Για μια κοινωνία υπεύθυνων πολιτών

Σε μια δημοκρατία πολιτικοί είμαστε όλοι, ευθέως ή εκπροσωπούμενοι από άλλους. Οι πολιτικοί που μας εκπροσωπούν στην κυβέρνηση είναι επιλογή μας και μάλιστα εμποτισμένοι από την κουλτούρα μας

Για μια κοινωνία υπεύθυνων πολιτών | tovima.gr

Οι εκλογές τελείωσαν και ο ελληνικός λαός έκανε την επιλογή του. Επιλογή γεμάτη προσδοκίες…

Η πολιτική ζωή πρέπει να βρει φυσιολογικούς ρυθμούς, στους οποίους θα κυριαρχούν η γνώση, η αλήθεια, η υπευθυνότητα και η αισθητική (λόγων και έργων).

Τα τελευταία χρόνια κυριάρχησε η άποψη: «Η πολιτική είναι αίσχος, είναι ανηθικότητα! Οι πολιτικοί δεν έχουν ηθική!».

Πολιτική και πολιτικοί είναι δύο λέξεις με μεγάλη συχνότητα εμφάνισης στο καθημερινό λεξιλόγιο και εννοιολογικά διαμετρικά αμφίσημες. Η πολιτική (και οι πολιτικοί) καταξιωμένη ή αμφισβητούμενη, λιβανιζόμενη ή λοιδορούμενη είναι η ζώσα και διαρκής πραγματικότητα, η οποία διαχέεται και καθορίζει όλες τις εκφάνσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας, τόσο στον ατομικό όσο και στον δημόσιο, κυρίως, βίο.

Σε μια δημοκρατία πολιτικοί είμαστε όλοι, ευθέως ή εκπροσωπούμενοι από άλλους. Οι πολιτικοί που μας εκπροσωπούν στην κυβέρνηση είναι επιλογή μας και μάλιστα εμποτισμένοι από την κουλτούρα μας. Αυτοί που επιθυμούν να κατακτήσουν τα αξιώματά τους μέσω εκλογών φροντίζουν να παρουσιάζονται στο κοινό πολύ «ανθρώπινοι», με ίδια ενδιαφέροντα, ίδια προβλήματα και ίδια (μικρο-)ελαττώματα με την πλειοψηφία του κόσμου, την ψήφο του οποίου χρειάζονται για να κυβερνήσουν. Ασφαλώς προσφέρουν ιδέες για να βελτιωθεί η κοινωνία και τρόπους υλοποίησής τους. Αλλες κατανοητές και άλλες χρειάζονται συστηματική ανάλυση για να κατανοηθούν. Πρέπει να σημειωθεί ότι όλοι τονίζουν τη χρηστή διακυβέρνηση και τη βούληση για σκληρή δουλειά και αποδοτικότητα. Οπως συμβαίνει, πάντα, θα υπάρξουν αξιοσέβαστοι και μη…

Στο πρόσφατο παρελθόν κυριάρχησε κακή φήμη για τους πολιτικούς μας. Γιατί;

Πρέπει να τονιστεί ότι: α) οι πολιτικοί καταλαμβάνουν θέσεις ιδιαίτερα ορατές στην κοινωνία και κυρίως προνομιακές, β) τα μειονεκτήματά τους είναι γνωστά δημοσίως περισσότερο από ό,τι των άλλων ανθρώπων, γ) έχουν περισσότερες ευκαιρίες να υποπέσουν σε μικρές ή μεγάλες καταχρήσεις από ό,τι η πλειονότητα των κοινών πολιτών, και δ)το γεγονός ότι τους γνωρίζουν, τους ζηλεύουν ή και τους φοβούνται ακόμη δεν συμβάλλει στο να τους αντιμετωπίζουν με αντικειμενικότητα.

Οι δημοκρατικές (εξισωτικές) κοινωνίες είναι ελάχιστα επιεικείς απέναντι σε όποιους ξεφεύγουν από τον μέσο όρο, είτε προς τα πάνω είτε προς τα κάτω: εκείνον που υπερέχει θέλουν να τον λιθοβολήσουν και εκείνον που πάει πίσω τον πατάνε χωρίς καμία τύψη. Από την άλλη μεριά, οι πολιτικοί συνηθίζουν να δίνουν περισσότερες υποσχέσεις από αυτές που θα μπορέσουν να ικανοποιήσουν. Το απαιτούν οι υποψήφιοι υποστηρικτές τους. Αλλωστε, όποιος δεν ανοίγει παράθυρα για το μέλλον, είναι υποχρεωμένος να απομένει μόνος του. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στους πολίτες αρέσει να πιστεύουν ότι οι πολιτικοί έχουν υπεράνθρωπες δυνάμεις και στις πρώτες αδυναμίες αίρουν την εμπιστοσύνη τους προς αυτούς και τους λοιδορούν. Αν όμως από την αρχή επικρατήσει το μέτρο, δεν θα χρειαστεί αργότερα να κυριαρχήσει η δυσπιστία.

Είναι επιτακτική ανάγκη να υπάρχει καλόπιστη κριτική και συμμετοχή, τόσο για τη διαμόρφωση του συλλογικού οράματος για το μέλλον της κοινωνίας μας όσο και για την προσέγγισή του.

Οσον αφορά την ηθική, την τέχνη της ζωής, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι έχει πολλά κοινά με την πολιτική. Ως προς τον σκοπό τους και οι δύο στοχεύουν στο να εξανθρωπίσουν τη ζωή μας. Το αντικείμενο της πολιτικής είναι το να οργανώσει όσο το δυνατόν καλύτερα την κοινωνική συμβίωση, έτσι ώστε ο καθένας να μπορεί να επιλέγει, με ανθρώπινα μέτρα, τον τρόπο του ζην, ενώ η ηθική ενθαρρύνει την εξέλιξη των ανθρώπων να σκέφτονται ελεύθερα.

Οπως είναι φυσικό δεν λείπουν και οι διαφορές. Η ηθική ασχολείται με ό,τι κάνει ο καθένας με την ελευθερία του, ενώ η πολιτική προσπαθεί να συντονίσει, με τον πιο ωφέλιμο τρόπο για το σύνολο, ό,τι κάνουν οι πολλοί με την ελευθερία τους. Στην ηθική το σημαντικό είναι τα άτομα να θέλουν το καλό, ενώ στην πολιτική εκείνο που μετράει είναι το αποτέλεσμα των πράξεων. Πάντως η ηθική δεν μπορεί να περιμένει την πολιτική.

Το πολιτικό μας σύστημα έχει δοκιμαστεί και βρίσκεται σε περίοδο μετάβασης. Οι αστοχίες του πρέπει να μας διδάξουν, πολιτικούς και πολίτες. Πρέπει το πολιτικό μας σύστημα να κραταιώσει τους θεσμούς και να επιμείνει στην κοινωνική ευθύνη των πράξεων και παραιτήσεων, πολιτικών και πολιτών.

Οι πολίτες πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι στα πολιτικά συστήματα, στα οποία τα άτομα δεν είναι υπεύθυνα, συνήθως δεν είναι υπεύθυνοι ούτε οι κυβερνώντες…

Η πατρίδα μας έχει ανάγκη από το συλλογικό όραμα για την πορεία της. Οι σημερινές πολιτικές συνθήκες, που δίνουν έμφαση στον ρόλο του πολίτη, αποτελούν ευκαιρία να ξαναγεννηθεί η ελπίδα… Οι δυνατότητες υπάρχουν, η ευθύνη, η συμμετοχή και η αισιοδοξία είναι τα ζητούμενα.

Ο κ. Χρ. Β. Μασσαλάς είναι πρόεδρος της ΔΕ Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και του Συμβουλίου Ανώτατης Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk