ΑΠΟΨΗ

Παραγωγή «πράσινου τυριού»

Oι μεγάλες οικονομικές κρίσεις, συνήθως, συνοδεύονταν με έντονο αντιπληθωρισμό (1815-1845, 1873-1896, 1920-1930). Στις εξαιρέσεις συγκαταλέγεται η Ελλάδα, την οποία στην κρίση του 1873-1896 το υψηλό δημόσιο χρέος οδήγησε σε πληθωρισμό και σε πτώχευση. Επίσης στη Γερμανία της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης (1913-1933) η συσσώρευση χρέους οδήγησε σε καλπάζοντα πληθωρισμό. Τέλος, μεταπολεμικά οι κρίσεις (όπως π.χ. του 1970-1980) εκδηλώθηκαν με πληθωρισμό. Αν λοιπόν διακινδυνεύαμε μια πρόβλεψη για τη σημερινή κρίση, τότε ο υψηλός πληθωρισμός θα συγκέντρωνε μια αυξανόμενη πιθανότητα εμφάνισης και αυτό γιατί οι χώρες του ΟΟΣΑ έχουν οδηγήσει το συνολικό χρέος τους σε πρωτοφανή ύψη.

Παραγωγή «πράσινου τυριού» | tovima.gr

Oι μεγάλες οικονομικές κρίσεις, συνήθως, συνοδεύονταν με έντονο αντιπληθωρισμό (1815-1845, 1873-1896, 1920-1930). Στις εξαιρέσεις συγκαταλέγεται η Ελλάδα, την οποία στην κρίση του 1873-1896 το υψηλό δημόσιο χρέος οδήγησε σε πληθωρισμό και σε πτώχευση. Επίσης στη Γερμανία της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης (1913-1933) η συσσώρευση χρέους οδήγησε σε καλπάζοντα πληθωρισμό. Τέλος, μεταπολεμικά οι κρίσεις (όπως π.χ. του 1970-1980) εκδηλώθηκαν με πληθωρισμό.

Αν λοιπόν διακινδυνεύαμε μια πρόβλεψη για τη σημερινή κρίση, τότε ο υψηλός πληθωρισμός θα συγκέντρωνε μια αυξανόμενη πιθανότητα εμφάνισης και αυτό γιατί οι χώρες του ΟΟΣΑ έχουν οδηγήσει το συνολικό χρέος τους σε πρωτοφανή ύψη. Η εξυπηρέτηση και εν τέλει η έξοδος από την παγίδα του χρέους γίνεται μια ολοένα δυσκολότερη υπόθεση για τις περισσότερες χώρες. Οι μειώσεις μισθών και κρατικών δαπανών και η αύξηση φορολογίας, αν μη τι άλλο, επιδεινώνουν την κατάσταση. Η λύση, κατά τη γνώμη μας, βρίσκεται στην ιδιομορφία της οικονομίας των ΗΠΑ, της χώρας με το μονοπώλιο παραγωγής «πράσινου τυριού», όπως έλεγε ο Κέινς υπονοώντας την «παραγωγή» χρήματος. Οι ΗΠΑ καλύπτουν τον ελλειμματικό τους προϋπολογισμό πουλώντας ομόλογα. Για την αποπληρωμή τους η κυβέρνηση των ΗΠΑ μπορεί να παράξει «πράσινο τυρί», δηλαδή να εκδώσει δολάρια. Στον βαθμό που η «παραγωγή» αντιστοιχεί στο ΑΕΠ συντηρείται η εμπιστοσύνη του κοινού στο εκδοτικό προνόμιο των ΗΠΑ. Αν όμως χαθεί αυτή η εμπιστοσύνη (και φαίνεται ότι έχει εν μέρει χαθεί, αν κρίνουμε από τη συνεχή άνοδο της τιμής του χρυσού), τότε και ο δανεισμός των ΗΠΑ θα γίνεται δυσκολότερος. Σε μια τέτοια περίπτωση η «παραγωγή» χρήματος μπορεί να γίνει ανεξέλεγκτη, το ίδιο και ο πληθωρισμός, που από εφιαλτικό σενάριο μπορεί να αποβεί ο «από μηχανής θεός» για την απόσβεση του χρέους.

Η ΕΕ εσχάτως επέτρεψε στην ΕΚΤ να υπερβεί σύμφωνα και συμφωνίες προκειμένου να αποκτήσει τη δυνατότητα «παραγωγής» χρήματος. Συνεπώς το σενάριο του αυξημένου ή ακόμη και του (υπέρ)πληθωρισμού συγκεντρώνει περισσότερους παίκτες και θιασώτες από όσους χρειάζονται. Ωστόσο εδώ απαιτείται προσοχή καθώς ο υπερπληθωρισμός ως μέσο μείωσης (ή ακόμη και μηδενισμού) του χρέους μπορεί να πετύχει μόνο βραχυχρόνια και υπό συνθήκες αιφνιδιασμού. Εν προκειμένω η «θεραπεία σοκ» θα ήταν η πλέον ενδεδειγμένη δικαιώνοντας, εν μέρει, την προσδοκία του Κέινς περί «ευθανασίας των ραντιέρηδων», δηλαδή όσων τα εισοδήματα προέρχονται από περιουσιακά στοιχεία (ομόλογα). Η ικανή, ίσως, προϋπόθεση για το ανωτέρω σενάριο απαιτεί ηγεσίες ανάλογες των περιστάσεων, που θα χειριστούν κερδοσκόπους, τράπεζες και τους συνεργαζόμενους με αυτούς οίκους αξιολόγησης περίπου (για να επικαλεστώ τον χαρακτηρισμό του Φ.Ρούζβελτ) ως «οργανωμένο έγκλημα».

Ο κ. Ελ. Τσουλφίδης είναι αν. καθηγητής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
  • Η Καλντέρα η επιλογή να εκδράμουν αυτές τις άκρως επικίνδυνες ημέρες, με τη μετάλλαξη Ομικρον να σαρώνει τα πάντα, στην αγαπημένη... ΣΙΒΥΛΛΑ |
Helios Kiosk