Η άνοδος των Βορείων

Στη «Μεγάλη Βρεταννία», τα βορειοελλαδίτικα κρασιά είχαν την τιμητική τους.

Στη «Μεγάλη Βρεταννία», τα βορειοελλαδίτικα κρασιά είχαν την τιμητική τους. Ο A. N. Ανδρουλιδάκης δοκίμασε, απόλαυσε την επαγγελματική οργάνωση και τη συνέπεια του 6ου ετήσιου ραντεβού της εκδήλωσης ΒορΟινά και διαπίστωσε ότι οαμπελώνας παραμένει ανεξάντλητος.

Τα κυρίαρχα από τα ελάχιστα ελαττώματα που διαθέτουμε ως λαός είναι, κατά τη γνώμη μου, ο εγωισμός και η φιλοπρωτία. Αυτά μας δυσκολεύουν να αποδεχτούμε τις ορθές απόψεις των άλλων, να ακολουθήσουμε ιδέες που έτυχε να μην είναι δικές μας, να αναγνωρίσουμε τους ικανότερους και κυρίως μας εμποδίζουν να εργαστούμε για την επίτευξη κοινών στόχων. Κανείς δεν μπορεί να κάνει κάτι καλύτερα από εμάς, βλέπετε. Χρόνια τ’ ακούμε στα καφενεία: «Μωρέ, κάνε με εμένα πρωθυπουργό για έναν μήνα…».

Οταν λοιπόν συναντάς έναν θεσμό που μακροημερεύει, παρ’ ότι προϋποθέτει τη συνεργασία προσώπων και επιχειρήσεων με διαφορετικές καταβολές, προέλευση και ενδεχομένως άμεσα συμφέροντα, αναρωτιέσαι αν κάτι δεν πάει καλά… με τα εθνικά μας γονίδια. Αναφέρομαι βέβαια στην Ενωση Οινοπαραγωγών του Αμπελώνα της Βορείου Ελλάδος, γνωστής και με τα αρχικά ΕΝΟΑΒΕ, που στην πρώτη της μορφή, περιλαμβάνοντας μόνο τους οινοπαραγωγούς της Νάουσας, μετράει σχεδόν 20 χρόνια ζωής. Με ψυχή στο ξεκίνημά της τον Γιάννη Μπουτάρη, απλώθηκε σταδιακά σε ολόκληρη τη Μακεδονία και στη συνέχεια δέχθηκε στους κόλπους της τους παραγωγούς της Θράκης, της Ηπείρου και ενός τμήματος της Θεσσαλίας.

Οι Δρόμοι του Κρασιού της Βορείου Ελλάδος, το δίκτυο επισκέψιμων οινοποιείων αλλά και ξενώνων και εστιατορίων αυτού του τεράστιου γεωγραφικού χώρου, είναι ίσως το σπουδαιότερο δημιούργημα της ΕΝΟΑΒΕ, που στην πραγματικότητα καμιά άλλη αντίστοιχη οργάνωση από άλλα διαμερίσματα της χώρας δεν κατάφερε να επαναλάβει, τουλάχιστον ως προς την οργάνωση ή την ποιότητα και το εύρος της επικοινωνίας.

Δεν σταματά όμως εδώ. Δεκάδες συλλογικές δράσεις προβολής έχουν υλοποιηθεί, συχνά αξιοποιώντας τα ευρωπαϊκά προγράμματα και ίσως αυτός να είναι ο δεύτερος λόγος – πέραν της ποιότητας – για τη δεσπόζουσα θέση που έχουν τα βορειοελλαδίτικα κρασιά στην ελληνική αγορά. Φαίνεται ότι οι κάτοικοι των βορείων περιοχών αντιλαμβάνονται διαφορετικά τη συνεργασία, ίσως λόγω διαφορετικών πολιτισμικών καταβολών ή και της μεγαλύτερης ταλαιπωρίας που υπέστησαν κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Πρόσφατα, με αφορμή το όνομα του Κτήματος που δημιούργησαν στο Ροδοχώρι της Νάουσας η Χαρούλα Σπινθηροπούλου και ο Παναγιώτης Γεωργιάδης – συμπτωματικά πρώτος διευθυντής της ΕΝΟΑΒΕ –, έμαθα τη σημασία της λέξη Αργατία. Οι Πόντιοι, λοιπόν, που μετά τον βίαιο εκτοπισμό τους κατέκλυσαν τη Μακεδονία, συνήθιζαν να προσφέρουν την εργασία τους όλοι μαζί σε όποιο μέλος της κοινότητας την είχε ανάγκη – π.χ. στη συγκομιδή καρπών – με μόνη υποχρέωση δική του να ανταποδώσει, όποτε χρειαζόταν, αυτή τη βοήθεια.

Η μακροσκελής – ομολογουμένως – εισαγωγή έχει δύο αφορμές. Από τη μία βεβαίως τα ΒορΟινά, την έκθεση που οργανώνεται ανελλιπώς από το 2004, για να παρουσιάσει κυρίως στο αθηναϊκό καταναλωτικό κοινό τους καρπούς του βορειοελλαδίτικου αμπελώνα. Από την άλλη την προ μηνών ματαίωση παρόμοιας εκδήλωσης με τίτλο «Πρόγευση Νεμέας» λόγω έλλειψης… συμμετοχών, μαζί με την πανθομολογούμενη αδυναμία συνεννόησης στους κόλπους της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Αμπέλου και Οίνου, της κορυφαίας οργάνωσης του κλάδου, μεταξύ συνεταιρισμών και ιδιωτικών επιχειρήσεων. Ας είναι. Σε εποχή γενικής μαυρίλας, εμείς θέλουμε να βλέπουμε μόνο τα καλά.

Τα ΒορΟινά, λοιπόν, ήρθαν στην Αθήνα τη Δευτέρα 25 Ιανουαρίου στους φιλόξενους χώρους του ξενοδοχείου «Μεγάλη Βρεταννία», φέρνοντας μαζί και τα πρώτα δείγματα, τουλάχιστον στα λευκά, της σοδειάς του 2009. Η οργάνωση – και πρέπει να το επισημάνουμε – ήταν επαγγελματική χωρίς να επισκιάζεται η φιλική και ανθρώπινη διάσταση του κρασιού. Περισσότεροι από 30 οινοπαραγωγοί, από τους πιο παλιούς και καταξιωμένους ως τους πρωτοεμφανιζόμενους, παρουσίασαν τη δουλειά τους σε επαγγελματίες και καταναλωτές.

Εχοντας επισκεφθεί πρόσφατα, στη σειρά των ταξιδιών μας, και παρουσιάσει αρκετά από τα οινοποιεία που συμμετείχαν, θα σταθούμε περισσότερο στα… υπόλοιπα και βέβαια στις νέες κυκλοφορίες.

Η Οινογένεσις είναι μια καινούργια εταιρεία, με έδρα την Αδριανή Δράμας και ψυχή της τον έμπειρο οινολόγο Μπ. Τσάλκο. Δοκιμάζοντας τους Φεγγίτες Λευκό 2008 και το βαρελίσιο Χ, επίσης του 2008, αναγνωρίζουμε το σταθερό ύφος του οινοποιού, που επιμένει περισσότερο στον γευστικό πλούτο και στην πολυπλοκότητα και λιγότερο στην «εκρηκτικότητα» των αρωμάτων.

Το Κτήμα Παυλίδη, από τα Κοκκινόγεια Δράμας, παρουσίασε, κατά τη γνώμη μας, την πιο ενδιαφέρουσα εκδοχή Sauvignon Βlanc του 2009. Το Thema Λευκό 2009 διαθέτει ευανάγνωστο ποικιλιακό χαρακτήρα με τα εξωτικά φρούτα να κυριαρχούν στη μύτη, ενώ στο στόμα είναι ισορροπημένο με τη δύναμη και τη ζωντάνια να συναντώνται ευγενικά. Το ίδιο καλό είναι και το ThemaRose 2009, με αρώματα φρούτων του δάσους και ευχάριστη, δροσερή γεύση.

Το Κτήμα Τέχνη Οίνου από τη Δράμα παρουσιάζει αξιοπρόσεκτη ποιοτική σταθερότητα στο πέρασμα των χρόνων. Το Λευκό Τέχνη Αλυπίας 2009, πρόσφατα εμφιαλωμένο, εμφανίζεται λίγο «ντροπαλό» στη μύτη για την ώρα, διαθέτει όμως πολύ καλά επίπεδα δροσιστικής οξύτητας. Το Ροζέ του, πάλι του 2009, προκαλεί με το λαμπερό ροδί χρώμα του και τη γεμάτη γεύση του.

Η γνωστή και καταξιωμένη ποιότητα χαρακτηρίζει όλες τις δημιουργίες του «χρυσού διδύμου» Γεροβασιλείου – Τσακτσαρλής από το Κτήμα Βιβλία Χώρα της Καβάλας. Ο Λευκός Οβηλος ξεχωρίζει με την πολυσύνθετη αρωματική του παρουσία, όπου σε διακριτικό υπόστρωμα ξύλου αναπτύσσονται αρώματα εξωτικών και ώριμων καλοκαιρινών φρούτων, ενώ στο στόμα είναι αρμονικό, με πάχος, δύναμη και διάρκεια. Καθόλου δεν υστερεί το λευκό Βιβλία Χώρα 2009.

Καινούργια εμφάνιση το Κτήμα Χατζηγεωργίου, παρ’ ότι η οικογένεια ασχολείται με το κρασί εδώ και αρκετές δεκαετίες. Τα 180 και πλέον στρέμματα αμπελώνων καλλιεργούνται βιολογικά και περιτριγυρίζουν το μικρό σύγχρονο οινοποιείο στην Κάρυανη της Καβάλας. Καλές εντυπώσεις μάς άφησε το SauvignonBlanc 2009, με την τυπική μύτη και την ανάλαφρη γεύση.

Το Κτήμα Λίγα από την Πέλλα σχεδόν πάντα μας επιφυλάσσει ευχάριστες εκπλήξεις. Ξεχωρίσαμε τον λευκό Ροδίτη 2009, με έναν γευστικό πλούτο ασυνήθιστο για αυτή την ποικιλία, και τον ροζέ Ροδανθό 2009 – ένα από τα αγαπημένα μας ροζέ – με την κομψή «μύτη» φρούτων του δάσους και τη μεστή αλλά ζωντανή γεύση.

Εκείνο που μας κέρδισε όμως ήταν το Κτήμα Λίγας Λευκός 2009, που συνδυάζοντας το ερυθρό Ξινόμαυρο, οινοποιημένο σε λευκό, με τον Ροδίτη προσφέρει ένα γεμάτο ολοκληρωμένο σύνολο με φίνα λεμονάτα αρώματα στη μύτη.

Ακόμη μία έκπληξη μας περίμενε στην Οινοποιία Κεχρή. Χάρη στις προσπάθειες του Στέλιου Κεχρή, η ρετσίνα, εθνική… ντροπή για πολλούς, αναγκαίο κακό για άλλους, αποκτά καινούργιο, σύγχρονο και κυρίως ελκυστικό πρόσωπο. Το πολυβραβευμένο σε διαγωνισμούς Δάκρυ του Πεύκου, βασισμένο κυρίως σε Ασύρτικο που παλαιώνει σε βαρέλια, προσφέρει μια εντυπωσιακή αρωματική παλέτα, με τη μαστίχα να κυριαρχεί σε διακριτικό φόντο βανίλιας, ξύλου και ρετσινιού. Στο στόμα διαθέτει ευγένεια, πλούτο και μακρύ τελείωμα.

Από τους πρωτεργάτες της αναγέννησης των ελληνικών κρασιών, το Κτήμα Γεροβασιλείου, στην Επανομή Θεσσαλονίκης, συνεχίζει για σχεδόν 25 χρόνια να μας προτείνει αξιαγάπητα και τεχνικά άρτια κρασιά. Το Λευκό Κτήμα Γεροβασιλείου 2009 παρουσιάστηκε με «ένδυμα» αχυροπράσινο, λαμπερό, «μύτη» ελκυστική αλλά διακριτική, σε τόνους εξωτικών φρούτων, βοτάνων και λεμονιού, «στόμα» αρμονικό, ισορροπημένο, με υπόσταση και τελείωμα μαλακό με πιπεράτες νότες.

Στο Κτήμα Αργατία αναφερθήκαμε και στην εισαγωγή αυτού του κομματιού. Ο μικρός αμπελώνας του, καλλιεργημένος σύμφωνα με τις αρχές της βιολογικής γεωργίας, καθώς ενηλικιώνεται δίνει όλο και καλύτερους καρπούς που μετατρέπονται σε υψηλής ποιότητας κρασιά. Το Αργατία Λευκός 2009 στηρίζεται στον συνδυασμό της Μαλαγουζιάς με το Ασύρτικο, με μικρή προσθήκη Αθηριού. Χαρακτηρίζεται από πολύ φίνα αρώματα λουλουδιών και εξαίρετη δομή στο στόμα, ολοκληρώνεται δε με ένα μακρύ, ανθώδες τελείωμα.

Νέα άφιξη και το Κτήμα Χατζηβαρύτη, από την περιοχή της Γουμένισσας, μια περιοχή που αξίζει να προσέξουμε περισσότερο ως καταναλωτές. Τα περίπου 120 στρέμματα αμπελώνων του Κτήματος καλλιεργούνται βιολογικά και δίνουν, για την ώρα τουλάχιστον, δύο λευκά κρασιά και δύο κόκκινα. Αν και τα λευκά είναι καλοφτιαγμένα και με ελκυστικές προσωπικότητες, το ένα με βάση το SauvignonBlanc και το άλλο από Ροδίτη και Ξινόμαυρο, εκείνο που πραγματικά μας έκανε εντύπωση ήταν η κόκκινη Γουμένισσα ΟΠΑΠ του 2007. Η ποικιλία Νεγκόσκα μαλακώνει την ένταση του Ξινόμαυρου δημιουργώντας ένα κρασί μέσου «βάρους» που διαθέτει χάρη, κομψότητα και αρωματική πολυπλοκότητα.

Φυτεύοντας τα πρώτα αμπέλια του το 1992, το Κτήμα Ντούγκου στην περιοχή της Ραψάνης αποτελεί σήμερα μία από τις ανερχόμενες δυνάμεις της Θεσσαλίας. Αφοσιωμένοι στις αρχές της βιολογικής γεωργίας, προσφέρουν μια ενδιαφέρουσα σειρά κρασιών απ’ όπου ξεχωρίσαμε το Λευκό Κτήμα Ντούγκου 2009 για τα φινετσάτα ανθώδη και λεμονάτα αρώματά του και την ολοκληρωμένη γεμάτη γεύση του. Ιδιαίτερη μνεία όμως οφείλεται στην Ερυθρή Ραψάνη ΟΠΑΠ 2008, τόσο για τον χαρακτήρα της όσο και γιατί ανατρέπει ένα ιδιότυπο μονοπώλιο σε αυτή την Ονομασία Προέλευσης πρώτα του τοπικού Συνεταιρισμού και στη συνέχεια της εταιρείας Τσάνταλη.

Στο ξεκίνημά του ακόμη, το Κτήμα Ταραλά στη Νάουσα, με 100 στρέμματα βιολογικά καλλιεργούμενων αμπελώνων, αποτελεί έργο ζωής για τον Δ. Ταραλά, συνταξιούχο υπάλληλο της Τράπεζας της Ελλάδος. Η Νάουσα ΟΠΑΠ 2007 δημιουργεί σοβαρές προσδοκίες για το μέλλον.

Τελευταίο αφήσαμε το μεγάλο αστέρι του ηπειρώτικου αμπελώνα, το Κατώγι, από το Μέτσοβο. Δημιούργημα του σπουδαίου Ευάγγελου Αβέρωφ, βρήκε ικανούς συνεχιστές που διατήρησαν την αίγλη του ονόματος, διευρύνοντας συγχρόνως τη συλλογή των προϊόντων του. Εντυπωσιακές πρόσφατες προσθήκες στη συλλογή, δύο κόκκινα, πραγματικά υψηλών προδιαγραφών. Κάτω από την ετικέτα RossiudiMunte, που σε μια ξεχασμένη ντοπιολαλιά της περιοχής σημαίνει «κόκκινο των βουνών», και από το αμπελοτόπι Γινιέτς, ένα CabernetSauvignon 2007 – κλήματα φυτεμένα από τον ίδιο τον Ευ. Αβέρωφ – προσφέρει άφθονα, συμπυκνωμένα αρώματα κόκκινων φρούτων του δάσους, βανίλιας και φρυγανισμένου ψωμιού, ενώ στο στόμα οι στιβαρές του τανίνες δημιουργούν τον σκελετό όπου ακουμπούν αρμονικά η θέρμη, η γενναιοδωρία και το φρούτο. Κάτω από την ίδια ετικέτα συναντάμε και έναν απρόσμενο συνδυασμό του κόκκινου Syrah με ένα μικρό ποσοστό λευκού Traminer, κατά τα πρότυπα των μεγάλων κρασιών του Βόρειου Ροδανού, μόνο που εκεί το λευκό είναι βέβαια το Viognier. Η σοδειά του 2008 αρωματικά διατηρεί τον πικάντικο και φρουτώδη χαρακτήρα του Syrah, αλλά στο φόντο αναδύονται και τα λουλούδια του Traminer, ενώ στο στόμα έχει πλούτο, δύναμη και μακρά επίγευση.

Δημοσιεύθηκε στο BHMAgourmet, τεύχος 40, 82-85, Φεβρουάριος 2010.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κοινωνία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk