RΟΒΕRΤ MΑCDΟΝΑLD «Από τον στρατό στα σαμπουάν»

Η Ρrocter & Gamble, εφευρέτης της «σαπουνόπερας»- σπονσοράριζε τις πρώτες τηλεοπτικές σειρές τη δεκαετία του ΄30-, είναι η 6η πιο κερδοφόρα εταιρεία στον κόσμο, η 5η μεγαλύτερη αμερικανική εταιρεία βάσει κεφαλαιοποίησης και η 6η «πιο θαυμαστή» εταιρεία με βάση την κατάταξη του περιοδικού «Fortune». Ο πρόεδρός της, Ρόμπερτ Μακ Ντόναλντ, ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα για τον εορτασμό των 50 χρόνων της ελληνικής θυγατρικής της, είναι ελληνικής καταγωγής από την πλευρά της μητέρας του, η οποία κατάγεται από την Κανδήλα Πελοποννήσου. Ο 57 χρονος Αμερικανός διαθέτει ένα εντυπωσιακό βιογραφικό. Ελλείψει χρημάτων, για να σπουδάσει σε ιδιωτικό πανεπιστήμιο, τελείωσε τη Στρατιωτική Ακαδημία στο West Ρoint των ΗΠΑ και στη συνέχεια εξάντλησε όλες τις δυνατότητες ακραίας στρατιωτικής εκπαίδευσης που προσφέρει η υπερδύναμη. Εκπαιδεύθηκε στον πόλεμο σε ζούγκλα και σε έρημο, στον πόλεμο σε αρκτικές συνθήκες, έγινε πεζοναύτης, εκπαιδεύτηκε σε πόλεμο στα μετόπισθεν και έγινε ρέιντζερ, ενώ μετά έγινε και αλεξιπτωτιστής. Στη συνέχεια πέρασε στις επιχειρήσεις και σήμερα διευθύνει αυτόν τον κολοσσό με τις 140.000 εργαζομένους και τα 300 προϊόντα που παράγονται και πωλούνται σε 180 χώρες και βρίσκονται σχεδόν σε όλα τα σπίτια σε όλες τις ηπείρους. Δεν του φθάνει. Λέει χαρακτηριστικά ότι «στην Ελλάδα έχουμε (η Ρrocter) 7,5 εκατομμύρια καταναλωτές, άρα έχουμε σημαντικά περιθώρια ανόδου»! Ο κ. Μακ Ντόναλντ σκέφτεται προφανώς με μεγάλους αριθμούς και θεωρεί επιτυχία μόνο το 100% κάλυψης μιας αγοράς. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο θεωρεί ότι, παρά την παγκόσμια ύφεση, η Ρrocter θα ανεβάσει τις πωλήσεις της, αφού θα διευρύνει το μερίδιο αγοράς της σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι πωλήσεις της Ρrocter & Gamble το 2009 έφτασαν τα 79 δισ. δολάρια και τα κέρδη της τα 13,4 δισ. δολάρια. Ο αριθμός των καταναλωτών της μεγαλύτερης εταιρείας οικιακής κατανάλωσης στον κόσμο φθάνει τα 4 δισ. ανθρώπους. Και όμως, θαυμάζει την ελληνική ομάδα εργαζομένων της Ρrocter την οποία θεωρεί ικανή να τεστάρει παγκοσμίως νεολανσαριζόμενα προϊόντα και είναι πολύ ικανοποιημένος από τους έλληνες καταναλωτές που αφήνουν στην εταιρεία του 50 δολάρια ετησίως έκαστος, αγοράζοντας προϊόντα όπως τα Τide, Αriel, Gilette, Αlways, Wella, Ρanten, Crest, Ρampers, Wash and Go και άλλα.

Η Ρrocter & Gamble, εφευρέτης της «σαπουνόπερας»- σπονσοράριζε τις πρώτες τηλεοπτικές σειρές τη δεκαετία του ΄30-, είναι η 6η πιο κερδοφόρα εταιρεία στον κόσμο, η 5η μεγαλύτερη αμερικανική εταιρεία βάσει κεφαλαιοποίησης και η 6η «πιο θαυμαστή» εταιρεία με βάση την κατάταξη του περιοδικού «Fortune». Ο πρόεδρός της, Ρόμπερτ Μακ Ντόναλντ, ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα για τον εορτασμό των 50 χρόνων της ελληνικής θυγατρικής της, είναι ελληνικής καταγωγής από την πλευρά της μητέρας του, η οποία κατάγεται από την Κανδήλα Πελοποννήσου.

Ο 57 χρονος Αμερικανός διαθέτει ένα εντυπωσιακό βιογραφικό. Ελλείψει χρημάτων, για να σπουδάσει σε ιδιωτικό πανεπιστήμιο, τελείωσε τη Στρατιωτική Ακαδημία στο West Ρoint των ΗΠΑ και στη συνέχεια εξάντλησε όλες τις δυνατότητες ακραίας στρατιωτικής εκπαίδευσης που προσφέρει η υπερδύναμη. Εκπαιδεύθηκε στον πόλεμο σε ζούγκλα και σε έρημο, στον πόλεμο σε αρκτικές συνθήκες, έγινε πεζοναύτης, εκπαιδεύτηκε σε πόλεμο στα μετόπισθεν και έγινε ρέιντζερ, ενώ μετά έγινε και αλεξιπτωτιστής. Στη συνέχεια πέρασε στις επιχειρήσεις και σήμερα διευθύνει αυτόν τον κολοσσό με τις 140.000 εργαζομένους
και τα 300 προϊόντα που παράγονται και πωλούνται σε 180 χώρες και βρίσκονται σχεδόν σε όλα τα σπίτια σε όλες τις ηπείρους. Δεν του φθάνει. Λέει χαρακτηριστικά ότι «στην Ελλάδα έχουμε (η Ρrocter) 7,5 εκατομμύρια καταναλωτές, άρα έχουμε σημαντικά περιθώρια ανόδου»! Ο κ. Μακ Ντόναλντ σκέφτεται προφανώς με μεγάλους αριθμούς και θεωρεί επιτυχία μόνο το 100% κάλυψης μιας αγοράς. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο θεωρεί ότι, παρά την παγκόσμια ύφεση, η Ρrocter θα ανεβάσει τις πωλήσεις της, αφού θα διευρύνει το μερίδιο αγοράς της σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι πωλήσεις της Ρrocter &
Gamble το 2009 έφτασαν τα 79 δισ. δολάρια και τα κέρδη της τα 13,4 δισ. δολάρια. Ο αριθμός των καταναλωτών της μεγαλύτερης εταιρείας οικιακής κατανάλωσης στον κόσμο φθάνει τα 4 δισ. ανθρώπους. Και όμως, θαυμάζει την ελληνική ομάδα εργαζομένων της Ρrocter την οποία θεωρεί ικανή να τεστάρει παγκοσμίως νεολανσαριζόμενα προϊόντα και είναι πολύ ικανοποιημένος από τους έλληνες καταναλωτές που αφήνουν στην εταιρεία του 50 δολάρια ετησίως έκαστος, αγοράζοντας προϊόντα όπως τα Τide, Αriel, Gilette, Αlways, Wella, Ρanten, Crest, Ρampers, Wash and Go και άλλα.

Θα ήθελα να σας ρωτήσω κάτι προτού μπούμε στην ουσία της συνέντευξης. Ξεκινήσατε με δυσκολίες,γίνατε στρατιωτικός,εξαντλήσατε κάθε είδους σκληρή εκπαίδευση, έχετε μια απαράμιλλη καριέρα, προφανώς είστε εργασιομανής,σταθερός,πρότυπο μάνατζερ. Ποιο ήταν το κίνητρό σας για όλα αυτά που πετύχατε;

Πάντοτε ήθελα να βοηθάω τους ανθρώπους. Από μικρός ήμουν στους προσκόπους και στη συνέχεια αποφάσισα να καταταγώ στον αμερικανικό στρατό για να βοηθήσω και άλλους λαούς να απελευθερωθούν. Θεωρούσα ότι πολλοί λαοί δεν είναι ελεύθεροι και, μέσω του στρατού, θα μπορούσαμε να τους ελευθερώσουμε. Στη συνέχεια, όταν έφυγα από τον στρατό, έψαχνα μια εταιρεία που να προσφέρει στους ανθρώπους και αποφάσισα να πάω στην Ρrocter & Gamble, η οποία είναι μια εταιρεία που βελτιώνει τη ζωή των ανθρώπων. Πάντοτε το κριτήριό μου ήταν η προσφορά και έτσι έκανα αυτήν την καριέρα στην οποία αναφέρεστε. Τώρα η στρατηγική της εταιρείας μας είναι να «αγγίξουμε και να βελτιώσουμε περισσότερες ζωές ανθρώπων, σε περισσότερα μέρη του κόσμου, πιο ολοκληρωμένα». Σήμερα έχουμε 4 δισ. πελάτες παγκοσμίως και θέλουμε να φτάσουμε τα 6 δισ. τα επόμενα χρόνια.

Κυρίως στην Ασία; Οχι, παντού. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα έχουμε 7,5 εκατομμύρια πελάτες. Γιατί να μη φτάσουμε το σύνολο του ελληνικού πληθυσμού;

Μα είναι σχεδόν το σύνολο. Είμαστε περίπου 11 εκατομμύρια.

Ναι, αλλά δεν είναι το σύνολο. Εφόσον ο στόχος σου είναι να «αγγίξεις και να βελτιώσεις τη ζωή», για ποιον λόγο να σταματήσεις αν δεν καλύψεις ολόκληρο τον πληθυσμό; Σήμερα ο μέσος άνθρωπος, άνδρας γυναίκα, παιδί, δίνει παγκοσμίως στην Ρrocter & Gamble από 12 δολάρια τον χρόνο. Αυτό είναι φυσικά μια τεράστια διείσδυση για την εταιρεία μας, αλλά είναι και μια τεράστια ευθύνη και υποχρέωση. Γιατί να σταματήσουμε εδώ;

Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε αναστάτωση.Η Ευρώπη κυρίως υιοθετεί μέτρα λιτότητας. Πώς θα επηρεάσουν αυτά τις πωλήσεις σας στην Ευρώπη και πώς θα ξεπεράσετε αυτό το πρόβλημα; Η διεθνής ύφεση έχει επηρεάσει τις πωλήσεις μας αλλά πιστεύουμε ότι αν επικεντρωθούμε στην καινοτομία, στον σκοπό μας, αν δημιουργήσουμε κατηγορίες προϊόντων, θα ξεπεράσουμε τα μακροοικονομικά προβλήματα. Τώρα βγάζουμε ένα καινούργιο ξυράφι της Gillette που είναι πολύ καινοτομικό, με λεπτότερες λεπίδες, και προσφέρει καλύτερο ξύρισμα. Παρ΄ όλο που είναι ακριβότερο, οι πωλήσεις ανεβαίνουν. Συνεπώς, όταν καινοτομείς κερδίζεις. Για εμάς τα μακροοικονομικά προβλήματα δεν είναι δικαιολογία για να μην αγγίξουμε μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς. Αυτό διαπιστώνω και για την Ελλάδα. Ακόμη και αν η οικονομία δεν αναπτυχθεί, εμείς μπορούμε να αυξήσουμε το μερίδιό μας σε μια φθίνουσα αγορά. Είμαστε στην αγορά 173 χρόνια. Σε αυτό το διάστημα, το 25% του χρόνου ο κόσμος είναι σε πόλεμο ή σε οικονομική κρίση. Αλλά αναπτυσσόμαστε. Αν καινοτομούμε και αν επικεντρωνόμαστε στον σκοπό μας, θα βγούμε από αυτήν την κρίση πιο δυνατοί. Τα δυνατά σημεία της εταιρείας μας είναι πέντε: α) Η γνώση του καταναλωτή- ξοδέψαμε 2 δισ. εκατομμύρια από το 2001 ως σήμερα για να γνωρίσουμε τον καταναλωτή, β) η καινοτομία- ξοδεύουμε 2 δισ. τον χρόνο σε έρευνα, γ) το branding, δηλαδή το πλασάρισμα υψηλής ποιότητας προϊόντων, δ) το ενδιαφέρον μας για την αγορά, δηλαδή σχεδίαση για το πώς θα μπορούσαμε να φτάσουμε σε περισσότερους καταναλωτές και ε) το παγκόσμιο μέγεθος.

Βλέπετε πτώση των πωλήσεών σας στην Ελλάδα, λόγω κρίσης;

Ναι, βλέπουμε. Αλλά το βλέπουμε παγκοσμίως. Τον τελευταίο χρόνο είχαμε μείωση πωλήσεων. Η αιτία της μείωσης όμως είναι ότι πέρυσι αναγκαστήκαμε να αυξήσουμε τις τιμές των προϊόντων μας λόγω της αύξησης του κόστους του πετρελαίου αλλά και της υποτίμησης πολλών νομισμάτων άλλων χωρών. Σε αυτό οφείλεται η μείωση των πωλήσεών μας. Από τότε όμως αναδιοργανώσαμε τα οικονομικά μας και πετύχαμε συνεχόμενα τρίμηνα ανάπτυξης.

Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ότι ο μόνος τρόπος για να ανακουφιστούν οι πολίτες από τα σκληρά μέτρα λιτότητας που πήρε είναι να πιεστούν οι τιμές προς τα κάτω. Θα κάνετε κάτι για να ανακουφίστε τον πιστό στην εταιρεία σας έλληνα καταναλωτή;

Ξοδεύουμε αρκετό χρόνο για να καταλάβουμε τον έλληνα καταναλωτή και μπορούμε να υπολογίσουμε ακριβώς πόσο μπορεί να πληρώσει για τα προϊόντα μας. Φροντίζουμε να δώσουμε καλά προϊόντα, αλλά πάντα φροντίζουμε και για να είναι χαμηλή η τιμή τους. Κρατάμε τις τιμές όσο πιο χαμηλά μπορούμε, για να φτάσουμε σε περισσότερους καταναλωτές. Σκοπεύουμε να προσαρμόσουμε τις τιμές των προϊόντων μας στις δυνατότητες του έλληνα καταναλωτή. Η Ελλάδα πάντως είναι από τις ισχυρές αγορές μας.

Πού οφείλεται η καλή επίδοση της Ρrocter στην ελληνική αγορά;

Κυρίως στις ικανότητες της ομάδας μας εδώ, της ελληνικής θυγατρικής μας. Είναι μία από τις καλύτερες στον κόσμο. Είναι πολύ ικανή, αντέχει στον χρόνο, είναι ένας εξαγωγέας ταλέντου, ηγεσίας, ιδεών, θεωρούμε την Ελλάδα μια πολύ σημαντική χώρα για την Ρrocter & Gamble, διότι κάνουμε πολλά τεστ εδώ προτού εξαγάγουμε στον υπόλοιπο κόσμο. Είμαστε στις ΗΠΑ 170 χρόνια και ο μέσος καταναλωτής ξοδεύει 100 δολάρια τον χρόνο στα προϊόντα μας, ενώ στην Ελλάδα, με 50 χρόνια παρουσίας, ο έλληνας καταναλωτής ξοδεύει 50 δολάρια τον χρόνο. Είμαστε στο Μεξικό 60 χρόνια, αλλά ο μεξικανός καταναλωτής ξοδεύει 20 δολάρια τον χρόνο. Η επιτυχία οφείλεται στις καινοτόμους ιδέες της ελληνικής ομάδας.

Κάποια στελέχη της κυβέρνησης θεωρούν ότι στην Ελλάδα είναι πολύ διαδεδομένο το transfer pricing από τις πολυεθνικές εταιρείες. Με ποια κριτήρια διαμορφώνονται οι τιμές των προϊόντων της Ρrocter που πωλούνται στην ελληνική αγορά;

Εμείς βλέπουμε ποια θα είναι η σωστή τιμή για τον καταναλωτή και μετά διαμορφώνουμε την τιμή. Δεν σκεφτόμαστε με βάση το transfer pricing, διότι για εμάς έχει σημασία να πουλήσουμε πολλά προϊόντα, συνεπώς πρέπει οι τιμές να είναι ανεκτές. Η τιμή με την οποία πουλάμε στην Ελλάδα διαμορφώνεται με βάση τη δυνατότητα του καταναλωτή. Ουσιαστικά, καθορίζεται από τη λιανική τιμή του προϊόντος, την οποία ορίζουν οι λιανικοί έμποροι. Εμείς προσέχουμε να μην έχουμε μεγάλες διαφορές τιμών μέσα στην Ευρωπαϊκή Ενωση, διότι δεν θέλουμε να αγοράζει κάποιος από μια φθηνότερη χώρα και να πουλάει με κέρδος σε μια άλλη τα δικά μας προϊόντα. Θέλουμε οι τιμές να είναι παρόμοιες. Πιστεύετε ότι το περιβάλλον,ο καλός καιρός, η ωραία φύση, η εύκολη ζωή αποτελούν ανασταλτικούς παράγοντες για την παραγωγικότητα ενός λαού; Πώς εξηγείται ότι ο Νότος είναι λιγότερο παραγωγικός από τον Βορρά;

Ναι, αυτό είναι γεγονός. Οι ανθρωπολόγοι υποστηρίζουν ότι το κλίμα παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των λαών. Και εγώ διαπιστώνω στις συσκέψεις της εταιρείας μας, στις οποίες συμμετέχουν στελέχη από όλον τον κόσμο, ότι οι Νότιοι έχουν άλλη αντίληψη για τον χρόνο σε σχέση με τους Βόρειους. Οι Βόρειοι είναι με το ρολόι στο χέρι, ενώ οι Νότιοι είναι πιο χαλαροί. Οι Βόρειοι βιάζονται να αρχίσουν τη σύσκεψη, οι Νότιοι συζητούν για λίγο και για άλλα θέματα προτού αρχίσουμε. Οι ανθρωπολόγοι λένε ότι αυτό συμβαίνει διότι η αγροτική περίοδος στον Βορρά κρατούσε πολύ λίγο, οπότε οι άνθρωποι έπρεπε να τα κάνουν όλα προγραμματισμένα, ενώ στον Νότο ο καλός καιρός έδινε στους αγρότες μεγαλύτερη άνεση. Γι΄ αυτό οι Βόρειοι απέκτησαν άλλη σχέση με τον χρόνο και έγιναν πιο παραγωγικοί. Από την άλλη, βέβαια, υπάρχουν εξαιρέσεις. Μια τέτοια περίπτωση είναι της Σιγκαπούρης. Ενώ βρίσκεται στον Νότο, έχει πολύ υψηλή παραγωγικότητα και είναι πολύ φιλική προς τις επιχειρήσεις. Η κυβέρνηση τρέχει τη χώρα σαν επιχείρηση. Εχουμε, λοιπόν, τη δυνατότητα να αλλάξουμε τον κόσμο και να τον οδηγήσουμε εκεί που θέλουμε.

Διάβασα ότι θεωρείτε πως οι Ιάπωνες αγοράζουν επώνυμα προϊόντα επειδή είναι πολύ ομοιογενής φυλή και θέλουν να διαφοροποιούνται με τις μάρκες. Πιστεύετε ότι οι Ευρωπαίοι μπορούν να γίνουν τόσο ομοιογενείς- πιο πολύ από πολιτική άποψη το ρωτάω. Μπορούν να γίνουν ένα ο Σουηδός με τον Ελληνα ή ο Γερμανός με τον Ισπανό;

Είναι δύσκολη ερώτηση. Δεν είμαι πολιτικός ή ανθρωπολόγος, μπορώ να πω ότι υπάρχει μια τάση παγκοσμιοποίησης, αλλά οι διαφορές στην Ευρώπη είναι πολύ μεγάλες, ενώ η Ιαπωνία είναι ένα απομονωμένο νησί και αυτό οδήγησε στην ομοιογενοποίηση. Η Ιαπωνία είναι μια πολύ καλή αγορά για τις βαφές μαλλιών. Πολλοί άνδρες βάφουν τα μαλλιά τους μαύρα όταν μεγαλώσουν, αλλά και πολλοί νέοι βάφουν τα μαλλιά τους. Ενα πολύ καλό προϊόν για την Ιαπωνία είναι μια πορτοκαλί βαφή, με έντονο άρωμα. Οι μητέρες δεν αφήνουν τα κορίτσια να φοράνε άρωμα και, επειδή αυτή η βαφή είναι αρωματική, βάφουν τα μαλλιά τους για να έχουν το άρωμα. Το λέω αυτό για να καταλάβετε την αξία τού να γνωρίζεις τις διαφορετικές ανάγκες κάθε καταναλωτή και να βγάζεις το σωστό προϊόν.

Τo brand «Ελλάδα» βρίσκεται στο ναδίρ, λόγω της κρίσης του ελληνικού χρέους. Πώς θα μπορούσε η κυβέρνηση να το ξαναχτίσει σε μια νέα βάση;

Η Ελλάδα είχε ιστορικά ένα πολύ ισχυρό brand name. Διαθέτει επίσης πάρα πολλά πλεονεκτήματα. Τώρα είναι αλήθεια ότι έχει πρόβλημα, αλλά η εικόνα μπορεί να αλλάξει πάλι. Οι εικόνες που μεταδίδονται σήμερα στο εξωτερικό είναι αρνητικές για την Ελλάδα, για τον τουρισμό, για το εμπόριο. Αυτοί που τις προκαλούν βλάπτουν τον εαυτό τους. Η ιστορία όμως δεν τελειώνει. Δεν υπάρχει λόγος να μην επιστρέψουμε σε καλύτερες εποχές. Υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι Ελληνες στο εξωτερικό. Στη δική μας εταιρεία δύο στους πέντε του διοικητικού συμβουλίου είναι Ελληνες. Πρέπει οι Ελληνες να αλλάξουν την εικόνα τους προς τα έξω. Οι Ελληνες έχουν σημαντική δύναμη στο εξωτερικό. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, υπάρχουν πολλοί ισχυροί Ελληνες. Φανταστείτε τι θα συνέβαινε αν έρχονταν οι ισχυροί Ελληνες στην Ελλάδα. Χρειάζεται όμως όραμα.

Οι επιχειρήσεις έχουν ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις
Η Ευρώπη μοιάζει να «ψάχνει» τον δρόμο της. Εχουμε πολλούς ηγέτες που δυσκολεύονται να συνεννοηθούν μεταξύ τους, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Κίνα όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται πολύ πιο εύκολα. Ποιο νομίζετε ότι είναι το μέλλον της ΕΕ;

Είμαι αισιόδοξος από τη φύση μου. Στην περίπτωση της Ευρώπης, είμαι αισιόδοξος ότι θα βρει τον δρόμο της. Η Ιστορία μάς διδάσκει ότι, πολύ συχνά, εξωτερικοί παράγοντες ωθούν στο να βρεθούν τέτοιες λύσεις. Για παράδειγμα, παλαιότερα στην Αγγλία, προέβλεπαν ότι το 1950 ο κόσμος θα έχει γεμίσει με κοπριές αλόγων. Δεν είχαν προβλέψει την εφεύρεση του αυτοκινήτου. Ως άνθρωποι διαθέτουμε μια τεράστια δυνατότητα καινοτομίας. Και μέσω αυτής, ξεπερνάμε τα προβλήματα. Να γυρίσω στην Ευρώπη. Οι ΗΠΑ στην αρχή είχαν προβλήματα. Ο Αλεξάντερ Χάμιλτον ήθελε να δημιουργηθεί ομο σπονδιακό κράτος, ο Τόμας Τζέφερσον δεν ήθελε καθόλου την ενοποίηση σε ένα ενιαίο κράτος. Ηθελε να υπάρχει μια πιο χαλαρή ομοσπονδία. Ωστόσο, το 1812, όταν η Μεγάλη Βρετανία εισέβαλε στην Αμερική, ο Τζέφερσον κατάλαβε ότι πρέπει να υπάρχει ομοσπονδιακός στρατός, ότι πρέπει οι Πολιτείες της Αμερικής να ενωθούν σε ένα κράτος. Πιστεύω λοιπόν ότι και στην Ευρώπη οι συνθήκες και οι εξωτερικοί παράγοντες, όπως η μακροοικονομική κατάσταση, θα συμβάλουν στο να βρεθεί λύση για την ολοκλήρωση της ενοποίησής της. Χρειάζεται χρόνο. Πιστεύω επίσης ότι οι επιχειρήσεις θα παίξουν κάποιον ρόλο σε αυτό. Οταν ήμουν στον στρατό, πίστευα ότι μπορεί να βοηθήσω στο να πέσει το Τείχος του Βερολίνου. Τελικά το Τείχος το έριξαν οι άνθρωποι που ζούσαν από την άλλη πλευρά και ήθελαν τα προϊόντα της Δύσης. Οι επιχειρήσεις έχουν ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις.

Οι Ελληνες να σταθούν στον ανταγωνισμό
Η ελληνική οικονομία είναι κρατικοδίαιτη. Εχουμε διευρυμένο δημόσιο τομέα και οι μεγαλύτερες ελληνικές επιχειρήσεις έχουν έναν πελάτη, το ελληνικό Δημόσιο. Εχουμε πολύ μεγάλο έλλειμμα εξωτερικών συναλλαγών και ως σήμερα ζούμε με δανεικά και επιδοτήσεις. Αυτά τελειώνουν και οι Ελληνες πρέπει να μετατραπούν σε εξαγωγείς για να επιβιώσουν. Με ποιον τρόπο πιστεύετε ότι μπορούμε να πετύχουμε κάτι τέτοιο;

Εμείς στην Ρrocter θα θέλαμε να βοηθήσουμε την ελληνική κυβέρνηση και να της πούμε ό,τι γνωρίζουμε για το branding. Δεν το λέω με αλαζονεία, αλλά είμαστε μεγάλη εξαγωγική εταιρεία με εμπειρία 170 ετών. Ξέρουμε και μπορούμε να βοηθήσουμε. Μερικά πράγματα είναι βασικά στην ανταγωνιστικότητα. Δεν πρέπει να απομονώνεσαι, πρέπει να συμμετέχεις στις αγορές. Αυτό έγινε στη Σιγκαπούρη. Κάλεσαν τις ξένες επιχειρήσεις. Ηταν δύσκολο στην αρχή με τον ανταγωνισμό, αλλά είναι σαν «κακό» φάρμακο που πρέπει να το πάρεις για να γίνεις ανταγωνιστικός. Χρειάζεται να προσδιοριστούν οι τομείς στους οποίους η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα και ο τρόπος με τον οποίο θα αξιοποιηθεί. Δεν γίνεται να ζείτε με επιδοτήσεις. Δεν μπορεί οι πολιτικοί να επιδοτούν την πορεία τους στην επιτυχία. Αν ένας λαός μάθει να ζει με επιδοτήσεις, τελικά θα καταλήξει να ζητεί διαρκώς μεγαλύτερη επιδότηση, πράγμα ανέφικτο. Οι Ελληνες πρέπει να καταφέρουν να σταθούν στον διεθνή ανταγωνισμό. Η οικονομία πρέπει να είναι ανοιχτή και ανταγωνιστική. Δεν μπορεί να μη συμμετέχεις στις αγορές, να απομονώνεσαι. Πρέπει να συμμετέχεις στη διεθνή οικονομία και να ανταγωνίζεσαι. Είναι δύσκολο και επώδυνο, όμως δεν υπάρχει άλλη λύση. Πιστεύω ότι είναι δύσκολο, αλλά είναι εφικτό. Θα το πετύχετε.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk