ΤΑΣΕΙΣ

Βέρντι σε συσκευασία κονσέρβας

Οταν πριν από μερικά χρόνια η τότε διοίκηση της Μητροπολιτικής Οπερας της Νέας Υόρκης εγκαινίαζε τον αλήστου μνήμης κύκλο «Μeet at the Μet» («Συναντηθείτε στη Μet») με σκοπό να ενθαρρύνει τους αδέσμευτους της πόλης να αναζητήσουν το έτερόν τους ήμισυ παρακολουθώντας μια παράσταση όπερας, οι αντιδράσεις υπήρξαν διιστάμενες. Ορισμένοι χαιρέτισαν την πρωτοβουλία ως μια ειλικρινή προσπάθεια του «γυάλινου» κόσμου του λυρικού θεάτρου να προσεγγίσει το λεγόμενο ευρύ κοινό, άλλοι τη χλεύασαν …

Οταν πριν από μερικά χρόνια η τότε διοίκηση της Μητροπολιτικής Οπερας της Νέας Υόρκης εγκαινίαζε τον αλήστου μνήμης κύκλο «Μeet at the Μet» («Συναντηθείτε στη Μet») με σκοπό να ενθαρρύνει τους αδέσμευτους της πόλης να αναζητήσουν το έτερόν τους ήμισυ παρακολουθώντας μια παράσταση όπερας, οι αντιδράσεις υπήρξαν διιστάμενες. Ορισμένοι χαιρέτισαν την πρωτοβουλία ως μια ειλικρινή προσπάθεια του «γυάλινου» κόσμου του λυρικού θεάτρου να προσεγγίσει το λεγόμενο ευρύ κοινό, άλλοι τη χλεύασαν με σκληρό τρόπο, ενώ δεν έλειψαν και οι απόπειρες θεωρητικοποίησής της στη βάση της ανάγκης του είδους να αναζητήσει την επιβίωσή του στο μέλλον μέσω της υιοθέτησης όρων και πρακτικών του μάρκετινγκ.

Εκτοτε το μελάνι που χύθηκε για την περίφημη «εκλαΐκευση» και την ανάγκη απεύθυνσης στο πλατύ κοινό με κύριο ζητούμενο την επέκταση στην επίζηλη κατηγορία των θεατών κάτω των 30 ετών θα μπορούσε να υπολογιστεί σε τόνους. Στο πλαίσιο δε της τρέχουσας δύσκολης οικονομικής συγκυρίας η συζήτηση επανακάμπτει δριμύτερη, με τα μεγάλα λυρικά θέατρα της Ευρώπης να προσπαθούν να μετατρέψουν τη δυσπραγία σε… πλεονέκτημα! Χαμηλότερου προϋπολογισμού παραγωγές με νέους (ήτοι, φθηνότερους) συντελεστές και επικοινωνιακές καμπάνιες που δίνουν τον μέχρις εσχάτων αγώνα της πρωτοτυπίας- χωρίς, βεβαίως, πάντα να τον κερδίζουν- συγκροτούν ένα σκηνικό το οποίο, αν μη τι άλλο, μαρτυρά προβληματισμό και προσπάθεια αντιμετώπισης των σημείων των καιρών. Θα οδηγήσει άραγε κάπου όλο αυτό; Ο χρόνος θα δείξει. Ως τότε αξίζει να καταγράψει κανείς την τάση αναμένοντας τους όποιους καρπούς της, όποτε και αν φυσικά αυτοί προκύψουν… Γεύση πικάντικη

Φωτογραφία του Α.Ριβάλ για τις ανάγκες της επικοινωνιακής εκστρατείας της Deutsche Οper. Επάνω αριστερά, ο Βέρντι σε κουτί τοματοπολτού

Στο πλαίσιο της προσπάθειάς του να προσεγγίσει το νεανικό κοινό και φυσικά να αντικαταστήσει τον πάλαι ποτέ πλούσιο προϋπολογισμό- οι περικοπές της κυβέρνησηςΜπερλουσκόνι γαρ- με έξυπνες ιδέες, ο Μουσικός Φλωρεντινός Μάιος ενέταξε στο εφετινό πρόγραμμά του ένα μίνι Φεστιβάλ Βέρντι. Το πρόγραμμα συμπεριέλαβε τη δημοφιλή τριλογία («Ριγκολέτο», «Τροβατόρε», «Τραβιάτα») του συνθέτη στη βάση της παραπάνω «συνταγής» των νέων ερμηνευτών και των απλούστερων σκηνικών. Οσο για την προβολή του όλου εγχειρήματος; Ενα «μπουκέτο» από κονσέρβες τοματοπολτού με κοινό στοιχείο τη μορφή του Βέρντι και την«υψηλή περιεκτικότητα σε συναίσθημα».Οι επί μέρους διαφορές τους πάντως έχουν εν διαφέρον και, φυσικά, χιούμορ:«Εντονη και αρωματική»η γεύση του «Ριγκολέτο», «δυνατή και πικάντικη»αυτή του «Τροβατόρε» και όσο για την «Τραβιάτα»- τι άλλο;-«γλυκιά και πικρή»…

Λιγότερο επιτυχημένη- αν όχι άστοχη- κρίθηκε πάντως η εφετινή επικοινωνιακή εκστρατεία της Σκάλας του Μιλάνου για το κοινό κάτω των 30 ετών.«Κλαίμε, υποφέρουμε, πεθαίνουμε. Μπορείς να το αντέξεις;Εσύ αποφασίζεις…»αναφέρει η ειδική αφίσα με την αείμνηστηΜαρία Κάλλαςνα δεσπόζει σε πρώτο πλάνο.«Η Οπερα της Βαλτιμόρης χρησιμοποίησε ανάλογους τρόπους προκειμένου να προσελκύσει νεότερους θεατές στο θέατρο.Δεν τα κατάφερε.Χρεοκόπησε…» θύμισε σχολιάζοντας πικρόχολα αλλά σίγουρα όχι αναίτια ένα εξαιρετικά δημοφιλές blog. Την ίδια στιγμή νεαρός αναγνώστης του σχολίαζε:«Αν πραγματικά θέλεις να φέρεις νέους ανθρώπους στο θέατρο,δεν τους λες ότι υποφέρεις και πεθαίνεις…Με όλες τις τραγωδίες που περνούν στις ημέρες μας οι άνθρωποι,με όλη αυτή την ανασφάλεια,εργασιακή και ευρύτερη,την οποία βιώνουν οι νέοι, το τελευταίο που τους χρειάζεται είναι να υποφέρουν και στην όπερα…».

Η τηλεπαρουσιάστρια
Σε συνάρτηση με τα παραπάνω, η πρωτοβουλία που εγκαινίασε πέρυσι η Deutsche Οper του Βερολίνου να αναθέσει την επικοινωνιακή εκστρατεία της σεζόν στον γνωστό φωτογράφο μόδαςΑντρέ Ριβάλ,ο οποίος με τη σειρά του επέλεξε ως «μούσα» του το πρώην τοπ μόντελΝάντια Αουερμαν, συζητήθηκε έντονα. Ωστόσο το εγχείρημα κρίθηκε τόσο επιτυχημένο ώστε ο φωτογράφος επανέκαμψε εφέτος επιλέγοντας ως «εικόνα» της καλλιτεχνικής περιόδου 2009-2010 τηνΜπάρμπαρα Σενεμπέργκερ, γνωστή περσόνα της γερμανικής τηλεόρασης.

Ο Ριβάλ απαθανάτισε τη νεαρή τηλεπαρουσιάστρια σε τέσσερις διαφορετικές πόζες εμπνευσμένες από ισάριθμες νέες παραγωγές του θεάτρου οι οποίες περιλαμβάνονται στο εφετινό πρόγραμμα: τη «Γυναίκα χωρίς σκιά» τουΡ.Στράους,η πρεμιέρα της οποίας δόθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο, τον «Κουρέα της Σεβίλλης» τουΤζ. Ροσίνι,η αυλαία της οποίας αναμένεται να ανοίξει στις 29 Νοεμβρίου, τον «Ριέντσι» τουΡ.Βάγκνερ, ο οποίος θα ανεβεί στις 24 Ιανουαρίου 2010, και τον «Οθέλλο» τουΤζ. Βέρντι,η πρώτη παράσταση του οποίου έχει προγραμματιστεί για τις 30 Μαΐου 2010.

Ο Ριβάλ δεν δίστασε να παραδεχθεί το γεγονός ότι προ τετραετίας είχε στείλει περί τα 100 γράμματα στον ατζέντη της Σενεμπέργκερ προκειμένου να εξερευνήσει τις δυνατότητες μιας συνεργασίας μαζί της αλλά οι προσπάθειές του έπεσαν στο κενό. Αρκετά αργότερα οι δυο τους συναντήθηκαν στο τηλεοπτικό πλατό και υπήρξε αμοιβαία συμπάθεια.

Παρά τις προσωπικές της «ευρείας κατανάλωσης» επιλογές στην τηλεόραση, δεν θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο χώρος του λυρικού θεάτρου είναι τόσο ξένος στην τηλεπαρουσιάστρια καθώς ο πατέρας της παραμένει μέλος της Ορχήστρας της Κρατικής Οπερας του Μονάχου. «Στην πραγματικότητα»ξεκαθαρίζει ο Αντρέ Ριβάλ«η εφετινή επικοινωνιακή εκστρατεία της Deutsche Οper βρίσκεται στον αντίποδα της περυσινής,παγωμένης θα έλεγε κανείς, εικόνας. Αυτή τη φορά οι φωτογραφίες επικεντρώνονται στην ανθρώπινη ζεστασιά και στην παιγνιώδη διάθεση.Οι γυναίκες της εφετινής σεζόν είναι κατά κανόνα γήινες».

Οσο για τις κατηγορίες οι οποίες έχουν εκτοξευθεί εναντίον του- και κατ΄ επέκταση εναντίον του θεάτρου – περί εμπορευματοποίησης, ο Ριβάλ έχει τα δικά του επιχειρήματα.«Διαφημίζουμε την όπερα σε κατηγορίες κοινού οι οποίες ως τώρα δεν είχαν περάσει το κατώφλι του θεάτρου.Πού είναι το κακό;Αν η όπερα θέλει να επιβιώσει στο μέλλον, οφείλει να ανοιχτεί στη διαδικασία εμπορευματοποίησης. Πρέπει να βρει τη χρυσή ισορροπία ανάμεσα στις υψηλές προδιαγραφές και στις απαιτήσεις της αγοράς ώστε να κερδίσει το κοινό νεότερης ηλικίας».

Πώς αντιμετωπίζει το γεγονός ότι οι φωτογραφίες του απεικονίζουν κάτι διαφορετικό τελικά απ΄ ό,τι παρουσιάζεται στη σκηνή;«Υποθέτω πως αυτό ενοχλεί ορισμένους ανθρώπους» παραδέχεται ο Ριβάλ.«Στην πραγματικότητα, οι φωτογραφίες έχουν μια χρονική απόσταση έξι-οκτώ μηνών από την έναρξη των προβών. Αυτό το οποίο πρωτίστως με απασχολείείναι το καλό αισθητικό αποτέλεσμα, αυτό που θα ξεχωρίσει μέσα από έναν ωκεανό εικόνων και πολιτιστικών γεγονότων τα οποία συμβαίνουν στο Βερολίνο…».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk