Τι δεν άλλαξε από τη διατροφική κρίση του 2008

Το 2008 οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες αλλά και μια σειρά άλλων παραγόντων οδήγησαν στη μεγαλύτερη επισιτιστική κρίση των τελευταίων ετών. Η αλματώδης άνοδος της τιμής του δολαρίου, η παραγωγή βιοκαυσίμων, η μεταβολή των διατροφικών συνηθειών σε Κίνα και Ινδία αλλά και η κερδοσκοπία συνέθεσαν ένα εκρηκτικό μείγμα για μεγάλα τμήματα του παγκόσμιου πληθυσμού των αποκαλούμενων αναπτυσσόμενων κρατών. Από την Αϊτή ως την Αίγυπτο και από τη Σομαλία ως την Ακτή Ελεφαντοστού ξέσπασαν …

Το 2008 οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες αλλά και μια σειρά άλλων παραγόντων οδήγησαν στη μεγαλύτερη επισιτιστική κρίση των τελευταίων ετών. Η αλματώδης άνοδος της τιμής του δολαρίου, η παραγωγή βιοκαυσίμων, η μεταβολή των διατροφικών συνηθειών σε Κίνα και Ινδία αλλά και η κερδοσκοπία συνέθεσαν ένα εκρηκτικό μείγμα για μεγάλα τμήματα του παγκόσμιου πληθυσμού των αποκαλούμενων αναπτυσσόμενων κρατών. Από την Αϊτή ως την Αίγυπτο και από τη Σομαλία ως την Ακτή Ελεφαντοστού ξέσπασαν αιματηρές ταραχές, καθώς σε διάστημα 12 μηνών (Μάρτιος 2007 – Μάρτιος 2008) οι τιμές των σιτηρών είχαν εκτιναχθεί κατά 88%, σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FΑΟ). Η τιμή του σιταριού κατέγραφε συνολική αύξηση κατά 181% την τριετία 2005-2008, ενώ ένα ακόμη βασικό προϊόν, το ρύζι, είχε φθάσει σε δυσθεώρητα ύψη: από 600 δολάρια που κόστιζε ανά τόνο το 2003 είχε ανεβεί στις αρχές του 2008 στα 1.800 δολάρια!

Ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Ρόμπερτ Ζέλικ απηύθυνε τότε έκκληση για τη σύναψη μιας νέας συμφωνίας (new deal) για την επισιτιστική κρίση, προκειμένου να επιλυθεί άμεσα το πρόβλημα των 36 χωρών που βρίσκονταν στον κατάλογο με τις φτωχές χώρες. Περίπου 1,1 δισ. βρέθηκαν (και συνεχίζουν να βρίσκονται) σε ένδεια τροφίμων.

Το μόνο που άλλαξε σε σχέση με τότε είναι τα αποθέματα σε βασικά τρόφιμα. Η ξαφνική μείωση των αποθεμάτων λόγω της απρόσμενης αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης είχε οδηγήσει τις τιμές- κατά τους πρώτους τρεις μήνες του 2008- σε απαγορευτικά επίπεδα για τους εξαθλιωμένους κατοίκους αφρικανικών και ασιατικών χωρών. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν είχε κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, κάνοντας λόγο για την «απειλή ενός γενικευμένου λιμού που θα πυροδοτήσει γενικευμένες κοινωνικές συγκρούσεις». Κάπως έτσι χώρες με σημαντική παραγωγή, οι οποίες όμως επέβαλαν ως τότε περιορισμούς στην εξαγωγή δημητριακών, όπως η Ουκρανία και Ταϊλάνδη, άρχισαν να διοχετεύουν στην παγκόσμια αγορά μεγάλες ποσότητες, οδηγώντας τις τιμές σε καθοδική πορεία.

Αλλά τίποτε πέραν αυτού δεν άλλαξε. Οι πολυπληθέστερες χώρες του πλανήτη, η Κίνα και η Ινδία, συνεχίζουν να υποδαυλίζουν την άνοδο των τιμών τόσο με τις αναπόφευκτα αυξανόμενες ανάγκες (λόγω της δημογραφικής έκρηξης στην Ινδία) όσο και με τη μείωση της παραγωγής κατά 10% ετησίως (λόγω της στροφής του εργατικού δυναμικού της Κίνας στη βιομηχανία). Επιπλέον όσο βελτιώνεται το επίπεδο διαβίωσης στις αναπτυσσόμενες χώρες τόσο αυξάνεται η ζήτηση σε κρέας. Η οποία με τη σειρά της συμπαρασύρει τη ζήτηση σε σιτηρά ως τροφή για τα βοοειδή.

Φυσικά δεν θα μπορούσαν να κατηγορηθούν οι Ινδοί ή οι Κινέζοι ότι «κλέβουν» το φαγητό του Καμερουνέζου ή του Σομαλού. Διότι αυτό δεν στηρίζεται ούτε στην (κοινή) λογική ούτε και στην πραγματικότητα. Οπως έχει επισημανθεί κατά το παρελθόν, η στροφή προς τις εκείνες τις καλλιέργειες που προορίζονται για την παραγωγή βιοκαυσίμων ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την έλλειψη βασικών διατροφικών ειδών τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Ο Ζαν Ζιγκλέρ (ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για τη Διατροφή την περίοδο 2000-2008) έχει χαρακτηρίσει τη μαζική παραγωγή βιοκαυσίμων «οικολογικό έγκλημα κατά της ανθρωπότητας». Σημειωτέον ότι πολλές χώρες ωθούνται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σε αυτές τις καλλιέργειες, προκειμένου να ξεπληρώσουν τις οφειλές τους προς αυτό.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
  • Κινήσεις κρυφές Είναι πλέον αποφασισμένος να σταματήσει να... κρύβει τα πούρα του μέσα στα ροζ ρόλεϊ της Τίτι Βανίλι. ΣΙΒΥΛΛΑ |
Helios Kiosk