ΓΝΩΜΗ

Ευρωπαϊκή λιτότητα

Η Ευρώπη, η δική μας, είχε ορισμένα χαρακτηριστικά. Δεν τα έχει πια ή τα έχει όλο και λιγότερο. Ενα από αυτά ήταν το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο. Με την πίεση μιας δεξιάς «Επιτροπής» και δεξιών κυβερνήσεων το μοντέλο αυτό συρρικνώνεται. Παντού. Σχεδόν βάρβαρα εδώ όπου, δυστυχώς, σχεδόν «πτωχεύσαμε». Πιο «πολιτισμένα» αλλού. Αλλά με βάση τις ίδιες συνταγές: τον περιορισμό των μισθών και των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και τη θέσπιση μέτρων ελαστικότητας στην αγορά εργασίας που φτάνει ως τον παραμερισμό ουσιαστικών κεκτημένων.

Η Ευρώπη, η δική μας, είχε ορισμένα χαρακτηριστικά. Δεν τα έχει πια ή τα έχει όλο και λιγότερο. Ενα από αυτά ήταν το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο. Με την πίεση μιας δεξιάς «Επιτροπής» και δεξιών κυβερνήσεων το μοντέλο αυτό συρρικνώνεται. Παντού. Σχεδόν βάρβαρα εδώ όπου, δυστυχώς, σχεδόν «πτωχεύσαμε». Πιο «πολιτισμένα» αλλού. Αλλά με βάση τις ίδιες συνταγές: τον περιορισμό των μισθών και των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και τη θέσπιση μέτρων ελαστικότητας στην αγορά εργασίας που φτάνει ως τον παραμερισμό ουσιαστικών κεκτημένων.

Ισχυρίζονται πολλοί ότι φταίνε οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και το ευρώ. Η αλήθεια είναι ότι φταίνε οι άνθρωποι που βρίσκονται πίσω από τους θεσμούς και οι επιλογές των ηγετών της ευρωζώνης. Πέρα από το θέμα της δικής μας κακοδιαχείρισης είχαν και έχουν ένα διπλό πρόβλημα: τον υπαρκτό τεράστιο ανταγωνισμό των «αναδυόμενων οικονομιών» με τα μεροκάματα πείνας και τα μηδέν εργασιακά δικαιώματα, όπως στη «λαϊκή» Κίνα· και τη μετεξέλιξη (από αρκετές δεκαετίες) των υποτίθεται «επενδυτών» που τα χρήματά τους δεν τα χρησιμοποιούν τόσο για τη δημιουργία επιχειρήσεων (παρά μόνο αν διαπιστωθεί προοπτική τεράστιου άμεσου κέρδους) όσο για τη συμμετοχή τους στον παγκόσμιο τζόγο των αγορών. Το βιομηχανικό και επιχειρηματικό κέρδος είναι πια το δύσκολο χρήμα. Ο τζόγος, το εύκολο.

Κάθε πρόταση για λογικό έλεγχο της «αγοράς» παραμερίστηκε με πάθος. Οπως και κάθε πρόταση πραγματικής πάταξης των κυκλωμάτων του «μαύρου χρήματος». Που περιλαμβάνει και τα τεράστια έσοδα των διεθνών δικτύων φοροδιαφυγής και εγκλήματος (ναρκωτικά, πορνεία, κ.ά.). Το σκάνδαλο της περίφημης γρίπης των πτηνών, με την πιθανή εμπλοκή και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ποιον να πιστέψουμε πια;) καθώς και ο κυριολεκτικά ηρωικός αγώνας του Μπαράκ Ομπάμα για να περάσει, έστω και κουτσουρεμένο, το σχέδιό του για τη λαϊκή περίθαλψη αποδείχνουν πολλά*. Μπορεί κανείς να υποθέσει ότι το όνειρο πολλών ευρωπαίων παραγόντων της οικονομίας είναι η ευθυγράμμιση των χωρών της Ενωσης με την Κίνα και τις αναδυόμενες οικονομίες. Που εξασφαλίζει χαμηλές τιμές και πολύ μεγάλα κέρδη (αλλά με ποιους καταναλωτές;). Το «όνειρο» όμως αυτό προϋποθέτει και κατάλυση των δημοκρατικών ελευθεριών. Αλλά η μισή Ευρώπη έχει άλλες παραδόσεις…

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο είχε και ίσως εδώ και εκεί διατηρεί πάντα αντιαναπτυξιακά «βαρίδια». Είναι όμως σίγουρο ότι αν δεν ξεφύγουμε από τον μερκελικό και μπαροζικό νεοθατσερισμό η Ευρώπη θα χάσει για τους πολίτες της κάθε νόημα. Αλλά αυτό εξαρτάται από όλους μας.

* Για μια ουσιαστική γενική αποτίμηση του έργου του βλ. τον εξαίρετο συλλογικό τόμο «Από τον Μπους στον Ομπάμα» (επιμέλεια- εισαγωγή- επίμετρο Σωτήρης Ντάλης). Εκδόσεις Παπαζήση.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk