ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ

Οι «νέοι κανόνες του παιχνιδιού»

Κύριο χαρακτηριστικό της περιόδου που οδήγησε στην τελευταία μεγάλη κρίση των αγορών και των οικονομιών ήταν ο υπερβολικός δανεισμός από χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και ορισμένους τομείς του επιχειρηματικού και του δημόσιου τομέα, ο οποίος δημιούργησε παντού «φούσκες» (στη στέγαση, στις υποθήκες κατοικιών, στις μετοχές, στα ομόλογα, στις πιστώσεις, στα προϊόντα, στα ιδιωτικά και δημόσια αμοιβαία κεφάλαια κτλ.). Ετσι δεν είναι να απορεί κανείς που ενώ τα τελευταία 60 χρόνια …

Κύριο χαρακτηριστικό της περιόδου που οδήγησε στην τελευταία μεγάλη κρίση των αγορών και των οικονομιών ήταν ο υπερβολικός δανεισμός από χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και ορισμένους τομείς του επιχειρηματικού και του δημόσιου τομέα, ο οποίος δημιούργησε παντού «φούσκες» (στη στέγαση, στις υποθήκες κατοικιών, στις μετοχές, στα ομόλογα, στις πιστώσεις, στα προϊόντα, στα ιδιωτικά και δημόσια αμοιβαία κεφάλαια κτλ.).

Ετσι δεν είναι να απορεί κανείς που ενώ τα τελευταία 60 χρόνια ο μέσος παγκόσμιος δείκτης μόχλευσης, δηλαδή ο παγκόσμιος δανεισμός ως προς το παγκόσμιο ΑΕΠ, κυμαινόταν κοντά στο 18, τον Αύγουστο του 2007 βρέθηκε κοντά στα 60 (σήμερα κυμαίνεται γύρω στο 25), καθώς στα παράγωγα «παίζονταν» 500 τρισ. δολάρια (σχεδόν 10 φορές το παγκόσμιο ΑΕΠ), ενώ και η αγορά αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου (Credit Default Swaps) ξεπέρασε τα 54 τρισ. δολάρια (σχεδόν μία φορά το παγκόσμιο ΑΕΠ).

Εύλογα κάποια στιγμή άρχισαν όλες οι «φούσκες» να σκάνε ταυτοχρόνως, με αποτέλεσμα να έχουμε σήμερα τη μεγαλύτερη προσπάθεια μείωσης της μόχλευσης του κτηματομεσιτικού και οικονομικού τομέα από τον καιρό του κραχ του 1929, ενώ ένα νέο επενδυτικό σκηνικό δείχνει να διαμορφώνεται σταδιακά.

Ενώ π.χ. οι αποκαλούμενες και «δυνάμεις της αγοράς» έδειχναν να κυριαρχούν, περιορίζοντας ως έναν βαθμό τις δυνατότητες αντίδρασης των κυβερνήσεων, σήμερα η κρίση δείχνει να επαναφέρει τον όρο της «πολιτικής οικονομίας» στο προσκήνιο.

Πριν από την κρίση, οι κεντρικοί τραπεζίτες έδιναν έμφαση στη σταθερότητα των τιμών, τα επιτόκια ανέβαιναν ή υποχωρούσαν ανάλογα με το πώς κινούνταν αντίστοιχα ο πληθωρισμός, ενώ η αγωνία των υπουργών Οικονομικών ήταν το πώς θα δανειστούν τα λιγότερα, ώστε να παραμείνουν χαμηλά τα μακροπρόθεσμα επιτόκια, επιτρέποντας έτσι την έκρηξη του ιδιωτικού τομέα.

Αυτοί ήταν οι απλοί κανόνες, που αγαπήθηκαν από τους επενδυτές καθώς «γνώριζαν» τι περίπου θα ακολουθήσει. Τώρα οι «κανόνες του παιχνιδιού» δείχνουν σταδιακά να διαφοροποιούνται, καθώς η πολιτική αποκτά όλο και μεγαλύτερη αξία. Ετσι, οι επενδυτές δεν δείχνουν πλέον ικανοί να προβούν σε ικανοποιητικές προβλέψεις, επειδή το μέλλον θα καθορίζεται όλο και περισσότερο από την πολιτική και όχι από τις αγορές. Αυτό όμως καθιστά τους επενδυτές ανήσυχους, ενώ η μεταβλητότητα και οι διακυμάνσεις αποτελούν μια εύλογη εξέλιξη για τις αγορές ώσπου να ξεκαθαρίσουν οι «νέοι κανόνες του παιχνιδιού».

mantik@tovima.gr

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk