ΣΚΑΡΑΜΑΓΚΑΣ

Σε «σημείο μηδέν» το καμάρι των ελληνικών ναυπηγείων

O υπουργός Αμυνας κ. Ευ.Βενιζέλος μόλις ανέλαβε το υπουργείο παρέλαβε έναν βαρύ φάκελο που έγραφε απ΄ έξω «Ελληνικά Ναυπηγεία Σκαραμαγκά- Πρόγραμμα υποβρυχίων». Από τον όγκο του παραγεμισμένου φακέλου αντιλήφθηκε γρήγορα το εύρος και το βάθος του προβλήματος. «Είναι σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες» λένε στο μεγάλο κτίριο της λεωφόρου Μεσογείων απέναντι από του Παπάγου, που απειλεί 1.300 οικογένειες και έχει μακρά προϊστορία, μια σοβαρή αφορμή και μια ακόμη πιο σοβαρή αιτία για να μη.

O υπουργός Αμυνας κ. Ευ.Βενιζέλος μόλις ανέλαβε το υπουργείο παρέλαβε έναν βαρύ φάκελο που έγραφε απ΄ έξω «Ελληνικά Ναυπηγεία Σκαραμαγκά- Πρόγραμμα υποβρυχίων». Από τον όγκο του παραγεμισμένου φακέλου αντιλήφθηκε γρήγορα το εύρος και το βάθος του προβλήματος. «Είναι σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες» λένε στο μεγάλο κτίριο της λεωφόρου Μεσογείων απέναντι από του Παπάγου, που απειλεί 1.300 οικογένειες και έχει μακρά προϊστορία, μια σοβαρή αφορμή και μια ακόμη πιο σοβαρή αιτία για να μη… λύνεται.

Δημιούργημα της κόντρας ΩνάσηΝιάρχου από τον δεύτερο, το μεγαλύτερο ελληνικό ναυπηγείο, αυτό του Σκαραμαγκά, γνώρισε μεγάλες πιένες για δύο δεκαετίες, βυθίστηκε σε κρίση για άλλη μία δεκαετία και σήμερα φθάνει σε σημείο πλήρους απαξίωσης αφού οι γερμανοί ιδιοκτήτες του, οι άνθρωποι της ΤhyssenΚrupp, το εγκαταλείπουν άρον άρον και διαπραγματεύονται την πώλησή του στον ανταγωνιστή τους, στα Ναυπηγεία Ελευσίνος. Μάλιστα, αν οι συνομιλίες δεν ευοδωθούν, οι Γερμανοί, που ισχυρίζονται ότι έχουν χρήματα για πληρωμές μόνο ως το τέλος Οκτωβρίου, απειλούν να το κλείσουν αφήνοντας στον δρόμο 1.300 εργαζομένους και πάνω από 1.000 ανθρώπους που έχουν σχέση εξάρτησης με τη μονάδα.

Τα τέσσερα υποβρύχια
Αφορμή για το κλείσιμο είναι η άρνηση παραλαβής από το Πολεμικό Ναυτικό τεσσάρων συνολικά υποβρυχίων που είχαν παραγγελθεί από το υπουργείο Εθνικής Αμυνας πριν από περίπου επτά χρόνια. Το πρώτο από αυτά, το «Παπανικολής», κατασκευάστηκε στο Κίελο προ τριετίας, διαπιστώθηκε ότι «γέρνει» και δεν εγκρίθηκε από τους έλληνες αξιωματικούς που πήγαν να το παραλάβουν. Στο μεσοδιάστημα και έπειτα από κύμα σφοδρών ελληνογερμανικών αντιπαραθέσεων, διεργασιών, αντεγκλήσεων, πιέσεων της γερμανικής κυβέρνησης και εχθρικών διαρροών, οι ζημιές επισκευάστηκαν και (υποτίθεται ότι) είναι έτοιμο προς παράδοση. Στο διάστημα αυτό οι Γερμανοί έστειλαν στην Ελλάδα ως επικεφαλής του ναυπηγείου και βασικό διαπραγματευτή με το ελληνικό Δημόσιο τον κ. Ρ. Κούλμαν, τον 65χρονο βετεράνο πρόεδρο του μεγαλύτερου συνδικάτου της Γερμανίας, αυτού των μεταλλουργών. Ανθρωπος έμπειρος σε διαπραγματεύσεις και ελιγμούς, ο κ. Κούλμαν πήρε γρήγορα γραμμή επαφής με τρεις-τέσσερις υπουργούς (Ευ. Μεϊμαράκης στο Αμυνας, Γ. Αλογοσκούφης στο Οικονομίας, Δ. Σιούφας στο Ανάπτυξης και Μ. Λιάπης στο Μεταφορών), ωστόσο άκρη δεν βρήκε με την παραλαβή του υποβρυχίου «Παπανικολής». Το 2008 αντικαταστάθηκε, αφού η μητρική εταιρεία θεώρησε ότι για τρία-τέσσερα χρόνια δεν μπόρεσε να λύσει τα πολύπλοκα προβλήματα, ενώ είναι φανερό ότι δεν θέλησε να κατανοήσει σε βάθος κάποια πράγματα, αφού άργησε απελπιστικά ακόμη και να εγκατασταθεί στην Ελλάδα- ερχόταν επί δύο χρόνια άπαξ της εβδομάδος!

Σήμερα το υποβρύχιο του Κιέλου έχει διορθωθεί αλλά υπεισέρχεται πλέον ο ψυχολογικός παράγων, αφού έπειτα από τόσες περιπέτειες οι έλληνες αξιωματικοί «το θεωρούν πια γρουσουζιά να ανεβούν σε αυτό το σκαρί», σύμφωνα με παράγοντες του υπουργείου Αμυνας.

Το πρώτο από τα τέσσερα υποβρύχια συνεπώς δεν παραλαμβάνεται, προς μεγάλη λύπη των Γερμανών. Τα άλλα τρία («Ματρόζος», «Κατσώνης» και «Πιπίνος») είναι σχεδόν έτοιμα στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, κατά πάσα πιθανότητα δε, έπειτα από έναν τελευταίο τεχνικό έλεγχο, θα παραληφθούν ως ύστατη εκκρεμότητα μεταξύ ελληνικού Δημοσίου και ΤhyssenΚrupp. Ακριβώς αυτή την παραλαβή θέλουν να επισπεύσουν σήμερα οι Γερμανοί με σκοπό να εισπράξουν περίπου 400 εκατομμύρια ως εξόφληση, να πληρώσουν τους εργαζομένους ως το τέλος του έτους και να εξοφλήσουν τις πολλές υποχρεώσεις τους στην Ελλάδα. Ετσι θα φύγουν αξιοπρεπείς εφόσον το αγοράσει ο ανταγωνιστής κ. Ν. Ταβουλάρης των Ναυπηγείων Ελευσίνος- Νεωρίου ή θα φύγουν… νύχτα βάζοντας λουκέτο στη μονάδα.

Είπαμε για 400 εκατομμύρια; Οχι ακριβώς, αφού το ελληνικό Δημόσιο εκτιμά ότι πολλά χρήματα «φαγώθηκαν» από τους Γερμανούς από τις προκαταβολές, χωρίς να γίνουν μέσα στο χρονοδιάγραμμα οι παραδόσεις, συνεπώς το ποσόν είναι μικρότερο.

Γιατί φεύγουν με γοργά βήματα
Ο πραγματικός και ουσιαστικός λόγος της φυγής των Γερμανών («Δύναμη Ταχείας Αποχώρησης» τους χαρακτηρίζουν σκωπτικά στο υπουργείο Αμυνας) είναι ότι το Πολεμικό Ναυτικό της χώρας μας για λόγους οικονομίας δεν υλοποιεί το μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμά του και οι Γερμανοί δεν έχουν δουλειές στην Ελλάδα.

Αλλά και πρόσφατες αποφάσεις των Βρυξελλών καλούν τον Σκαραμαγκά (δηλαδή, τους Γερμανούς) να επιστρέψει περί τα 230 εκατ. ευρώ στο Δημόσιο (πάνω από 400 εκατ. ευρώ αν συνυπολογιστούν και οι τόκοι) ως παράνομες ενισχύσεις παλαιότερων περιόδων, τα οποία η ΤhyssenΚrupp δεν αναγνωρίζει αφού δεν έγιναν επί των ημερών της και τα οποία δεν επιθυμεί να καταβάλει.

Ο τυφώνας της παγκοσμιοποίησης και το κόστος κατασκευής στην Ελλάδα, που είναι υψηλότερο σε σχέση με τα ναυπηγεία που βρίσκονται στον λεγόμενο αναπτυσσόμενο κόσμο, είναι δύο ακόμη λόγοι για τους οποίους οι Γερμανοί δεν προχωρούν σε ναυπηγήσεις πλοίων στην Ελλάδα- άλλωστε, την τελευταία διετία δεν το κάνουν ούτε στη Γερμανία.

Οι ενστάσεις των εργαζομένων είναι βάσιμες και γλαφυρές διά στόματος του προέδρου του σωματείου «Τρίαινα» κ. Β. Καρακίτσιου: «Το 2002 κάναμε ό,τι μας είπαν οι Γερμανοί για να αγοράσουν το ναυπηγείο.Υλοποιήθηκε μεγάλο πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου περίπου 1.000 ατόμων χωρίς να ανοίξει μύτη. Η τότε κυβέρνηση τους έδωσε το πρόγραμμα των υποβρυχίων,ενώ ερχόταν στη συνέχεια το πρόγραμμα των φρεγατών που πάγωσε η κυβέρνηση Καραμανλή.Επτά χρόνια τώρα ένας παγκόσμιος κολοσσός όπως η ΤhyssenΚrupp δεν έφερε ούτε μία- επαναλαμβάνω,ούτε μία- εμπορική δουλειά στο Ναυ πηγείο. Το ήθελαν μόνο για τις δουλειές του Πολεμικού Ναυτικού και ας μας έλεγαν το αντίθετο.Συνέχεια μας εξέπλητταν αρνητικά».

Βέβαια τη μεγαλύτερη κατάπληξη δοκίμασε ο κ. Καρακίτσιος όταν πριν από δέκα ημέρες ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας κ. Γιασ. Ιτο (Γερμανοϊάπωνας την καταγωγή και ως εκ τούτου θεωρούμενος πολύ σκληρός μάνατζερ) τον κάλεσε στο γραφείο του και του επιβεβαίωσε την πρόθεση φυγής και την απειλή λουκέτου.

Σήμερα το τοπίο στον Σκαραμαγκά είναι ομιχλώδες: οι Γερμανοί διαπραγματεύονται με τον κ. Ταβουλάρη, απειλούν το ΠΝ για να εισπράξουν χρήματα και να πληρώσουν μισθούς, ενώ δεν διστάζουν να πουν με γερμανική ειλικρίνεια ότι «η μονάδα δεν αποκλείεται και να κλείσει χωρίς δεύτερη σκέψη».

Κι όμως αυτό το ναυπηγείο είχε ξεκινήσει διαφορετικά και έχτισε ιστορίες ανθρώπων για μιάμιση γενιά.

Οταν τον Σεπτέμβριο του 1956 υπεγράφη η σύμβαση μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και του Σταύρου Νιάρχου για τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, λίγοι γνώριζαν ότι η ίδρυση ενός σύγχρονου ναυπηγείου από το μηδέν σε μια χώρα που δεν διέθετε ούτε τις κατάλληλες υποδομές ούτε και ειδικευμένο προσωπικό ή απαραίτητη τεχνογνωσία ήταν το αποτέλεσμα μιας απόφασης που έλαβε ο Σταύρος Νιάρχος στο πλαίσιο του ανταγωνισμού του με τον Αριστοτέλη Ωνάση.

Το 1956 ο Νιάρχος και ο Ωνάσης έκαναν προτάσεις προς την κυβέρνηση για την ίδρυση αεροπορικής εταιρείας. Την περίοδο εκείνη η κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή διαπραγματευόταν την ανάθεση της καταρρέουσας κρατικής αεροπορικής εταιρείας ΤΑΕ. Ο Ωνάσης εξασφάλισε την εταιρεία και έφτιαξε την Ολυμπιακή και ο Νιάρχος, που έχασε τη μάχη, σε αντάλλαγμα πήρε την υπογραφή σύμβασης με το ελληνικό Δημόσιο για την ίδρυση των Ελληνικών Ναυπηγείων στον Σκαραμαγκά.

Με τη σύμβαση αυτή το Δημόσιο παραχωρούσε το δικαίωμα και ο ανάδοχος αναλάμβανε την υποχρέωση να ιδρύσει και να λειτουργήσει εργοστάσιο πλοίων, σκαφών και κάθε πλωτού μέσου. Σε κάθε περίπτωση ο ανάδοχος έπρεπε να διαθέσει το ποσόν των 8.630.000 δολαρίων, από τα οποία το ποσόν των 600.000 δολαρίων θα αποτελούσε το κεφάλαιο κίνησης.

Την περίοδο 1958-1966 το ναυπηγείο προχώρησε στην ολοκλήρωση του εξοπλισμού και των εγκαταστάσεών του με πλωτές δεξαμενές που χρησιμοποιήθηκαν τόσο για κατασκευές νέων πλοίων όσο και για επισκευές.

Η περίοδος 1967-1980 είναι η «ώριμη περίοδος» του ναυπηγείου, αφού λόγω της κρίσης του Σουέζ ανέλαβε τη ναυπήγηση μεγαλύτερων πλοίων που αντικατέστησαν τα Liberty και επεκτάθηκε στις εγκαταστάσεις βιομηχανικού εξοπλισμού και στα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού. Εκεί κατασκευάστηκε και η θαλαμηγός «Ατλαντίς» του ίδιου του Νιάρχου.

Η περίοδος 1980-1985, οπότε και το ναυπηγείο κρατικοποιήθηκε, χαρακτηρίζεται περίοδος κρίσης, με πολλές αιτίες, όπως η μεγάλη ναυτιλιακή κρίση και ο έντονος ανταγωνισμός. Εγιναν προτάσεις εξυγίανσης από όλους τους ιδιοκτήτες ναυπηγείων, ενώ οι εργαζόμενοι ήθελαν την κρατικοποίηση γιατί πίστευαν ότι έτσι θα διασφάλιζαν τις θέσεις εργασίας. Η άνοδος του ΠαΣοΚ στην εξουσία σηματοδότησε και την αύξηση της επιρροής τους. Ετσι, τον Απρίλιο του 1985 το ναυπηγείο έκλεισε και πέρασε στον έλεγχο του κράτους τον Σεπτέμβριο του ιδίου έτους. Οι περιπέτειές του ήταν πολλές, με κύριο χαρακτηριστικό τις… ζημιές και τις απεργίες ως το 2002, οπότε πουλήθηκε στους Γερμανούς.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk