ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Η αποτυχία των ξένων μάνατζερ στην Ελλάδα

Oταν ήρθαν στην Ελλάδα, οι κυβερνήσεις τούς υποδέχθηκαν με ροδοπέταλα. Ηταν πολυεθνικοί κολοσσοί που θέλησαν να επενδύσουν στη χώρα μας αγοράζοντας επιχειρήσεις που βρίσκονταν υπό δημόσιο έλεγχο. Προτιμήθηκαν μάλιστα από εγχώριους επιχειρηματίες. Οι προσδοκίες μεγάλες. Οι πολιτικές ηγεσίες ήλπιζαν ότι μέσα από την τεχνογνωσία και την κεφαλαιακή επάρκεια που διέθεταν θα καθιστούσαν τις κρατικές επιχειρήσεις που εξαγόραζαν ανταγωνιστικές ώστε να ωφεληθούν κατά πρώτο λόγο οι εργαζόμενοι σε αυτές και κατά δεύτερο λόγο η ελληνική οικονομία.

Oταν ήρθαν στην Ελλάδα, οι κυβερνήσεις τούς υποδέχθηκαν με ροδοπέταλα. Ηταν πολυεθνικοί κολοσσοί που θέλησαν να επενδύσουν στη χώρα μας αγοράζοντας επιχειρήσεις που βρίσκονταν υπό δημόσιο έλεγχο. Προτιμήθηκαν μάλιστα από εγχώριους επιχειρηματίες. Οι προσδοκίες μεγάλες. Οι πολιτικές ηγεσίες ήλπιζαν ότι μέσα από την τεχνογνωσία και την κεφαλαιακή επάρκεια που διέθεταν θα καθιστούσαν τις κρατικές επιχειρήσεις που εξαγόραζαν ανταγωνιστικές ώστε να ωφεληθούν κατά πρώτο λόγο οι εργαζόμενοι σε αυτές και κατά δεύτερο λόγο η ελληνική οικονομία. Στο πλαίσιο αυτό η γερμανική Τhussenkrupp το 2001 απέκτησε τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, η γαλλική Societe Generale το 2004 αγόρασε τη Γενική Τράπεζα και η επίσης γαλλική Credit Αgricole το 2006 κέρδισε τον διαγωνισμό για την Εμπορική Τράπεζα. Λίγα χρόνια μετά οι ελπίδες αυτές απεδείχθησαν φρούδες. Οι Γερμανοί στον Σκαραμαγκά εκβιάζουν ότι θα φύγουν αν δεν δοθούν στα ναυπηγεία δουλειές του Πολεμικού Ναυτικού, αφού το ναυπηγείο δεν έχει καταφέρει να προσελκύσει πολιτικά προγράμματα. Οι γαλλικοί τραπεζικοί όμιλοι με τη σειρά τους δεν προλαβαίνουν να μετρούν ζημιές και να χρηματοδοτούν μέσα από αυξήσεις κεφαλαίου που καλύπτουν οι ίδιοι τα ανοίγματα σε Γενική και Εμπορική. Σε μια χρυσή εποχή για τις τράπεζες – ώσπου να προκύψει η κρίση-, όταν ακόμη και η Αγροτική Τράπεζα έβγαλε κέρδη, το γαλλικό μάνατζμεντ σε Εμπορική και Γενική δεν έχει καταφέρει ακόμη να δει το χρώμα του χρήματος. Οσο για τον μύθο που ήθελε τους δύο ομίλους να φέρνουν τα πάνω κάτω στην ελληνική τραπεζική αγορά προσφέροντας φθηνά δάνεια ώστε να ακολουθήσουν και οι υπόλοιπες τράπεζες κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος. Προσαρμόστηκαν αμέσως στην ελληνική πραγματικότητα των υψηλών spreads προς απογοήτευση όλων όσοι υποστήριζαν ότι οι ιδιωτικοποιήσεις αυτές θα άλλαζαν τον τραπεζικό χάρτη της χώρας και τις παρουσίαζαν ως σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές. Ηπροσφορά των Γάλλων της Societe Generale τον Ιανουάριο του 2004 για την εξαγορά της Γενικής κρίθηκε η πιο συμφέρουσα μεταξύ άλλων από τον τότε υπουργό Οικονομίας κ. Ν. Χριστοδουλάκη και το Μετοχικό Ταμείο Στρατού, που ήταν ο βασικός μέτοχος της τράπεζας με 38,5%. Οι Γάλλοι κατέβαλαν 36 εκατ. ευρώ για να εξαγοράσουν το 22,3% από το Μετοχικό Ταμείο Στρατού και μέσω αύξησης κεφαλαίου ύψους 89 εκατ. ευρώ την οποία κάλυψαν εξ ολοκλήρου οι ίδιοι αύξησαν το ποσοστό τους στο 50,01%. Το 2005, το 2007 και το 2009 χρειάστηκε να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις κεφαλαίου 100 εκατ. ευρώ, 200 εκατ. ευρώ και 175 εκατ. ευρώ αντίστοιχα ώστε να βελτιώσουν τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας, αφού τα συνεχή ζημιογόνα αποτελέσματα λόγω των υψηλών προβλέψεων είχαν απομειώσει τα ίδια κεφάλαια της τράπεζας.

Στις τρεις αυξήσεις κεφαλαίου οι Γάλλοι της Societe κατέβαλαν αθροιστικά περί τα 260 εκατ. ευρώ ενισχύοντας το ποσοστό τους στη Γενική στο 54%. Δηλαδή, στα έξι σχεδόν χρόνια παρουσίας τους στη Γενική έχουν επενδύσει (για την εξαγορά και τη συμμετοχή σε αυξήσεις κεφαλαίου) περί τα 385 εκατ. ευρώ, ενώ η αξία του 54% που κατέχουν σήμερα στο Χρηματιστήριο αποτιμάται στα 206 εκατ. ευρώ. Το 2004, σύμφωνα με τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα, οι ζημιές της τράπεζας διαμορφώθηκαν στα 160 εκατ. ευρώ, το 2005 (με ΔΛΠ) στα 14 εκατ. ευρώ, το 2006 στα 78 εκατ. ευρώ, το 2007 στα 43,63 εκατ. ευρώ και το 2008 στα 33,6 εκατ. ευρώ. Στο πρώτο εξάμηνο του 2009 οι ζημιές της τράπεζας έφτασαν τα 35 εκατ. ευρώ μετά από σχηματισμό προβλέψεων 53 εκατ. ευρώ.

Πολλά τα προβλήματα
Τον Αύγουστο του 2006 οι Γάλλοι της Credit Αgricole πήραν τα κλειδιά της Εμπορικής Τράπεζας από τον κ. Γ.Αλογοσκούφη ξοδεύοντας- μαζί με τη δημόσια πρόταση που υπέβαλαν- περί τα 2 δισ. ευρώ. Ο νυν διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και τότε πρόεδρος της Εμπορικής κ. Γ.Προβόπουλος παρέδωσε μια τράπεζα με πολλά προβλήματα (μεγάλη συγκέντρωση προσωπικού στην Αττική, ζημιογόνες θυγατρικές κτλ.), αλλά με κέρδη το 2005 ύψους 88 εκατ. ευρώ, που προήλθαν από προσπάθειες για τη μείωση του κόστους λειτουργίας. Οι επιδόσεις των Γάλλων όμως στη συνέχεια δεν ανταποκρίθηκαν στις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί. Το 2006 οι ζημιές ανήλθαν σε 238 εκατ. ευρώ. Ο όμιλος επανήλθε στην κερδοφορία το 2008 (73,4 εκατ. ευρώ), «γύρισε» σε ζημιές ύψους 492 εκατ. ευρώ το 2008, ενώ για το 2009 η διοίκηση έχει προϊδεάσει ότι η τράπεζα θα κλείσει με ζημιές 570 εκατ. ευρώ. Αν επαληθευτούν οι προβλέψεις αυτές, τότε θα έχει «καεί» ένα μεγάλο μέρος από τα 850 εκατ. ευρώ της αύξησης κεφαλαίου που ολοκληρώθηκε εντός του 2009 και ανέβασε το ποσοστό της Credit Αgricole στην Εμπορική κοντά στο 90%. Το τελευταίο business plan των Γάλλων κάνει λόγο για εμφάνιση κερδών το 2011. Γιατί όμως απέτυχαν οι γάλλοι τραπεζίτες στην ελληνική αγορά; Παράγοντες του κλάδου υποστηρίζουν ότι και οι δύο όμιλοι θα έπρεπε να είχαν στηριχθεί και σε ελληνικό μάνατζμεντ λόγω των ιδιαιτεροτήτων της ελληνικής αγοράς, όπου οι χορηγήσεις, εκτός από τεχνοκρατικά κριτήρια, απαιτούν και διαπροσωπικές σχέσεις. Οι Γάλλοι της Credit Αgricole τοποθέτησαν στην αρχή τον κ. Α.Κροντηρά στη θέση του διευθύνοντος συμβούλου αλλά και η επιλογή αυτή απεδείχθη λανθασμένη, αφού ο κ. Κροντηράς δεν ήταν ποτέ στέλεχος της τραπεζικής βιομηχανίας αλλά είχε «χτίσει» την καριέρα του διευθύνοντας εταιρείες τροφίμων. Επίσης, και στις δύο περιπτώσεις δεν κατάφεραν να εμπνεύσουν το προσωπικό να δουλέψει με ανταγωνιστικά κριτήρια. Οι εργαζόμενοι δεν συμβιβάστηκαν με αποδοχές βάσει στόχων και δεν βοήθησαν προς αυτή την κατεύθυνση τις διοικήσεις την ώρα που ο ανταγωνισμός από τις άλλες τράπεζες είχε κάνει άλματα. Ελλειμμα προϊοντικό δεν υπήρχε. Υπήρχε έλλειμμα εκπαίδευσης του προσωπικού και κυρίως διάθεσης. Το βλέπει κανείς στους ρυθμούς ανάπτυξης των δανείων, που υπολείπονται σημαντικά του μέσου όρου της αγοράς, ενώ σε κάποια τρίμηνα κατεγράφη και μείωση καταθέσεων. Παράλληλα «κυνήγησαν» λάθος την αγορά. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Εμπορικής, που προσέφερε υψηλές προθεσμιακές καταθέσεις ακόμη και όταν η κρίση στη διατραπεζική βρισκόταν στο τέλος της.

Προσπάθεια εξυγίανσης
Το μάνατζμεντ των Γάλλων προσπάθησε από την αρχή να εξυγιάνει το χαρτοφυλάκιο δανείων των δύο τραπεζών αφού δεν υπήρχε συσσωρευμένη πρόβλεψη για επισφαλή δάνεια στο παρελθόν. Η προσπάθεια αυτή κράτησε περισσότερο απ΄ ό,τι αρχικά είχε υπολογιστεί επιβαρύνοντας τα κέρδη.

Το ύψος των επισφαλειών προβλημάτισε την αγορά, είτε γιατί οι Γάλλοι έκαναν υπερβολικά υψηλές προβλέψεις ακολουθώντας πρακτικές άλλων χωρών στις οποίες έχουν παρουσία είτε γιατί τα χαρτοφυλάκια σε Εμπορική και Γενική ήταν περισσότερο προβληματικά απ΄ ό,τι αρχικώς είχε υπολογιστεί. Ετσι ήταν δύσκολο εκ των πραγμάτων να προχωρήσουν σε μια μεγάλη εσωτερική αναδιάρθρωση και συγχρόνως να προωθήσουν την ανάπτυξη και το μεγάλωμα των τραπεζών. Βεβαίως το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν οι φωνές που υποστηρίζουν ότι οι επισφάλειες αυτές μπορεί να προέρχονται και από «κακά» δάνεια των μητρικών τραπεζών, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί κάτι τέτοιο.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk