιστοί οι οποίοι ψέλνουν τα εγκώμια της Παναγίας. Η μονή, άρχισε να χτίζεται το 1794 από μοναχούς που αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν από το Αγιον Ορος επειδή ήσαν μέλη του κινήματος των «Κολλυβάδων». Ο επικεφαλής του κινήματος, ο ιερομόναχος Νύφων, ήταν και ο πρώτος ηγούμενος της μονής ο οποίος, κατά την παράδοση, όρκισε πάνω στην πρώτη ελληνική σημαία με τον λευκό σταυρό στο κέντρο σε γαλάζιο φόντο τους οπλαρχηγούς Θεοδωράκη Κολοκοτρώνη, Ανδρέα Μιαούλη, παπαΘύμιο Βλαχάβα, Νικοτσάρα, Γιάννη Σταθά κ.ά. Η σημαία σχεδιάστηκε, υφάνθηκε και υψώθηκε το 1807 εδώ στη Μονή Ευαγγελιστρίας και σήμερα υπάρχει ένα αντίγραφό της αναρτημένο στον τρούλο του καθολικού.

Κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι ολόκληρη η δυτική πτέρυγα της μονής είναι μουσείο με μια καταπληκτική συλλογή μουσικών οργάνων από όλον τον κόσμο αλλά και άλλα εκθέματα. Επίσης διατηρείται η παλιά κουζίνα του μοναστηριού.

Από τον περιφερειακό δρόμο της Σκιάθου η δεύτερη διακλάδωση προς Κάστρο και Μονή Ευαγγελιστρίας φθάνει έπειτα από 5 χλμ.σε διασταύρωση. Επιλέγετε τον δρόμο δεξιά ο οποίος σας φέρνει πολύ σύντομα μπροστά στο μοναστήρι.

Κύθνος

Η Κανάλα είναι η μεγάλη Παναγιά της Κύθνου αλλά η Παναγία του Νίκους είναι πιο γραφική και πιο νησιώτικη. Στο πανηγύρι της προσφέρονται ντομάτες γεμιστές, κρέας ψητό και γίνεται τρικούβερτο γλέντι. Η ονομασία της προέρχεται από τη βυζαντινή Παναγία «Νικοποιό» και είναι χτισμένη, όπως και άλλες εκκλησίες του νησιού, πάνω σε ερείπια αρχαίων ναών. Σήμερα διατηρείται μόνο το καθολικό της μονής που στα χρόνια της Τουρκοκρατίας λίγο πριν από το 1821 στέγασε τη μεγάλη σχολή υπό τον ελληνοδιδάσκαλο Μακάριο. Ενας θρύλος που συνοδεύει την Παναγία του Νίκους είναι ότι εδώ είχε μεταφερθεί στα χρόνια της Αλώσεως από την Κωνσταντινούπολη η περίφημη εικόνα της Παναγίας Νικοποιού και ότι από εδώ την «πήραν» οι ενετοί κατακτητές για να την τοποθετήσουν στον Αγιο Μάρκο της Βενετίας, όπου φυλάσσεται ως σήμερα…

Η Παναγία του Νίκους βρίσκεται λίγο πιο έξω από τη Χώρα της Κύθνου.

Κάρπαθος

Αυτό το περίβλεπτο σημείο πάνω στον ψηλό βράχο, στην άκρη του χωριού, είναι εδώ και αιώνες τόπος λατρείας, αλλά αυτή η εκκλησιά που τον στολίζει σήμερα χτίστηκε πριν από 150 και βάλε χρόνια. Εχει όμως το «άρωμα» ακόμη πιο παλιών καιρών καθώς έχουν εντοιχιστεί κολόνες και άλλα μέλη από την παλαιοχριστιανική βασιλική της Αρκάσας. Τις έσυραν από δύσβατα μονοπάτια ως εδώ πάνω.

Στον εσπερινό της Παναγίας, την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου, όλα τα σοκάκια οδηγούν στην άκρη του βράχου. Προσκυνητές από όλα τα χωριά της Κάτω Καρπάθου καταφθάνουν στην αυλή της Παναγίας, πολλοί από τους οποίους κρατούν μέσα σε κεντητό «μποξιά» τυλιγμένο τον άρτο τους. Αρκετοί άρτοι είναι «καρπάθικοι», έχουν ψηθεί δηλαδή στον παραδοσιακό φούρνο με ξύλα. Μέσα στην εκκλησιά ακούγεται ο χορός των προσκυνητών που ψέλνουν τα εγκώμια της Παναγίας. Βλέπετε, η Κάρπαθος δεν τηρεί μόνο ευλαβικά τις παραδόσεις της αλλά δημιουργεί και νέες. Ιερείς και λαϊκοί, γυναίκες και άνδρες, θρηνούν γύρω από τον επιτάφιο της Παναγίας:

Η Αγνή εν τάφω,κατετέθης βαβαί,η Θεόν εν τη γαστρί Σου χωρήσασα,και κυήσασα αφράστως επί γης.

Στο μεταξύ, στην κουζίνα του μεγάρου, οι φημισμένοι μάγειροι Μανολής ΣπανόςΧατζησπάνης και Σπύρος Σεβδαλής γεμίζουν 13 μεγάλα καζάνια με μερίδες μοσχαριού. Ετοιμάζουν το πιάτο του πανηγυριού, κρέας στιφάδο και πιλάφι, το οποίο θα σερβιριστεί την επομένη, μετά τη λειτουργία, στις τάβλες που ήδη είναι στρωμένες στο μέγαρο. Θα προσθέσουν σαλάτες, ποικιλίες και φυσικά κρασί. Θα φάνε πάνω από 2.500 πανηγυριώτες, έξι φορές γεμίζει και αδειάζει το μέγαρο, και μετά θα αρχίσουν το γλέντι και ο χορός. Την επομένη της γιορτής θα παρακολουθήσετε το παμπάλαιο έθιμο «ικάντο», όπου πωλούνται με δημόσιο πλειστηριασμό τα αφιερώματα των προσκυνητών στην Παναγία.

Οι Μενετές απέχουν 6 χλμ.από το λιμάνι της Καρπάθου,τα Πηγάδια. Ανδρος

Είναι ένα από τα γοητευτικά «μπαλκόνια» της Ανδρου. Βρίσκεται ψηλά στο όρος Καταφύγι και από τους εξώστες της το μάτι του επισκέπτη απλώνεται ως τη Χώρα και τον θαλασσινό ορίζοντα. Η παράδοση θέλει τη μονή αυτή να τη χτίζει ο Νικηφόρος Φωκάς κατά την επιστροφή του από τη νικηφόρα εκστρατεία κατά των Αράβων στην Κρήτη. Η μονή, όπως και πολλές άλλες στο νησί, έχει φρουριακό χαρακτήρα και ιδιαίτερη αίσθηση δημιουργούν οι πηγές με το γάργαρο νερό στο προαύλιο κάτω από το μεγάλο δένδρο αλλά και μέσα στην αυλή. Το ξυλόγλυπτο τέμπλο του καθολικού είναι από τα ωραιότερα της Ανδρου και στην είσοδο της εκκλησίας υπάρχει μαρμάρινη, ανάγλυφη παράσταση του Ευαγγελισμού, η οποία έχει χρονολογηθεί το 1602. Για τη μονή νοιάζεται ο ηγούμενος, πατέρας Ευδόκιμος. Στη μονή φτάνει αυτοκίνητο, αλλά η ανάβαση με τα πόδια (δύο ώρες) από το Αλαδινό και μετά τα Φάλλικα είναι ξεχωριστή εμπειρία καθώς ο πεζοπόρος ανηφορίζει από το μονοπάτι, ανάμεσα σε ολάνθιστους κήπους, λευκά σπίτια, εκκλησιές και καμπαναριά με γαλάζιους τρούλους και παλιούς περιστερώνες.

Η Μονή Παναχράντου βρίσκεται ψηλά στο βουνό, πάνω από τη Χώρα της Ανδρου.

Κάσος

Η Παναγία, το παλιό χωριό των καπεταναίων και των καραβομαραγκών, κατοικείται τον χειμώνα από ελάχιστους κατοίκους. Τον Δεκαπενταύγουστο όμως φιλοξενεί τη μεγαλύτερη συγκέντρωση Κασιωτών και επισκεπτών. Η Πέρα Παναγία γιορτάζει, όπως πριν από 20, 50 ή 100 χρόνια, και «αρμενίζει» στολισμένη με τα γιορτινά «σινιάλα» καραβιού.

Προτού ακόμη τελειώσει η Λειτουργία και η λιτάνευση της εικόνας της Παναγίας, οι ειδικοί για τους γάμους και τα πανηγύρια ερασιτέχνες μάγειροι ετοιμάζουν τα φαγητά σε μεγάλα καζάνια. Ειδικά το υπέροχο κασιώτικο πιλάφι απαιτεί ιδιαίτερη μαεστρία και πρέπει να σερβιριστεί στην ώρα του ζεστό και σπυρωτό. Το παραδοσιακό πιάτο περιλαμβάνει πιλάφι με κανέλα, τα φοβερά ντολμαδάκια, πατάτες τηγανητές και κοκκινιστά αρνιά και κατσίκια. Το τύλιγμα των περίφημων, μικροσκοπικών κασιώτικων ντολμάδων αποτελεί μια ξεχωριστή ιεροτελεστία. Αποβραδίς δεκάδες γυναίκες, τυλίγουν με τέχνη τόσα ντολμαδάκια όσα χρειάζονται για να φάνε κοντά 2.000 πανηγυριώτες αλλά να μείνουν και για μεζέ σε όλη τη διάρκεια του πανηγυριού.

Το χωριό Παναγία απέχει μόλις 1 χλμ. από το λιμάνι της Κάσου,το Φρυ.

Σκόπελος

Βρίσκεται στην πιο όμορφη γειτονιά της Σκοπέλου, εκεί, στην άκρη του βράχου, που οι παραδοσιακής αρχιτεκτονικής τρούλοι των εκκλησιών μπλέκονται στα ξάρτια των ιστιοφόρων που προσεγγίζουν το λιμάνι. Είναι η πρώτη που συναντάς καθώς ανεβαίνεις τα σκαλιά στην άκρη του λιμανιού. Χτίστηκε τον 17ο αιώνα και έχει ωραίο ξυλόγλυπτο τέμπλο. Υπάρχει όμως και άλλη μια πολύ ενδιαφέρουσα Παναγία μέσα στα «σπλάχνα» της Χώρας, η Ελευθερώτρια. Τα πιάτα της Σκοπέλου δεν εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη μόνο με τις παραστάσεις και τα χρώματα αλλά και με τη συνήθεια να εντοιχίζονται σε σπίτια και εκκλησίες, όπως στην Παναγία την Ελευθερώτρια του 1871, η οποία ονομάστηκε έτσι γιατί βοηθάει τις εγκύους να «ελευθερωθούν». Στους τοίχους και γύρω από τον τρούλο έχουν ενσωματωθεί ακόμη και μικρές σουπιέρες που δημιουργούν μια ιδιαίτερη εικόνα καθώς διανθίζουν με χρώματα και σχήματα τη γήινη απόχρωση της γυμνής πέτρας.

Η Παναγία του Πύργου βρίσκεται στο λιμάνι της Σκοπέλου και η Ελευθερώτρια στην πλατεία Πλατάνου.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Archive
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
  • Courchevel – Παρίσι – Ντουμπάι Παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Γαλλία με περισσότερα από 300.000 κρούσματα ημερησίως, σκέφτεται να «κατηφορίσει» από την Courchevel... ΣΙΒΥΛΛΑ |
Helios Kiosk