η ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΔΥΣΟΙΩΝΟ

«Τσουνάμι» στην οικονομία

Η ελληνική οικονομία εφέτος, για πρώτη φορά στην ιστορία της, θα νιώσει σε όλο τους το μεγαλείο τις επιπτώσεις από τη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Οι δηλώσεις των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ενωσης στη Σύνοδο Κορυφής της περασμένης εβδομάδας επιβεβαίωσαν την αποφασιστικότητά τους να επιβάλουν στην Ελλάδα σκληρά μέτρα μείωσης του ελλείμματος. Εφέτος λοιπόν «τελειώνουν τα ψέματα». Και αυτό σημαίνει ότι το εισόδημά μας θα μειωθεί σημαντικά και ότι όλοι θα σφίξουμε το ζωνάρι πιο πολύ από κάθε άλλη φορά. Ποια είναι τα ψέματα: Η ταχεία ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία τριάντα χρόνια στηρίχθηκε κυρίως σε δύο πηγές χρηματοδότησης: στις επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης και στα δανεικά. Οι επιδοτήσεις σταματάνε οριστικά το 2015 και ήδη έχουν περιοριστεί σημαντικά- πέραν του γεγονότος ότι δεν είμαστε σε θέση να απορροφήσουμε πολλά κονδύλια λόγω ανικανότητας και λόγω αδυναμίας να καταβάλουμε την ίδια συμμετοχή, δηλαδή το μερίδιό μας, στις επιδοτούμενες επενδύσεις. Τα δανεικά, όπως όλοι είναι σε θέση να αντιληφθούν, μειώνονται επίσης διότι η χρηματοδότησή μας από τις διεθνείς αγορές ακριβαίνει και δυσχεραίνεται.

Η ελληνική οικονομία εφέτος, για πρώτη φορά στην ιστορία της, θα νιώσει σε όλο τους το μεγαλείο τις επιπτώσεις από τη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Οι δηλώσεις των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ενωσης στη Σύνοδο Κορυφής της περασμένης εβδομάδας επιβεβαίωσαν την αποφασιστικότητά τους να επιβάλουν στην Ελλάδα σκληρά μέτρα μείωσης του ελλείμματος. Εφέτος λοιπόν «τελειώνουν τα ψέματα». Και αυτό σημαίνει ότι το εισόδημά μας θα μειωθεί σημαντικά και ότι όλοι θα σφίξουμε το ζωνάρι πιο πολύ από κάθε άλλη φορά. Ποια είναι τα ψέματα: Η ταχεία ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία τριάντα χρόνια στηρίχθηκε κυρίως σε δύο πηγές χρηματοδότησης: στις επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης και στα δανεικά. Οι επιδοτήσεις σταματάνε οριστικά το 2015 και ήδη έχουν περιοριστεί σημαντικά- πέραν του γεγονότος ότι δεν είμαστε σε θέση να απορροφήσουμε πολλά κονδύλια λόγω ανικανότητας και λόγω αδυναμίας να καταβάλουμε την ίδια συμμετοχή, δηλαδή το μερίδιό μας, στις επιδοτούμενες επενδύσεις. Τα δανεικά, όπως όλοι είναι σε θέση να αντιληφθούν, μειώνονται επίσης διότι η χρηματοδότησή μας από τις διεθνείς αγορές ακριβαίνει και δυσχεραίνεται.
ΜΕΙΩΣΗ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ
Η ΠΡΩΤΗ επίπτωση από αυτή την αλλαγή είναι η έλλειψη χρήματος. Με λιγότερες επιδοτήσεις και λιγότερα δανεικά το χρήμα που εισέρχεται από το εξωτερικό στη χώρα μειώνεται αισθητά.

Η δεύτερη αλλαγή είναι ότι λόγω του τεράστιου ελλείμματος η κυβέρνηση, πιεζόμενη από τις Βρυξέλλες και τις διεθνείς αγορές, αναγκάζεται να μειώσει- και θα αναγκαστεί να μειώσει ακόμη περισσότερο- τις δημόσιες δαπάνες. Αυτό σημαίνει περιορισμός του εισοδήματος όλων μας. Γιατί όλων μας; Διότι οι δαπάνες του Δημοσίου είναι εισόδημα το οποίο κυκλοφορεί στην αγορά, αλλάζει χέρια και μοιράζεται τελικά σε όλους. Ξεκινώντας από τις αμοιβές των δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίες λίγο- πολύ θα μειωθούν είτε με το κόψιμο των επιδομάτων είτε με το πάγωμα των αυξήσεων εφέτος τουλάχιστον κατά 4%, και συνεχίζοντας με τις δημόσιες επενδύσεις που περιορίζονται, φεύγει από την αγορά ένα σεβαστό χρηματικό ποσόν, συνεπώς το χρήμα που κυκλοφορεί μειώνεται ακόμη περισσότερο, άρα και το εισόδημα στον ιδιωτικό τομέα μειώνεται και αυτό αναλόγως.

Παράλληλα με τη μείωση του χρήματος που κυκλοφορεί στην αγορά θα έχουμε και αυξήσεις των φόρων, άμεσων και έμμεσων, που θα επιφέρουν και αυτές με τη σειρά τους μείωση των χρημάτων που μπορούμε να ξοδέψουμε για κατανάλωση.

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Οτι το βιοτικό μας επίπεδο θα μειωθεί ελλείψει χρήματος. Μείωση του βιοτικού επιπέδου στην ευρωπαϊκή οικονομική λογική σημαίνει μείωση της κατανάλωσης. Για να διατηρηθεί η κατανάλωση θα πρέπει να μειωθούν σημαντικά οι τιμές και αυτό ίσως είναι το μόνο ευχάριστο αποτέλεσμα αυτής της κρίσης. Ολες οι τιμές, από τον πανάκριβο καφέ στις καφετέριες ως τις εξωφρενικές τιμές των ακινήτων, θα υποχωρήσουν αισθητά.

ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΕΡΓΙΑ

Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ είναι μαζί με τις επενδύσεις τα δύο κρισιμότερα μεγέθη σε κάθε οικονομία. Στην ελληνική οικονομία θα έχουμε εφέτος ταυτόχρονη μείωση και των δύο. Αυτό θα φανεί και στον περιορισμό του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας, δηλαδή στο ΑΕΠ, το οποίο όχι μόνο δεν θα αυξηθεί όπως τα προηγούμενα χρόνια αλλά θα μειωθεί- σύμφωνα με τις εκτιμήσεις και του υπουργείου Οικονομικών και όλων των διεθνών οργανισμών- οπότε επισήμως η ελληνική οικονομία θα βρεθεί σε ύφεση. Η μείωση της κατανάλωσης και του εισοδήματος θα αναγκάσει αρκετές επιχειρήσεις να περιορίσουν τα έξοδά τους ή και να κλείσουν. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, το 2009 χάθηκαν 23.000 θέσεις εργασίας στον κλάδο του εμπορίου εξαιτίας του κλεισίματος 19.000 εμπορικών επιχειρήσεων. Η κατάσταση θα χειροτερεύσει εφέτος και φυσικά η κρίση επεκτείνεται σε όλους τους κλάδους. Η ανεργία θα φθάσει σε πρωτοφανή ύψη. Ο αριθμός των εγγεγραμμένων ανέργων στον ΟΑΕΔ ανέρχεται σε 740.000 άτομα ενώ ο υπουργός Απασχόλησης κ. Α. Λοβέρδος πρόσφατα εκτίμησε ότι πάμε εφέτος για 1 εκατ. ανέργους. Και δεν είναι μόνο ο ιδιωτικός τομέας που θα γεννά ανέργους. Το Δημόσιο σταματά τις προσλήψεις και, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης, για τα επόμενα τρία χρόνια θα προσλαμβάνεται ένας εργαζόμενος για κάθε πέντε που αποχωρούν.

Ο μεγαλύτερος λοιπόν εργοδότης, το Δημόσιο, σταματά τις προσλήψεις και οι ιδιωτικές εταιρίες είτε κλείνουν είτε δεν προσλαμβάνουν. Οι έχοντες εργασία ας κάνουν τον σταυρό τους.

Η αύξηση της ανεργίας και κυρίως της ανεργίας των νέων, σε συνδυασμό με τις οικονομικές δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουμε όλοι, θα οδηγήσει σε κοινωνική ένταση οι διαστάσεις της οποίας θα εξαρτηθούν από τον βαθμό απελπισίας της κοινωνίας.

ΑΥΞΗΣΗ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΜΕΙΩΣΗ ΔΑΝΕΙΩΝ

ΚΑΙ ΔΕΝ ΦΤΑΝΟΥΝ όλα αυτά: η ελληνική οικονομία θα έχει να αντιμετωπίσει δύο ακόμη προβλήματα που σχετίζονται με τις τράπεζες. Το ένα θα είναι η αύξηση των επιτοκίων δανεισμού και το άλλο η μείωση των δανείων. Οι τράπεζες θεωρούν ότι εφέτος η πιστωτική επέκταση θα είναι στο μηδένστην καλύτερη περίπτωση- δηλαδή δεν θα αυξηθεί το σύνολο των δανείων. Θεωρούν επίσης ότι θα αυξηθούν οι επισφάλειες, δηλαδή τα δάνεια που δεν θα αποπληρώνονται, και θα αυξηθούν και οι καθυστερήσεις στην εξόφληση των δανείων. Ολα αυτά σημαίνουν ότι τα δάνεια που πολλαπλασίαζαν την κατανάλωση θα περιοριστούν, άρα το κακό θα χειροτερεύσει.

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση και να κινηθεί το χρήμα στην αγορά ή ακόμη καλύτερα να έλθει νέο χρήμα;

Πρώτον, η κυβέρνηση θα πρέπει να πείσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις ξένες τράπεζες που μας δανείζουν ότι λαμβάνει αποτελεσματικά μέτρα για να βγούμε από την κρίση. Το κακό είναι ότι όλα τα μέτρα που λαμβάνει και που πιέζεται να λάβει από τις Βρυξέλλες και τις ξένες τράπεζες μάς βάζουν ακόμη περισσότερο σε ύφεση διότι μειώνουν το χρήμα που κυκλοφορεί στην αγορά. Δεύτερον, θα πρέπει κάποιοι ξένοι να πεισθούν να κάνουν επενδύσεις στην Ελλάδα. Αυτό είναι ακόμη πιο δύσκολο από το να τους πείσουμε να μας δανείσουν, διότι ανησυχούν πάρα πολύ για το μέλλον μας και κατά συνέπεια για την πορεία της απόδοσής τους. Πέρυσι αποχώρησαν οι μεγαλύτεροι ξένοι επενδυτές από την ελληνική αγορά και δύσκολα θα ξανάρθουν. Και δεν μιλάμε για χρηματιστηριακούς επενδυτές, αλλά για πάγιες επενδύσεις. Ή μάλλον θα ξανάρθουν όταν δουν ευκαιρίες, και ευκαιρίες για αυτούς σημαίνει όλα να γίνουν πολύ πιο φθηνά, και όταν σιγουρευτούν ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν θα διολισθήσει ξανά στον δρόμο της υπερχρέωσης και των ελλειμμάτων. Για εφέτος πάντως κάτι τέτοιο μάλλον αποκλείεται.

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

ΠΑΜΕ τώρα στο μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας με το οποίο δεν έχει ακόμη ασχοληθεί η κυβέρνηση και φυσικά δεν είχε ασχοληθεί καμία προηγούμενη. Το πρόβλημα της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Ποιο είναι αυτό; Το έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών. Η Ελλάδα δεν εξάγει- εκτός τουρισμού- αλλά εισάγει σχεδόν τα πάντα. Δυστυχώς δεν παράγει κιόλας. Ωστόσο οι εξαγωγές είναι ο μόνος υγιής τρόπος να αυξήσουμε το χρήμα που υπάρχει στη χώρα (εκτός των επιδοτήσεων, της πώλησης περιουσιακών στοιχείων και των δανείων). Για να κάνουμε εξαγωγές πρέπει να αρχίσουμε να παράγουμε προϊόντα και υπηρεσίες που να ζητιούνται από το εξωτερικό και μάλιστα σε τιμές σχετικά φθηνότερες από τους άλλους για να πουλιούνται. Πράγμα αν όχι ανέφικτο, πάντως εξαιρετικά δύσκολο. Συνεπώς η οικονομία μας θα συνεχίσει να είναι βαριά ελλειμματική, ακόμη και αν εξυγιανθεί ο δημόσιος τομέας. Σε αυτή την περίπτωση αυτό που μας απομένει είναι η συστηματική και αποφασιστική επένδυση στον τουρισμό που φέρνει συνάλλαγμα, οι επενδύσεις σε κάποιους άλλους κλάδους υπηρεσιών, όπως π.χ. Υγεία, τραπεζικό σύστημα, ίσως Παιδεία, και η πώληση περιουσιακών στοιχείων. Επειδή το πρόβλημα της ανταγωνιστικότητάς μας είναι πολύ σοβαρότερο από το δημοσιονομικό και δεν θα λυθεί για αρκετά ακόμη χρόνια, οι πιο απαισιόδοξοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι άνεργοι θα βρουν διέξοδο στη μετανάστευση. Πράγμα το οποίο φυσικά έχει ξαναγίνει, σώζοντας την ελληνική οικονομία σε αρκετές περιπτώσεις. Μην ξεχνάμε ότι τα μεταναστευτικά εμβάσματα, δηλαδή τα χρήματα που έστελναν οι μετανάστες στις οικογένειές τους, συντηρούσαν την ελληνική οικονομία επί δεκαετίες μαζί με το ναυτιλιακό συνάλλαγμα που έστελναν στους συγγενείς τους οι ναυτικοί.

Με λίγα λόγια αυτό που συνέβη τα τελευταία τριάντα χρόνια είναι ότι αντί για μεταναστευτικά εμβάσματα παίρναμε επιδοτήσεις και δανεικά. Και θα επανέλθουμε στα μεταναστευτικά εμβάσματα εκτός αν σοβαρευτούμε και στοχεύσουμε σε συγκεκριμένους τομείς που θα βελτιώσουν τη διεθνή μας ανταγωνιστικότητα και θα φέρουν χρήμα στην ελληνική οικονομία. Και αυτό δεν είναι απαραίτητα δουλειά του Δημοσίου και της κυβέρνησης, αλλά μάλλον του ιδιωτικού τομέα και του καθενός από εμάς χωριστά.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk