ΓΝΩΜΗ

Το νέο πρόσωπο της αμερικανικής διπλωματίας

Τρία στοιχεία «φωτίζουν» την αμερικανική διπλωματία η οποία αποκτά πλέον νέο πρόσωπο, αρκετά διαφορετικό από αυτό που είδαμε την πρώτη χρονιά της προεδρίας του Μπαράκ Ομπάμα . Πρόκειται κατ΄ αρχάς για την ανακοίνωση της ενδεχόμενης εγκατάστασης αμερικανικών αντιπυραυλικών συστημάτων στον Περσικό Κόλπο, προκειμένου να αναχαιτιστούν πιθανές εκτοξεύσεις πυραύλων από το Ιράν. Επίσης ανακοινώθηκε ότι ο Ομπάμα πρόκειται να υποδεχτεί τον Δαλάι Λάμα. Το τρίτο στοιχείο είναι η άρνηση …

Τρία στοιχεία «φωτίζουν» την αμερικανική διπλωματία η οποία αποκτά πλέον νέο πρόσωπο, αρκετά διαφορετικό από αυτό που είδαμε την πρώτη χρονιά της προεδρίας του Μπαράκ Ομπάμα . Πρόκειται κατ΄ αρχάς για την ανακοίνωση της ενδεχόμενης εγκατάστασης αμερικανικών αντιπυραυλικών συστημάτων στον Περσικό Κόλπο, προκειμένου να αναχαιτιστούν πιθανές εκτοξεύσεις πυραύλων από το Ιράν. Επίσης ανακοινώθηκε ότι ο Ομπάμα πρόκειται να υποδεχτεί τον Δαλάι Λάμα. Το τρίτο στοιχείο είναι η άρνηση του αμερικανού προέδρου να ανταποκριθεί στην πρόσκληση της Ισπανίας, η οποία έχει αναλάβει την κυλιόμενη προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΕΕ) και επιθυμεί να διοργανώσει μια Συνάντηση Κορυφής ΕΕ- ΗΠΑ τον προσεχή Μάιο.

Βρισκόμαστε λοιπόν αντιμέτωποι με την ανακοίνωση της σκλήρυνσης της αμερικανικής στάσης έναντι του Ιράν, με μια προσπάθεια των ΗΠΑ να φέρουν και πάλι στο προσκήνιο τις σχέσεις με την Κίνα, και τέλος με την επιβεβαίωση της διογκούμενης αδιαφορίας έναντι της ΕΕ.

Και στις τρεις περιπτώσεις βρισκόμαστε μπροστά σε αλλαγές που σηματοδοτούν τη μεταστροφή της αμερικανικής πολιτικής. Επιπλέον τα δύο πρώτα στοιχεία αντανακλούν τη σταδιακή επικράτηση της άποψης της υπουργού Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον η οποία θεωρείται ότι πρεσβεύει την πιο «σκληρή» γραμμή έναντι του Ιράν και της Κίνας, δεδομένου ότι ο αμερικανός πρόεδρος είναι αναγκασμένος, λόγω της κρίσης και της πρόσφατης εκλογικής ήττας στη Μασαχουσέτη, να στρέψει σχεδόν ολοκληρωτικά την προσοχή στα εσωτερικά ζητήματα και συγκεκριμένα στο μόνο «καυτό» ζήτημα για τους Αμερικανούς: την οικονομική ανάκαμψη και τη μείωση της ανεργίας. Ας πάρουμε τα ζητήματα ένα προς ένα. Σε σχέση με το Ιράν ανακοινώθηκε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο της εγκατάστασης πυραύλων Ρatriot στον Περσικό Κόλπο για την προστασία των συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή καθώς και της Σαουδικής Αραβίας, όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους δύναμη. Στο ίδιο θέμα είχαμε επίσης τη δήλωση του αμερικανού υπουργού Αμυνας Ρόμπερτ Γκέιτς ότι το Ιράν πιθανόν είναι πλέον να υποστεί «σοβαρές κυρώσεις» εξαιτίας της συνέχισης του πυρηνικού του προγράμματος.

Ο Μπαράκ Ομπάμα είχε εγκαινιάσει τις σχέσεις του με το Ιράν τείνοντας «χείρα φιλίας» στην Τεχεράνη. Ενώ όμως η πρόταση για διάλογο βρίσκεται ακόμη στο τραπέζι, η νέα πορεία που χαράσσει η αμερικανική διπλωματία κλίνει περισσότερο προς μια πιο αποφασιστική στάση. Δεν θα πρέπει επίσης να ξεχνάμε ότι στο Τελ Αβίβ εξακολουθεί να υπάρχει ο πειρασμός των στοχευμένων αεροπορικών επιθέσεων κατά των πυρηνικών εργοστασίων του Ιράν, όπως έγινε παλαιότερα στο Ιράκ και έπειτα στη Συρία. Είναι αυτονόητο ότι τέτοιες πράξεις θα είχαν σοβαρό αντίκτυπο στη διεθνή σκηνή την ώρα που οι ΗΠΑ καταβάλλουν προσπάθειες να συμμαχήσουν στον ΟΗΕ με τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας προκειμένου να προωθηθεί μια πολιτική επιβολής κυρώσεων αντί της ανάληψης στρατιωτικής δράσης. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτή η αποφασιστικότητα των ΗΠΑ θα αποδειχτεί ικανή να ενθαρρύνει την ιρανική αντιπολίτευση η οποία, παρά την αυξανόμενη πίεση που υφίσταται, δεν τα παρατάει, ή αν αντίθετα ο Αχμαντινετζάντ και οι περί αυτόν θα καταφέρουν να αποκομίσουν περισσότερα οφέλη παίζοντας το κλασικό χαρτί λέγοντας ότι η «χώρα βρίσκεται σε κατάσταση πολιορκίας».

Ως προς την Κίνα, φαίνεται ότι οι ΗΠΑ τηρούν μια όλο και πιο αμυντική στάση έναντι του αναδυόμενου δίπολου που παίρνει σάρκα από τις δύο υπερδυνάμεις τού χθες και του αύριο. Οι Κινέζοι αρνούνται να μεταβάλουν την ισοτιμία γουάν- δολαρίου, ενώ το κινεζικό νόμισμα θα έπρεπε να αποτιμάται σε συνάρτηση με όλα τα νομίσματα καθώς η πορεία του επηρεάζει ολόκληρο τον κόσμο. Στη διάσκεψη της Κοπεγχάγης για το κλίμα η κινεζική ηγεσία και πίσω από αυτήν οι ηγέτες της Ινδίας και της Βραζιλίας ενέπαιξαν τον υπόλοιπο κόσμο, παρουσιάζοντας ένα υποτιθέμενο «αποτέλεσμα» που δεν ήταν τίποτε περισσότερο από μια ασαφής δήλωση προθέσεων. Αλλά και οι νέες αψιμαχίες της Κίνας με την Google επιβεβαίωσαν για άλλη μία φορά ότι η Κίνα δεν έχει καμία πρόθεση να αλλάξει στάση ως προς τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η αμερικανική αντίδραση, η οποία αποσκοπούσε στην εξισορρόπηση της κατάστασης, ήταν να αποδεχτεί σε πρώτη φάση να προμηθεύσει με όπλα την Ταϊβάν προτού ανακοινώσει τη φιλοξενία του Δαλάι Λάμα στον Λευκό Οίκο. Η απάντηση της Κίνας ήταν άμεση: κυρώσεις. Ποιες όμως μπορούν να είναι αυτές, όταν η σημερινή ευημερία της Κίνας είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις εξαγωγές της προς την αμερικανική αγορά; Συνεπώς θα είμαστε εφεξής μάρτυρες μιας σωτήριας για τον υπόλοιπο κόσμο εξομάλυνσης των σινοαμερικανικών σχέσεων η οποία θα κάνει το Πεκίνο να συνειδητοποιήσει ότι η ανάδειξη της Κίνας ως μιας από τις μεγαλύτερες δυνάμεις εμπεριέχει και τη συναίσθηση των συνακόλουθων ευθυνών.

Σε ό,τι αφορά, τέλος, την αμερικανική αδιαφορία έναντι της Ευρώπης όπως φαίνεται από τη μη πραγματοποίηση της Συνόδου Κορυφής ΕΕ- ΗΠΑ: δεν μπορούμε παρά να επαναλάβουμε ότι η ευθύνη ανήκει στους Ευρωπαίους. Παρουσιάζονται ασύντακτοι και μικρόψυχοι και δεν δείχνουν να έχουν αντιληφθεί ακόμη την επιτακτική ανάγκη για μια νέα φάση ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και επιβεβαίωσης του ρόλου της Ενωσης. Αν δεν γίνει αυτό, τότε η Ευρώπη θα αρκεστεί στον ρόλο μιας τεράστιας Ελβετίας που θα παρατηρεί και θα ζει στη σκιά της κυριαρχίας του νέου G2, δηλαδή των ΗΠΑ και της Κίνας.

Ο κ. Ζαν-Μαρί Κολομπανί είναι ένας από τους εγκυρότερους ευρωπαίους δημοσιογράφους, πρώην διευθυντής της εφημερίδας «Le Μonde». Το τακτικό, ανά Κυριακή, άρθρο του είναι γραμμένο αποκλειστικά για «Το Βήμα».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk