60ό ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ

Η προπαγάνδα του Γκέμπελς αναβιώνει στην οθόνη

ΒΕΡΟΛΙΝΟ Ηταν αναμενόμενο. Στα 60ά γενέθλια του κινηματογραφικού Φεστιβάλ Βερολίνου η Γερμανία δεν θα μπορούσε παρά να είναι η χώρα στην οποία θα δινόταν η μεγαλύτερη έμφαση: ο πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής είναι ο γερμανός σκηνοθέτης Βέρνερ Χέρτζογκ. Το τιμώμενο πρόσωπο είναι η γερμανίδα ηθοποιός Χάνα Σιγκούλα. Η «Μητρόπολη» (1927) του Φριτς Λανγκ, κορωνίδα του γερμανικού εξπρεσιονισμού, παρουσιάστηκε σε δύο ειδικές προβολές πλήρως αποκαταστημένη, με επιπρόσθετο υλικό, μέχρι πρότινος εξαφανισμένο.

ΒΕΡΟΛΙΝΟ

Ηταν αναμενόμενο. Στα 60ά γενέθλια του κινηματογραφικού Φεστιβάλ Βερολίνου η Γερμανία δεν θα μπορούσε παρά να είναι η χώρα στην οποία θα δινόταν η μεγαλύτερη έμφαση: ο πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής είναι ο γερμανός σκηνοθέτης Βέρνερ Χέρτζογκ. Το τιμώμενο πρόσωπο είναι η γερμανίδα ηθοποιός Χάνα Σιγκούλα. Η «Μητρόπολη» (1927) του Φριτς Λανγκ, κορωνίδα του γερμανικού εξπρεσιονισμού, παρουσιάστηκε σε δύο ειδικές προβολές πλήρως αποκαταστημένη, με επιπρόσθετο υλικό, μέχρι πρότινος εξαφανισμένο. Και οι γερμανικές ταινίες που εφέτος διαγωνίζονται για τη Χρυσή Αρκτο είναι τέσσερις. Χθες παρουσιάστηκε εκείνη που προκάλεσε τον μεγαλύτερο θόρυβο- πράγμα αναμενόμενο, λόγω του «επικίνδυνου» θέματός της. Το «Jud Suss- Film ohne Gewissen» («Εβραίος Σους- Ταινία χωρίς συνείδηση») του Οσκαρ Ρέλερ «επιστρέφει» στο 1939, περίοδο κυριαρχίας του ναζιστικού τέρατος, και εστιάζει στην ακούραστη προσπάθεια του τότε υπουργού Προπαγάνδας του Τρίτου Ράιχ, του ευφυούς Γιόζεφ Γκέμπελς, να υλοποιήσει την ταινία που θα έκανε την ιδανική, όπως πίστευε, αντισημιτική προπαγάνδα.

Το όραμα του Γκέμπελς ήταν ένα φιλμ η απήχηση του οποίου θα ήταν ισάξια με εκείνη που είχε στη Ρωσία το «Θωρηκτό Ποτέμκιν» του Σεργκέι Αϊζενστάιν. Ωστόσο η αντισημιτική στάση της θα λειτουργούσε υπογείως και με καλλιτεχνικά κριτήρια, όχι ως «φτηνή, στρατευμένη προπαγάνδα».

Η ταινία αυτή όντως γυρίστηκε ως «Jud Suss» (γνωστή στην Ελλάδα με τον τίτλο «Περιπλανώμενος Ιουδαίος») με σκηνοθέτη τον Βέιτ Χάρλαν και πρωταγωνιστή έναν σταρ της δεκαετίας του 1930, τον γερμανό ηθοποιό Φέρντιναντ Μάριαν, στο πρόσωπο του οποίου στηρίζεται το καινούργιο φιλμ που προβλήθηκε χθες.

Αρχικώς ο Μάριαν δεν επιθυμούσε να υποδυθεί τον ρόλο του Σους επειδή φοβόταν το πολιτικό παιχνίδι του Γκέμπελς και δεν ήθελε να τυποποιηθεί ως εβραίος. Εν τέλει αναγκάστηκε να παίξει στην ταινία και, παρά την τεράστια επιτυχία της, το «Jud Suss» υπήρξε η αρχή του τέλους όχι μόνο της καριέρας του αλλά και της ζωής του. Ενώ στην αρχή απολάμβανε τους καρπούς της επιτυχίας, όταν ο Αδόλφος Χίτλερ άρχισε να χάνει έδαφος, ο Μάριαν αντιλήφθηκε ότι δεν θα μπορούσε ποτέ να ξεφύγει από τη σκιά του διασημότερου ρόλου της καριέρας του. Κατέληξε αλκοολικός, παραλίγο να τον σκοτώσουν εβραίοι που γλίτωσαν από το Ολοκαύτωμα και τελικά αυτοκτόνησε. «Η τραγική μοίρα του Φέρντιναντ Μάριαν είναι μια ιστορία ανόδου και πτώσης ενός ατόμου αλλά και ενός ολόκληρου συστήματος» είπε ο σκηνοθέτης Οσκαρ Ρέλερ, του οποίου μια προηγούμενη ταινία «Τα στοιχειώδη σωματίδια»- από το μυθιστόρημα του Μισέλ Ουελμπέκ -είχε επίσης προβληθεί εντός συναγωνισμού στην Μπερλινάλε του 2006. «Η ιστορία του Μάριαν είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που βαδίζει στα ίχνη της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας, ανίκανος να ξεφύγει από το εγκληματικό σύστημα του οποίου έχει γίνει ο ίδιος μέλος».

Συγχρόνως το «Εβραίος ΣουςΤαινία χωρίς συνείδηση»- να επισημανθεί ότι από κάποιους αποδοκιμάστηκε στη χθεσινή, πρώτη προβολή του- δίνει στον θεατή μια πλήρη εικόνα του τεράστιου ρόλου που έπαιξε η κινηματογραφική βιομηχανία στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης στη ναζιστική Γερμανία.

Ρεσιτάλ ηθοποιίας επί τρία
Οι ηθοποιοί που παίζουν στον «Εβραίο Σους» είναι απλώς καταπληκτικοί: ο Τομπίας Μορέτι (Μάριαν), η Μαρτίνα Γκέντεκ (Αννα- η επίσης ηθοποιός εβραία γυναίκα του)

και κυρίως ο Μόριτζ Μπλάιμπτροϊ που κλέβει με άνεση την παράσταση υποδυόμενος τον Γιόζεφ Γκέμπελς με γνήσιο πάθος. Και δεν θα μας έκανε καμία εντύπωση αν έφευγε από το Φεστιβάλ με το βραβείο ανδρικής ερμηνείας.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk