ΧΡΗΜΑ

Τα υψηλά κρατικά χρέη απομακρύνουν τις αυξήσεις επιτοκίων

Τα μεγάλα χρέη των κρατών φαίνεται να αποθαρρύνουν τις βασικές κεντρικές τράπεζες από το να αυξήσουν τα επιτόκια προκειμένου, όπως υποστηρίζεται, οι κυβερνήσεις να εξασφαλίσουν ότι η ανάπτυξη και κατ΄ επέκταση η απασχόληση θα διατηρηθούν σε θετική τροχιά. Ολοι εξάλλου θέλουν να αποφύγουν το παράδειγμα της Ιαπωνίας κατά τη δεκαετία του ΄90, καθώς τότε, στα πρώτα σημάδια ανάκαμψης, η άνοδος της φορολογίας και των επιτοκίων οδήγησε την οικονομία σε οπισθοδρόμηση, από την οποία η χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου δεν έχει ξεφύγει ως τις μέρες μας.

Τα μεγάλα χρέη των κρατών φαίνεται να αποθαρρύνουν τις βασικές κεντρικές τράπεζες από το να αυξήσουν τα επιτόκια προκειμένου, όπως υποστηρίζεται, οι κυβερνήσεις να εξασφαλίσουν ότι η ανάπτυξη και κατ΄ επέκταση η απασχόληση θα διατηρηθούν σε θετική τροχιά.

Ολοι εξάλλου θέλουν να αποφύγουν το παράδειγμα της Ιαπωνίας κατά τη δεκαετία του ΄90, καθώς τότε, στα πρώτα σημάδια ανάκαμψης, η άνοδος της φορολογίας και των επιτοκίων οδήγησε την οικονομία σε οπισθοδρόμηση, από την οποία η χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου δεν έχει ξεφύγει ως τις μέρες μας.

Η τάση της ασύμμετρης ανάκαμψης από την κρίση (π.χ. οι ΗΠΑ ανακάμπτουν ταχύτερα απ΄ ό,τι η Βρετανία και η ευρωζώνη, ενώ συνολικά οι αναδυόμενες οικονομίες σημειώνουν τριπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης σε σχέση με τις ανεπτυγμένες) είναι πιθανό να υπαγορεύσει σε βάθος χρόνου διαφορετικές στρατηγικές εξόδου από αυτήν. Οι κεντρικές τράπεζες και οι αγορές φαίνεται πάντως να έχουν διαφορετική αίσθηση των πραγμάτων καθώς οι κεντρικοί τραπεζίτες (εν αντιθέσει με τις εκτιμήσεις των αγορών) δεν δείχνουν διατεθειμένοι να αυξήσουν σύντομα τα επιτόκια.

Στάχτη στα μάτια
Οι οικονομολόγοι μεγάλων τραπεζών, πάλι, φαίνεται να ρίχνουν περαιτέρω «στάχτη στα μάτια» με τις αντικρουόμενες προβλέψεις τους. Η Citi, π.χ., προβλέπει άνοδο των επιτοκίων στις ΗΠΑ στο 1% το δ΄ τρίμηνο του 2010, ενώ η ΗSΒC εκτιμά πως τα επιτόκια στις ΗΠΑ θα παραμείνουν αμετάβλητα κατά το τρέχον έτος και θα αυξηθούν στο 0,50% το γ΄ τρίμηνο του 2011! Παράλληλα, ενώ η Deutsche Βank αναμένει τα επιτόκια του ευρώ να αυξηθούν στο 1,5% το γ΄ τρίμηνο και να φθάνουν στο 2% στο τέλος του 2010, η Citi προβλέπει ότι τα επιτόκια του ευρώ θα παραμείνουν αμετάβλητα εφέτος, η ΗSΒC εκτιμά πως η ΕΚΤ θα αυξήσει τα επιτόκια στο 1,5% ως το τέλος του 2010 και η Αlpha Βank δεν περιμένει αύξηση επιτοκίων πριν από το δ΄ τρίμηνο του έτους.

Οι αγορές φοβούνται, από την άλλη πλευρά, ότι οι Αρχές της Κίνας για να αποφύγουν πιθανή υπερθέρμανση της οικονομίας θα αυξήσουν τα επιτόκια κατά τους επόμενους τρεις με έξι μήνες, αυξάνοντας έτσι τη μεταβλητότητα- ιδιαίτερα στις αναδυόμενες αγορές και στα εμπορεύματακαι τη διάθεση για ανάληψη επενδυτικού κινδύνου.

Συνολικά πάντως τα δεδομένα δείχνουν ότι τα επιτόκια ενδεχομένως να μην καταγράψουν την άνοδο που προεξοφλούν σήμερα οι αγορές, ενώ μάλλον θα παραμείνουν σε χαμηλά επίπεδα τα επόμενα χρόνια καθώς η ανακούφιση από το κρατικό χρέος- το οποίο στις ανεπτυγμένες χώρες αναμένεται να ανέλθει σε 114% του ΑΕΠ το 2014- θα είναι ιδιαίτερα δύσκολη μακροπρόθεσμα για όλους και περισσότερο για τις ευάλωτες χώρες.

Οι υψηλοί δείκτες χρέους ως προς το ΑΕΠ, π.χ. στον Νότο της ευρωζώνης, θα συνεχίσουν να προκαλούν αβεβαιότητα και μεταβλητότητα, με αποτέλεσμα τα υψηλής ποιότητας εταιρικά ομόλογα να αποτελούν, σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, ορατή εναλλακτική επενδυτική πρόταση έναντι κρατικών ομολόγων χωρών με «προβλήματα».

Και ενώ το χρέος των χωρών της ευρωζώνης αναμένεται να αυξηθεί στα 9 τρισ. ευρώ το 2010 από 7 τρισ. ευρώ πέρυσι, η αποτυχία της Πορτογαλίας να καλύψει, κατά τις προηγούμενες ημέρες, το πραγματικό ύψος των κεφαλαίων που επιθυμούσε να δανειστεί έδειξε ότι το ντόμινο που άρχισε με την κρίση στη χώρα μας δεν απείχε πολύ, ενώ οι επικριτές του ευρώ εμμένουν πλέον στην άποψή τους ότι «νομισματική ένωση δεν μπορεί να υφίσταται χωρίς πολιτική ένωση».

Στην αρχή της κρίσης πάντως είχαμε τη διολίσθηση του δολαρίου, ύστερα της στερλίνας και τώρα του ευρώ, με απώτερο ίσως στόχο την ανάκτηση μέρους της ανταγωνιστικότητας των οικονομιών και την εξισορρόπηση ως έναν βαθμό των παγκόσμιων ανισορροπιών.

Η μήνις των αγορών
Σε αυτό το πλαίσιο, μπορεί η χώρα μας να έπαψε να μονοπωλεί τα φώτα της δημοσιότητας, δεν σημαίνει όμως ότι έχει ξεφύγει και από την μήνιν των αγορών. Ωστόσο, αφού πλέον το παιχνίδι έχει διεθνοποιηθεί, πολλά θα κριθούν από το αν τελικά καταφέρουμε να πείσουμε τις αγορές ότι τα μέτρα που πήρε η κυβέρνηση μπορούν να εφαρμοστούν επιφέροντας μάλιστα και ουσιαστικά αποτελέσματα, ενώ σε περίπτωση αποτυχίας δεν μπορεί να αποκλειστεί και κάποια «ευρωπαϊκή λύση» με ευρύτερες πια διαστάσεις για το ευρωσύστημα.

Καθώς τα σενάρια χρεοκοπίας ή και εξόδου από το ευρώ είναι μη αποδεκτά, η Ελλάδα, υποστηρίζουν ορισμένοι οικονομολόγοι, δεν έχει άλλη επιλογή από την «εσωτερική υποτίμηση» (10% ή και περισσότερο) ώστε να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της επιτυγχάνοντας και μια εύλογη δημοσιονομική προσαρμογή.

Κάτι τέτοιο ως έναν βαθμό πραγματοποιείται σήμερα και, σύμφωνα με ορισμένους διαχειριστές, καλά θα είναι η χώρα μας να τα καταφέρει μόνη της καθώς αν εμφανιστούν οι «σωτήρες», ίσως οι αγορές «ανησυχήσουν» περισσότερο.

Αν και οι αγορές θεωρούν πως απαιτείται βαθύτερη προσαρμογή από απόψεως δαπανών, αυτοί που γνωρίζουν την εσωτερική λειτουργία της ελληνικής οικονομίας εξηγούν ότι αν περιοριστεί η παραοικονομία (η μεγαλύτερη μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ) και διευρυνθεί η φορολογική βάση ίσως το αποτέλεσμα είναι καλύτερο, χωρίς να διαταραχθεί η κοινωνική συνοχή και χωρίς να υποπέσει η οικονομία σε βαθιά ύφεση.

Και ενώ υπάρχουν ακόμη και σενάρια που δεν αποκλείουν η Ευρώπη να βιώσει τη δική της περίπτωση Lehman Βrothers, το σίγουρο είναι ότι οι λεπτές ισορροπίες στα εγχώρια οικονομικά και επενδυτικά δρώμενα θα έχουν μάλλον συνέχεια.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk