Ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ μιλάει στο «Βήμα» με την ευκαιρία της συμμετοχής του σε διεθνές συνέδριο για τον διαπολιτισμικό διάλογο στη Ρόδο

ΣΤΡΟΟΥΜΠ ΤΑΛΜΠΟΤ «Τρέφω μεγάλο σεβασμό στο πρόσωπο του Παπανδρέου»

«Τρέφω μεγάλο σεβασμό στο πρόσωπο του Γιώργου Παπανδρέου». Αυτό δηλώνει ο Στρόουμπ Τάλμποτ, πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ (1994-2001), στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο «Βήμα» κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Ελλάδα για να συμμετάσχει σε διεθνές συνέδριο για τον διαπολιτισμικό διάλογο στη Ρόδο. Ο κ. Τάλμποτ, σήμερα πρόεδρος του γνωστού Ινστιτούτου Βrookings, σημειώνει ότι δεν αιφνιδιάστηκε από την απόφαση του έλληνα πρωθυπουργού να επισκεφθεί την Τουρκία επειδή γνωρίζει «την αποφασιστικότητά του να υπάρξει πρόοδος στα περιφερειακά ζητήματα», ενώ σχολιάζει αναλυτικά τα κρίσιμα μέτωπα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

«Τρέφω μεγάλο σεβασμό στο πρόσωπο του Γιώργου Παπανδρέου». Αυτό δηλώνει ο Στρόουμπ Τάλμποτ, πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ (1994-2001), στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο «Βήμα» κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Ελλάδα για να συμμετάσχει σε διεθνές συνέδριο για τον διαπολιτισμικό διάλογο στη Ρόδο. Ο κ. Τάλμποτ, σήμερα πρόεδρος του γνωστού Ινστιτούτου Βrookings, σημειώνει ότι δεν αιφνιδιάστηκε από την απόφαση του έλληνα πρωθυπουργού να επισκεφθεί την Τουρκία επειδή γνωρίζει «την αποφασιστικότητά του να υπάρξει πρόοδος στα περιφερειακά ζητήματα», ενώ σχολιάζει αναλυτικά τα κρίσιμα μέτωπα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

– Πώς θα κρίνατε την εξωτερική πολιτική του Μπαράκ Ομπάμα κατά τους πρώτους εννέα μήνες της προεδρίας του;

«Ποτέ στο παρελθόν ένας νεοεκλεγείς πρόεδρος δεν είχε να αντιμετωπίσει τόσο δύσκολα διεθνή προβλήματα όσο ο Ομπάμα. Παράλληλα έχει να χειριστεί προβλήματα και στο εσωτερικό μέτωπο, όπως η αναθέρμανση της οικονομίας ή η μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας. Αυτά δυσχεραίνουν και την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής. Ωστόσο ο πρόεδρος διαθέτει πλειοψηφία τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία και αυτό θα μπορούσε να τον βοηθήσει να προχωρήσει σε εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε ένα “μομέντουμ”».

– Υπάρχει έντονος διάλογος στην Ουάσιγκτον για τις μελλοντικές επιλογές στο Αφγανιστάν.Ποια θα πρέπει να είναι η βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης; Πώς μπορεί ο Ομπάμα να υλοποιήσει την υπόσχεσή του για νίκη επί της Αλ Κάιντα, κάτι που, όπως ο ίδιος έχει πει, δεν μπορεί να γίνει χωρίς να σταθεροποιηθεί η κατάσταση στο γειτονικό Πακιστάν;

«Θέσατε το πρόβλημα στη σωστή του διάσταση. Αυτή η δέσμη θεμάτων αποτελεί τη σπουδαιότερη πρόκληση για τον πρόεδρο Ομπάμα και θα μπορούσε να τον καταστήσει πολιτικά ευάλωτο. Κληρονόμησε αυτόν τον πόλεμο και τώρα του ανήκει! Το δυσκολότερο κομμάτι είναι να βρει τον κατάλληλο συνδυασμό πόρων για να επιτύχει τους στόχους του. Δύο είναι οι βασικοί: πρώτον, να αποτραπεί να γίνουν το Αφγανιστάν και το Πακιστάν χώρες προετοιμασίας μελλοντικών επιθέσεων εναντίον των ΗΠΑ· και, δεύτερον, να σταθεροποιηθεί το Πακιστάν ώστε να ασκεί και υπεύθυνο έλεγχο του πυρηνικού του οπλοστασίου. Ο Ομπάμα δεν έχει απεριόριστο χρόνο για να αποφασίσει. Δεν ξέρω τι θα κάνει. Μπορώ όμως να σας διαβεβαιώσω πως ό,τι και να αποφασίσει θα είναι αμφιλεγόμενο και από πολιτικής απόψεως περίπλοκο. Βρισκόμαστε σε ένα σημείο όπου πρέπει να διαλέξουμε τη λιγότερο κακή λύση». – Το δεύτερο μείζον μέτωπο αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν,όπου υπήρξε κάποια πρόοδος στις συνομιλίες της 1ης Οκτωβρίου στη Γενεύη. Ο πρόεδρος Ομπάμα έχει δηλώσει ότι,αν η Τεχεράνη δεν συμμορφωθεί,θα ακολουθήσουν σκληρές κυρώσεις.Δεδομένου ότι η Μόσχα και το Πεκίνο δεν εμφανίζονται πρόθυμα να ακολουθήσουν την Ουάσιγκτον, τι προβλέπετε ότι θα συμβεί;

«Μπορούμε να ελπίζουμε ότι η ιρανική κυβέρνηση θα σεβαστεί τις δεσμεύσεις που ανέλαβε. Αν αυτό γίνει, θα αφαιρέσει μέρος της πίεσης. Σχετικά με τις κυρώσεις, δεν θα έβαζα στο ίδιο τσουβάλι τη Ρωσία και την Κίνα. Η Ρωσία παίρνει αυτή την περίοδο “καλό βαθμό” στην Ουάσιγκτον επειδή διαδραμάτισε πολύ εποικοδομητικό ρόλο στη Γενεύη. Σε σχέση με το Πεκίνο η αμερικανική κυβέρνηση θα συνεχίσει να διαβουλεύεται με τους Κινέζους. Ωστόσο το θέμα των κυρώσεων δεν είναι άμεσο. Είναι μελλοντικό».

– Πιστεύετε ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να επιτεθεί στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις χωρίς τη συγκατάθεση της Ουάσιγκτον; «Οι Ισραηλινοί είναι ιδιαίτερα ανήσυχοι από την πιθανότητα το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα να αφορά στρατιωτικούς σκοπούς. Δεν είναι οι μόνοι όμως. Πολλά αραβικά κράτη αισθάνονται ανήσυχα. Πρέπει επίσης να σημειώσω ότι και η Ρωσία δεν θα θέλει να αποκτήσει το Ιράν πυρηνικά όπλα. Η αμερικανική κυβέρνηση είναι πολύ προσεκτική ώστε να μη βγάλει από το τραπέζι τη χρήση βίας. Είναι αναγκαίο να διατηρηθούν ανοιχτές όλες οι επιλογές, αλλά η Ουάσιγκτον θέλει να εξαντλήσει τα περιθώρια της διπλωματίας. Δύσκολα θα μπορούσα να φανταστώ ότι το Ισραήλ θα προχωρούσε σε στρατιωτικό πλήγμα εναντίον του Ιράν χωρίς διαβουλεύσεις με τις ΗΠΑ».

– Ποιες είναι οι προοπτικές της πολιτικής της επανεκκίνησης που ακολουθεί η κυβέρνηση Ομπάμα έναντι της Ρωσίας; Σχετίζεται μαζί της η αλλαγή σχεδίων για την αντιπυραυλική ασπίδα; «Ενα από τα ερωτήματα που με απασχόλησαν από την πρώτη στιγμή ήταν αν οι Ρώσοι θα καταλάβαιναν ότι θα έπρεπε να υπάρξει επανεκκίνηση και από την πλευρά τους. Οσον αφορά την απόφαση για την αντιπυραυλική ασπίδα, πιστεύω ότι υπάρχει σχέση με την επανεκκίνηση. Θέλω όμως να είμαι ξεκάθαρος. Δεν πιστεύω ότι η κυβέρνηση Ομπάμα εγκατέλειψε το σχέδιο Μπους ως υποχώρηση προς τη Ρωσία. Το έκανε επειδή δεν πίστευε ότι συμβάδιζε με τη φύση της ιρανικής απειλής. Υπήρξε όμως ελπίδα στην Ουάσιγκτον ότι η Ρωσία θα καταλάβαινε πως επρόκειτο για μια λογική επιλογή που θα ακολουθούνταν από ανάλογες επιλογές της ρωσικής πλευράς. Και είδαμε ήδη μία στο Ιρανικό».

«Η Ελλάδα είναι εξαιρετικά σημαντική χώρα για τις ΗΠΑ»
– Την περασμένη Δευτέρα παρουσιάστηκε ένα καινούργιο βιβλίο για την κρίση των Ιμίων το 1996 βασιζόμενο σε αμερικανικά τηλεγραφήματα. Ενα από τα πλέον ενδιαφέροντα σημεία του βιβλίου είναι ένα τηλεγράφημα που φέρεται ότι έχετε γράψει αναλύοντας τις επιπτώσεις της κρίσης και κάνοντας λόγο για «ελληνική ήττα». Πώς το σχολιάζετε;

«Δεν έχω διαβάσει το βιβλίο. Διάβασα όμως το τηλεγράφημα, το οποίο έχει τύχει κακής απόδοσης στο βιβλίο. Δεν έγραψα εγώ προσωπικά το τηλεγράφημα. Η ιστορία έχει ως εξής: το Στέιτ Ντιπάρτμεντ στέλνει εκατοντάδες τηλεγραφήματα, ορισμένες φορές σε όλα τα διπλωματικά πόστα, καθημερινά. Καθένα από αυτά υπογράφεται από τον υπουργό Εξωτερικών ή, αν αυτός ταξιδεύει εκτός ΗΠΑ, από τον εκτελώντα χρέη υπουργού Εξωτερικών. Σας εγγυώμαι ότι αυτό το τηλεγράφημα έφερε το όνομά μου επειδή ο τότε υπουργός Εξωτερικών Γουόρεν Κρίστοφερ έλειπε στο εξωτερικό και εγώ τον αναπλήρωνα. Δεν είχα καμία σχέση με το τηλεγράφημα. Αυτό όμως είναι μία λεπτομέρεια. Αυτό που είναι σημαντικό είναι ότι μια σοβαρότερη κρίση απεφεύχθη».

– Θα ήθελα να σας ρωτήσω για τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας- ΗΠΑ. Ποια είναι η ατμόσφαιρα στην Ουάσιγκτον για τη νέα κατάσταση στην Ελλάδα μετά την εκλογή Παπανδρέου;Αρκετοί εντυπωσιάστηκαν και από την ταχύτητα με την οποία ο πρόεδρος Ομπάμα τον συνεχάρη για τη νίκη του. Τι μπορούμε να περιμένουμε;

«Η Ελλάδα είναι εξαιρετικά σημαντική χώρα για τις ΗΠΑ, όχι μόνο για γεωπολιτικούς λόγους αλλά επίσης για λόγους που έχουν να κάνουν με κοινές αξίες και συμφέροντα. Η εντύπωσή μου είναι ότι η κυβέρνηση Ομπάμα τρέφει υψηλό σεβασμό για τον πρώην πρωθυπουργό κ. Κ. Καραμανλή αλλά και για τον διάδοχό του κ. Γ. Παπανδρέου, ο οποίος είναι και υπουργός Εξωτερικών, αξίωμα που κατείχε και στο παρελθόν. Μπορώ να προσθέσω, από προσωπική εμπειρία, ότι είναι ένας από τους πιο εντυπωσιακούς ανθρώπους που γνώρισα και με τους οποίους είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ- πρωταρχικά σε μια ιδιαίτερα δύσκολη στιγμή για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ: τους πολέμους στα Βαλκάνια και ιδιαίτερα στο Κοσσυφοπέδιο. Ο κ. Παπανδρέου χρησιμοποίησε με δημιουργικότητα το προσωπικό του κύρος, που ήταν τεράστιο, αλλά και τους πόρους της κυβέρνησής του για να διαδραματίσει εποικοδομητικό ρόλο ώστε ο πόλεμος να τελειώσει. Τρέφω μεγάλο σεβασμό στο πρόσωπό του».

– Πώς κρίνετε την αιφνίδια επίσκεψή του στην Τουρκία;

«Εγώ δεν εξεπλάγην. Διότι συνδέω τον κ. Παπανδρέου με μια αποφασιστικότητα να πραγματοποιηθεί πρόοδος στα δύσκολα περιφερειακά ζητήματα, πολλά εκ των οποίων τροφοδοτούνται από τις διμερείς σχέσεις Ελλάδας- Τουρκίας. Αυτό που νομίζω είναι σαφές είναι ότι στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα το οποίο είναι ουσιαστικό: ότι εφόσον υπάρχει πολιτική βούληση και από την άλλη πλευρά είναι πρόθυμος να προχωρήσει. Και να μετατοπίσει την έμφαση από το παρελθόν στο μέλλον, μετατρέποντας την Ελλάδα σε ευρύτερο, όχι απλά περιφερειακό, παίκτη».

– Ο Δεκέμβριος είναι κρίσιμος μήνας για τις σχέσεις ΕΕ- Τουρκίας. Πόσο σημαντικό θεωρείτε το να μην «κολλήσουν» οι ευρωτουρκικές σχέσεις τον Δεκέμβριο;

«Μιλώντας υπό την προσωπική μου ιδιότητα πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό όχι μόνο για την αμερικανική κυβέρνηση αλλά και για όσες κυβερνήσεις σκέπτονται λογικά πως το μομέντουμ στις ευρωτουρκικές σχέσεις πρέπει να διατηρηθεί. Αυτό χρειάζεται πολιτική βούληση εκατέρωθεν. Εύχομαι καλή τύχη σε όσους επιθυμούν να σημειώσουν πρόοδο σε όλο το σύμπλεγμα των περιφερειακών ζητημάτων, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται και το Κυπριακό. Γνωρίζω πολύ καλά το χρονοδιάγραμμα, αλλά υπάρχουν ζητήματα σε κάθε κατεύθυνση, προς Βορρά, Νότο και Ανατολή. Η αίσθησή μου είναι ότι υπάρχει δημιουργική και υπεύθυνη σκέψη εδώ. Ελπίζω να υπάρχει και στην Αγκυρα αλλά και στα Σκόπια και να αποδώσει καρπούς. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι τα περιφερειακά ζητήματα θα λάβουν την προσοχή που τους αξίζει από τις ΗΠΑ».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk