Οι αισιόδοξοι είδαν στη μεγάλη νίκη του ΠαΣοΚ την αρχή της αλλαγής των τρεχουσών ισορροπιών στην Ευρώπη

Πού πάει η Σοσιαλδημοκρατία

Η εκλογική νίκη του ΠαΣοΚ στις 4 Οκτωβρίου δημιούργησε ένα κλίμα αισιοδοξίας στην ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία. Κάποιοι σχολιαστές είπαν ότι ο Σοσιαλισμός εξακολουθεί να είναι δυνατός στον Νότο της Ευρώπης- λόγω και του θετικού εκλογικού αποτελέσματος στην Πορτογαλία-, σε αντίθεση με τις χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά. Αλλοι είπαν ότι η μεγάλη νίκη του ΠαΣοΚ θα λειτουργήσει ως η αρχή ενός νέου κύκλου που σταδιακά θα αλλάξει τις τρέχουσες ισορροπίες στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Σε μια Ευρωπαϊκή Επιτροπή των «27» η παρουσία μόνο επτά σοσιαλιστών επιτρόπων δεν μπορεί να ανατρέψει εύκολα τις πολιτικές που διαμορφώνουν την ατζέντα της ΕΕ.

Η εκλογική νίκη του ΠαΣοΚ στις 4 Οκτωβρίου δημιούργησε ένα κλίμα αισιοδοξίας στην ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία. Κάποιοι σχολιαστές είπαν ότι ο Σοσιαλισμός εξακολουθεί να είναι δυνατός στον Νότο της Ευρώπης- λόγω και του θετικού εκλογικού αποτελέσματος στην Πορτογαλία-, σε αντίθεση με τις χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά. Αλλοι είπαν ότι η μεγάλη νίκη του ΠαΣοΚ θα λειτουργήσει ως η αρχή ενός νέου κύκλου που σταδιακά θα αλλάξει τις τρέχουσες ισορροπίες στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Σε μια Ευρωπαϊκή Επιτροπή των «27» η παρουσία μόνο επτά σοσιαλιστών επιτρόπων δεν μπορεί να ανατρέψει εύκολα τις πολιτικές που διαμορφώνουν την ατζέντα της ΕΕ.

Στην πραγματικότητα, η κρίση της Σοσιαλδημοκρατίας στην Ευρώπη είναι λάθος να οδηγεί σε γενικά συμπεράσματα από τη στιγμή που η κατάσταση σε κάθε κράτος-μέλος είναι εντελώς διαφορετική. Σε ορισμένες χώρες, όπως η Βρετανία, ένα βασικό πρόβλημα των Εργατικών είναι η μακρόχρονη παραμονή στην κυβέρνηση. Γι΄ αυτό ό,τι σωστό και να κάνει ο βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν δεν βρίσκει απήχηση στην κοινή γνώμη και στα ΜΜΕ. Το ίδιο πρόβλημα αντιμετώπισαν και οι Σουηδοί, οι οποίοι όμως ύστερα από τρία χρόνια στην αντιπολίτευση μοιάζουν να έχουν σοβαρές πιθανότητες να κερδίσουν τις επόμενες εκλογές. Στη Γερμανία κύριο πρόβλημα του SΡD ήταν ο κυβερνητικός συνασπισμός με τους Χριστιανοδημοκράτες που προσέφερε ελάχιστα κέρδη και πολλές ζημιές. Στην Ιταλία η δημιουργία του Δημοκρατικού Κόμματος αποτέλεσε ένα καινούργιο πείραμα που χρειάζεται χρόνο για να αποδείξει αν έχει δυναμική. Αυτά είναι μόνο μερικά παραδείγματα που δείχνουν πόσο επιφανειακά είναι τα μονοδιάστατα συμπεράσματα περί κρίσης της Σοσιαλδημοκρατίας.

Σε ιδεολογικό επίπεδο οι προκλήσεις για τους Σοσιαλιστές είναι πολλές. Μετά τον «Τρίτο Δρόμο» του Τόνι Μπλερ δεν έχει βρεθεί ένα συγκροτημένο μοντέλο Σοσιαλδημοκρατίας. Η προσπάθεια ενσωμάτωσης του κεντρώου χώρου δημιούργησε πολλές φορές σύγχυση σχετικά με τις επί μέρους διαφορές μεταξύ συντηρητικών και προοδευτικών. Δημιούργησε επίσης, από την πλευρά των συντηρητικών, μια τάση οικειοποίησης της σοσιαλιστικής ατζέντας- κυρίως σε ιδεολογικό επίπεδο- ανεξαρτήτως της πολιτικής πρακτικής. Ομως ένα βασικό πεδίο όπου η Σοσιαλδημοκρατία δυσκολεύτηκε τα τελευταία χρόνια να διασαφηνίσει τις θέσεις της είναι τα παγκόσμια μεγάλα προβλήματα.

Πριν από μία δεκαετία περίπου, κεντρικό σημείο αναφοράς για τα πολιτικά κόμματα ήταν η ευρωπαϊκή πολιτική και οικονομική ενοποίηση. Σήμερα, η δυναμική της παγκοσμιοποίησης έχει φέρει στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας προβλήματα που είναι οριζόντια και μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μόνο σε παγκόσμια κλίμακα. Σε πρώτη φάση ζητήματα όπως η προστασία του περιβάλλοντος, η παγκόσμια φτώχεια, οι πανδημίες έγιναν αφορμή για φιλόδοξες δηλώσεις γενικού περιεχομένου, συναυλίες και αποστολές καλής θέλησης από διεθνείς προσωπικότητες και πολιτικούς χωρίς σαφές ιδεολογικό στίγμα. Αυτό έκανε μεγάλη ζημιά στις προοδευτικές δυνάμεις στον κόσμο, διότι δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι μεγάλα παγκόσμια προβλήματα έχουν περισσότερο ανθρωπιστικό παρά πολιτικό περιεχόμενο. Η εντύπωση αυτή αξιοποιήθηκε εύκολα από διάφορους συντηρητικούς ηγέτες σε επικοινωνιακό επίπεδο (βλ. Σαρκοζί). Το παραπάνω ζήτημα απασχόλησε ιδιαίτερα τη Σοσιαλιστική Διεθνή και ο πρόεδρός της Γιώργος Παπανδρέου πήρε την πρωτοβουλία για τη δημιουργία δύο ad hoc επιτροπών: μία για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και μία για τη βιώσιμη παγκόσμια κοινωνία. Οι επιτροπές αυτές προσπάθησαν με τις παρεμβάσεις και τις εκθέσεις τους να δώσουν ένα σαφές στίγμα για τα σημεία που διαφοροποιούν τις τοποθετήσεις των προοδευτικών από αυτές των συντηρητικών δυνάμεων. Παρουσιάζει, δε, ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι οι απόψεις αυτές αποτέλεσαν προϊόν μιας κοινής προσπάθειας εκπροσώπων κομμάτων και εμπειρογνωμόνων τόσο από αναπτυγμένες όσο και από αναπτυσσόμενες χώρες.

Σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, η κύρια διαφοροποίηση μεταξύ συντηρητικής και προοδευτικής προσέγγισης είναι ότι στην πρώτη περίπτωση μεγαλύτερη προτεραιότητα δίνεται στην ανάκαμψη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, ενώ στη δεύτερη περίπτωση προτεραιότητα έχει η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης στην αγορά εργασίας. Σύμφωνα με τους ειδικούς, ακόμα και όταν επανέλθουν οι ρυθμοί ανάπτυξης, η ανεργία (επίσημη και ανεπίσημη) είναι πιθανόν να διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα. Επίσης, πολλές από τις θέσεις εργασίας που χάθηκαν από το κλείσιμο μεγάλων και μικρών επιχειρήσεων, λόγω της κρίσης, δεν θα μπορέσουν να ανακτηθούν. Παράλληλα οι συνθήκες εργασίας όσων διατηρούν τις θέσεις τους έχουν δραματικά χειροτερεύσει, με περιορισμούς βασικών εργασιακών δικαιωμάτων. Πολλοί εργαζόμενοι έχουν υποστεί μειώσεις στους μισθούς τους τη στιγμή που οι αμοιβές ανώτερων στελεχών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων παρέμειναν σταθερές. Η αρμόδια επιτροπή της Σοσιαλιστικής Διεθνούς συνεργάζεται στενά με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εργασίας για τη συστηματική παρακολούθηση της πορείας της ανεργίας και των συνθηκών εργασίας σε παγκόσμια κλίμακα καθώς και για τη διαμόρφωση συγκεκριμένων πολιτικών για την αντιμετώπισή της. Επίσης πρότεινε τη μόνιμη συμμετοχή του γραμματέα του ΠΟΕ Χουάν Σομαβία στο G20. Η συμμετοχή αυτή έγινε για πρώτη φορά πραγματικότητα στην πρόσφατη συνάντηση των πιο αναπτυγμένων χωρών στο Πίτσμπουργκ.

Σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, απαραίτητη προϋπόθεση για μια βιώσιμη παγκόσμια κοινωνία, η αρμόδια επιτροπή της Σοσιαλιστικής Διεθνούς εργάστηκε γύρω από δύο άξονες που επιτρέπουν να φανεί με σαφήνεια η διαφοροποίηση προσέγγισης μεταξύ προοδευτικών και συντηρητικών. Ο ένας άξονας συνδέει την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής με κοινωνικά και οικονομικά δεδομένα. Αυτό δημιουργεί το μοντέλο της πράσινης ανάπτυξης που υιοθέτησε και το ΠαΣοΚ στο κυβερνητικό του πρόγραμμα, ένα μοντέλο που βλέπει το πρόβλημα αυτό ως μια ευκαιρία για τη δημιουργία μιας καλύτερης ποιότητας ζωής για όλους. Ο δεύτερος άξονας αφορά την ανάγκη της επίδειξης αλληλεγγύης από τις αναπτυγμένες στις υπό ανάπτυξη χώρες στην προσπάθειά τους να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Στο πλαίσιο αυτό καμία πράσινη πολιτική στις χώρες αυτές δεν θα πρέπει να γίνεται σε βάρος της ανάπτυξης. Χρειάζεται να εξασφαλιστεί μεταφορά τεχνολογίας προς τις υπό ανάπτυξη χώρες σε μεγάλη κλίμακα ώστε να μπορούν να σχεδιάσουν τις αναπτυξιακές πολιτικές τους σύμφωνα με τις απαραίτητες προδιαγραφές.

Οι ανωτέρω πρωτοβουλίες του Γιώργου Παπανδρέου ως προέδρου της Σοσιαλιστικής Διεθνούς θεωρήθηκαν ιδιαίτερα σημαντικές για τους Σοσιαλιστές και επέτρεψαν στην Ελλάδα, σε μια εποχή όπου η κυβέρνηση είχε υποτονική παρουσία στο εξωτερικό, να έχει φωνή και επιρροή στα διεθνή φόρα. Σήμερα με τον Γιώργο Παπανδρέου πρωθυπουργό και πρόεδρο της Σοσιαλιστικής Διεθνούς τα προοδευτικά κόμματα στην Ευρώπη και στον κόσμο επενδύουν προσδοκίες για περαιτέρω πρωτοβουλίες που θα βοηθήσουν στη διαμόρφωση της νέας σοσιαλιστικής ατζέντας στην «post-Τhird Way» εποχή. Η διπλή αυτή ιδιότητα του Γιώργου Παπανδρέου έχει και μια ειδική σημασία για τη χώρα μας, στον βαθμό που αποφασίσουμε να την αξιοποιήσουμε. Ανοίγει δυνατότητες για μια δυναμική παρουσία της Ελλάδας στην Ευρώπη, μια πολυμερή προσέγγιση των χωρών της ευρύτερης περιοχής μας, μια ενεργή πράσινη οικονομική και αναπτυξιακή διπλωματία, καθώς και τη διατύπωση θέσεων στα παγκόσμια προβλήματα που συζητούνται στους μεγάλους διεθνείς οργανισμούς. Για μια Ελλάδα εξωστρεφή, διεθνιστική, που μπορεί να δημιουργήσει τις κατάλληλες συμμαχίες για την προώθηση όχι μόνο των δικών της συμφερόντων αλλά και όλων εκείνων που οραματίζονται μια πιο δίκαιη παγκόσμια κοινωνία.

Η κυρία Πωλίνα Λάμψα είναι Γραμματέας Διεθνών Σχέσεων του ΠαΣοΚ.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk