Οργή στις Βρυξέλλες για την απόφαση του Μπαράκ Ομπάμα να ματαιώσει την καθιερωμένη συνάντησή του με τον προεδρεύοντα της ΕΕ ισπανό πρωθυπουργό Χοσέ Λουίς Θαπατέρο

Ο αμερικανός πρόεδρος σνομπάρει την Ευρώπη

Απογοήτευση, οργή, σύγχυση και πολλά ερωτήματα προκαλεί στην Ευρώπη η απόφαση του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα να μη συναντηθεί με τον προεδρεύοντα της ΕΕ αυτό το εξάμηνο ισπανό πρωθυπουργό Χοσέ Λουίς Θαπατέρο ματαιώνοντας ουσιαστικά την τακτική ανά εξάμηνο συνάντηση των ηγετών της Ευρώπης και της Αμερικής. Εντελώς αιφνιδιαστικά ο Λευκός Οίκος ανήγγειλε την περασμένη Δευτέρα ότι «δεν είναι στο πρόγραμμα ταξιδιών στο εξωτερικό» του προέδρου ένα ταξίδι στη Μαδρίτη. Μια (μάλλον) αφελής δήλωση του εκπροσώπου Μάικ Χάμερ ότι «ουδέποτε» συζητήθηκε μια τέτοια συνάντηση αποδείχθηκε μέγα ψέμα.

Απογοήτευση, οργή, σύγχυση και πολλά ερωτήματα προκαλεί στην Ευρώπη η απόφαση του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα να μη συναντηθεί με τον προεδρεύοντα της ΕΕ αυτό το εξάμηνο ισπανό πρωθυπουργό Χοσέ Λουίς Θαπατέρο ματαιώνοντας ουσιαστικά την τακτική ανά εξάμηνο συνάντηση των ηγετών της Ευρώπης και της Αμερικής. Εντελώς αιφνιδιαστικά ο Λευκός Οίκος ανήγγειλε την περασμένη Δευτέρα ότι «δεν είναι στο πρόγραμμα ταξιδιών στο εξωτερικό» του προέδρου ένα ταξίδι στη Μαδρίτη. Μια (μάλλον) αφελής δήλωση του εκπροσώπου Μάικ Χάμερ ότι «ουδέποτε» συζητήθηκε μια τέτοια συνάντηση αποδείχθηκε μέγα ψέμα. Οι δύο αρμόδιοι υφυπουργοί για τις σχέσεις των ΗΠΑ με την Ευρώπη, οι Γουίλιαμ Μπερνς και Φίλιπ Γκόρντον, είχαν συναντηθεί στη Μαδρίτη στα μέσα Ιανουαρίου με τους ισπανούς ομολόγους τους και συζήτησαν ακριβώς το θέμα της ατζέντας της συνάντησης που θα είχε ο Ομπάμα με τον Θαπατέρο.

Η προϊστορία
Υπάρχει επομένως «κενό» στις σχέσεις Ουάσιγκτον- ΕΕ και αυτό έχει κάποια χρονική ιστορία. Ο Ομπάμα απέφυγε να παραθέσει το καθιερωμένο επίσημο γεύμα στον Λευκό Οίκο τον περασμένο Νοέμβριο στον σουηδό προεδρεύοντα τότε της ΕΕ πρωθυπουργό Φρίντριχ Ρέινφελντ και τον αντικατέστησε ο αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν. Στα ερωτήματα που διατυπώνονται κυρίως στην Ευρώπη οι αμερικανικές απαντήσεις δεν είναι πολύ πειστικές. Το ότι ο Μπαράκ Ομπάμα δεν ανήκει στη «γενιά του πολέμου» και γι΄ αυτό δεν έχει τους ίδιους συναισθηματικούς δεσμούς με την Ευρώπη, όπως προσπαθεί να εξηγήσει ο αρθρογράφος της γερμανικής «Sueddeutsche Ζeitung», καταρρίπτεται από το γεγονός ότι και ο Τζορτζ Μπους δεν ήταν της ευρωπαϊκής γενιάς αλλά μετείχε πάντοτε στις κορυφαίες συναντήσεις ΗΠΑ- ΕΕ.

Τα αιτήματα
Πώς είναι δυνατόν, λέγουν αξιωματούχοι της Κομισιόν, να αποφεύγει ο αμερικανός πρόεδρος τον διάλογο με την Ευρώπη ακριβώς τη στιγμή που την έχει ανάγκη, που ζητεί από την Ευρώπη υποστήριξη και συνεργασία σε πλήθος ζητήματα κρίσιμης σημασίας για τις ΗΠΑ αλλά και για την ίδια την πολιτική υπόσταση του προέδρου. Η Ουάσιγκτον έχει εντείνει το τελευταίο διάστημα τις πιέσεις της σε χώρες της ΕΕ, περιλαμβανομένης της Ισπανίας, να αυξήσουν ποσοτικά και ποιοτικά τη συμμετοχή τους στο Αφγανιστάν. Η Χίλαρι Κλίντον αφιέρωσε πολλές ώρες στα μέσα Ιανουαρίου για να εξασφαλίσει τη συγκατάθεση της Γερμανίας στη διατύπωση «σκληρών όρων και κυρώσεων» στο σχέδιο απόφασης που θα υποβάλει στο Συμβούλιο Ασφαλείας για το Ιράν και επί μήνες τώρα προσπαθεί «να ευθυγραμμίσει τη Βρετανία με την αμερικανική θέση» στο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος της Βόρειας Κορέας, απεκάλυψαν οι «Τimes» του Λονδίνου. Την ίδια δραστηριότητα επιδεικνύει και ο υπουργός Αμυνας Ρόμπερτ Γκέιτς, ο οποίος βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τους ομολόγους του της Ιταλίας, της Γερμανίας, της Βρετανίας και της Ισπανίας για να εξασφαλίσει τη συγκατάθεσή τους στο «νέο ευρωατλαντικό δόγμα» που φιλοδοξεί να υποβάλει προς έγκριση στην προσεχή διάσκεψη κορυφής του ΝΑΤΟ την άνοιξη στις Βρυξέλλες.

Οι δικαιολογίες
Γιατί λοιπόν ο Ομπάμα σνομπάρισε την Ευρώπη; Υπάρχουν μερικές εξηγήσεις. Πρώτη, η υποβάθμιση της ΕΕ στη στρατηγική αντίληψη της πολιτικής ηγεσίας της Ουάσιγκτον. Πολύ περισσότερο ρεαλιστές από τους προκατόχους τους οι νέοι στρατηγικοί εγκέφαλοι που βρίσκονται περί τον Ομπάμα εκτιμούν- και πολύ σωστά – ότι οι σχέσεις με την Ευρώπη δεν είναι στην πρώτη γραμμή της ιεράρχησης των αμερικανικών συμφερόντων. Στην Ασία (Κίνα) διακυβεύονται αυτά, λέγουν. Πιστεύουν άλλωστε ότι η Ευρώπη θα είναι υποχρεωμένη «να ακολουθήσει έτσι ή αλλιώς» τις ΗΠΑ, αφού δεν έχει πλέον τη δυνατότητα ούτε η ίδια να παίξει σοβαρό διεθνή ρόλο ούτε μπορεί να προσκολληθεί σε άλλη διεθνή δύναμη, λ.χ. τη Ρωσία, ο διεθνής ρόλος της οποίας άλλωστε είναι περιορισμένος. Ενας άλλος λόγος της στάσης της Ουάσιγκτον έναντι της ΕΕ είναι η απογοήτευση που, καλώς ή κακώς, δοκίμασε ο πρόεδρος Ομπάμα από τα ταξίδια του στην Ευρώπη, λέγουν πηγές του Λευκού Οίκου. Ο πρόεδρος, λέγουν, δεν βρήκε καμία θετική ανταπόκριση στο όραμά του για τον πυρηνικό γενικό αφοπλισμό που παρουσίασε πέρυσι τον Απρίλιο στην Πράγα. Και ήταν ακόμη μεγαλύτερη η απογοήτευσή του από το φιάσκο στο οποίο κατέληξε η διάσκεψη της Κοπεγχάγης. «Είδε την ΕΕ να φλερτάρει με τις απαράδεκτες θέσεις της Κίνας ενώ δεν θέλησε να συμπαρασταθεί στον πρόεδρο» εξήγησε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Οι πρόεδροι
Δεν είναι πολύ πειστική αυτή η εξήγηση και δεν είναι σύμφωνη με τις ευρωπαϊκές εκτιμήσεις. Οπως είναι αβάσιμη και η δικαιολογία που διοχέτευσε ανωνύμως ο Λευκός Οίκος για να εξηγήσει την άρνηση του Ομπάμα να έρθει στη Μαδρίτη. Υπάρχει θεσμικό και διοικητικό χάος στην ΕΕ μετά την έγκριση της Συνθήκης της Λισαβόνας, ισχυρίστηκε προεδρικός σύμβουλος, σημειώνοντας ότι υπάρχουν τρεις πρόεδροι τώρα, οι Μπαρόζο, Βαν Ρομπάι και Θαπατέρο, και ότι «αν ο (αμερικανός) πρόεδρος δεχόταν την πρόσκληση του ενός, ίσως θα έθιγε τους άλλους δύο». Στις Βρυξέλλες και στη Μαδρίτη χαρακτηρίζουν αυτές τις δικαιολογίες «παντελώς αστήρικτες» κατά δήλωση του κ. Μπαρόζο. Η δικαιολογία είναι φυσικά αστεία, έχει όμως κάποια βάση. Υπάρχει πράγματι μπέρδεμα αρμοδιοτήτων καθώς η Συνθήκη δεν καθορίζει τον ρόλο του (μόνιμου) προέδρου που θεσμοθέτησε. Εξάλλου και ο ίδιος ο Βαν Ρομπάι έριξε λάδι στη φωτιά. Δήλωσε ότι, αν ήταν κάποιος που θα έπρεπε να προσκαλέσει τον πρόεδρο Ομπάμα, αυτός δεν θα ήταν άλλος από εκείνον, μια εντελώς καινοφανής αντίληψη, αφού στη συνάντηση με τον αμερικανό πρόεδρο βρίσκεται ο προεδρεύων της ΕΕ.

Η εξήγηση
Ισως η εξήγηση που πλησιάζει περισσότερο στην πραγματικότητα και στην αλήθεια είναι αυτή που δίδεται από όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Ο πρόεδρος Ομπάμα αντιμετωπίζει πολύ σοβαρά προβλήματα στην προώθηση και στην υλοποίηση της πολιτικής του, όπως και μέσα στο Δημοκρατικό Κόμμα. Η δημοτικότητά του έχει πέσει στο 44%, η πραγματική πλειοψηφία των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο έχει εξαφανιστεί και η πρόσφατη αποτυχία της υποψήφιάς τους στη Μασαχουσέτη, η αποχώρηση από την πολιτική μισής δεκάδας Δημοκρατικών γερουσιαστών επειδή είναι αμφίβολη η επανεκλογή τους και ο ορατός σήμερα κίνδυνος να υποστούν οι Δημοκρατικοί εντυπωσιακή ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές του ερχομένου Νοεμβρίου, την οποία θα φορτωθεί βεβαίως ο ίδιος ο Ομπάμα, τον οδήγησαν να περιορίσει γενικά τα ταξίδια του στο εξωτερικό και να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στα εσωτερικά προβλήματα (ανεργία, αντιτρομοκρατικά μέτρα κτλ.). Αλλωστε θα κάνει ένα ταξίδι στην Ευρώπη την άνοιξη για την πανηγυρική διάσκεψη του ΝΑΤΟ.

Μέσω Κίνας
Η στάση της ΕΕ μπορεί να αποβεί κρίσιμη για τον Ομπάμα στο θέμα της Κίνας. Οι ΗΠΑ, προσωπικά ο πρόεδρος, φαίνεται ότι εγκαινιάζουν μια σκληρή στάση απέναντι στο Πεκίνο (νέο πακέτο όπλων στην Ταϊβάν, συνάντηση με τον Δαλάι Λάμα κτλ.) και ασφαλώς θα χρειαστούν την υποστήριξη της Ευρώπης, η οποία είναι απίθανο να τους την προσφέρει.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk