Τόποι και τρόποι

Κάθε πόλη έχει τον τόπο της και τον τρόπο της. Συντελεστές που δεν συμφωνούν πάντοτε μεταξύ τους, καθώς μάλιστα ο ένας πιέζει τον άλλον, ασκώντας το δικαίωμα προτεραιότητας: ο τόπος με το επιχείρημα της φυσικής σταθερότητάς του· ο τρόπος με την προβολή της ιστορικής του εξέλιξης, δίχως την οποία οι πόλεις συνήθως μαραζώνουν. Σε κάποιες ωστόσο εποχές οι δύο όροι ισορροπούν μεταξύ τους και συμφιλιώνονται, με αποτέλεσμα (για να χρησιμοποιήσω την ορολογία της περασμένης Κυριακής) τα αφόρητα συμπτώματα να λιγοστεύουν, ενώ τα φορητά να περισσεύουν.

Κάθε πόλη έχει τον τόπο της και τον τρόπο της. Συντελεστές που δεν συμφωνούν πάντοτε μεταξύ τους, καθώς μάλιστα ο ένας πιέζει τον άλλον, ασκώντας το δικαίωμα προτεραιότητας: ο τόπος με το επιχείρημα της φυσικής σταθερότητάς του· ο τρόπος με την προβολή της ιστορικής του εξέλιξης, δίχως την οποία οι πόλεις συνήθως μαραζώνουν. Σε κάποιες ωστόσο εποχές οι δύο όροι ισορροπούν μεταξύ τους και συμφιλιώνονται, με αποτέλεσμα (για να χρησιμοποιήσω την ορολογία της περασμένης Κυριακής) τα αφόρητα συμπτώματα να λιγοστεύουν, ενώ τα φορητά να περισσεύουν. Αυτή πιστεύω είναι η περίπτωση της Δράμας στις μέρες μας, όπου τόπος και τρόπος βρήκαν τα τελευταία χρόνια (για να θυμηθούμε τον Σολωμό) την καλή τους ώρα. Η αίσθηση αυτή ενισχύθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο, με αφορμή μια φιλόξενη πρόσκληση, για την οποία δίνονται (ελπίζω δίχως ενοχλητική αυταρέσκεια) τα απολύτως απαραίτητα συστατικά στοιχεία.

Προηγούνται δυο λόγια για τον εσωτερικό τόπο και τον φυσικό περίγυρο της Δράμας. Μέσα στην πόλη διαδοχικά ένυδρα πάρκα, που καταλήγουν στο παραδείσιο νησάκι, στην επιμόρφωση του οποίου συνέβαλε ο Μίμης Φατούρος, με την έγκυρη και ευαίσθητη γνώση του. Εύρυθμη ρυμοτομία: ανοιχτοί δρόμοι που δεν πνίγονται από τα σπίτια. Αξιόλογη συντήρηση των παραδοσιακών οικιστικών στοιχείων. Οσο για τον δασικό περίγυρο, όπου δεσπόζει το Φαλακρό Βουνό (μόνο φαλακρό δεν είναι) με τον περήφανο Νέστο στη μέση, οι περιγραφές περιττεύουν· εμάς μας ξενάγησε άριστα ο Κώστας Βιδάκης, εμπνευσμένος δάσκαλος της δασοπονίας και της φωτογραφίας στο ομώνυμο ΤΕΙ της Δράμας.

Ηδη πέρασα λαθραία από τον τόπο στον τρόπο της, ο οποίος οφείλεται σε επώνυμα (ατομικά και συλλογικά) πρόσωπα, που όρισαν και ορίζουν την ιστορία της αινιγματικής και αισθησιακής αυτής πόλης: ένδοξο ποδόσφαιρο και εύστοχο φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους· λογοτεχνία με πρωτοποριακά περιοδικά· εικαστικές τέχνες, μουσική και συστηματικές ομιλίες, σε συνεργασία με την πλησιόχωρη Καβάλα και την απόμακρη κάπως Αθήνα. Ολα αυτά με την έμπρακτη υποστήριξη του δραστήριου Δήμου και των φιλότεχνων τοπικών σωματείων. Στοιχεία που επαληθεύτηκαν στο ακέραιο στην προσωπική πρόσκληση, για την οποία μίλησα. Την προκάλεσε γενναιόδωρα ο (γέννημα θρέμμα Δραμινός) Νάσος Βαγενάς, ένθερμος φίλος, για τον οποίο περιττεύουν οι δικές μου συστάσεις. Τη στήριξε με φιλικό τρόπο ο αποτελεσματικός Βασίλης Τσιαμπούσης, πολιτικός μηχανικός, αντιδήμαρχος, δόκιμος πεζογράφος, βραβευμένος και από την Ακαδημία Αθηνών, τα αφηγηματικά έργα του οποίου (διηγήματα και μυθιστορήματα) αντιστέκονται ευτυχώς στην επαρχιακού τύπου ηθογραφία. Ο ίδιος εξάλλου προλόγισε και την τιμητική εκδήλωση, στην οποία συνέβαλαν με τις εισηγήσεις τους: ο Νάσος Βαγενάς («Ο Μ. ως κριτικός του Σεφέρη»), ο ποιητής και δοκιμιογράφος Γρηγόρης Πεντζίκης («Ο Μ. ως κριτικός του Χειμωνά») και η ποιήτρια Γεωργία Τριανταφυλλίδου («Η τέχνη της ακρόασης»), την καίρια ποίηση της οποίας έχω ήδη υπογραμμίσει. Για τον Πεντζίκη ο δίκαιος έπαινος εκκρεμεί· εδώ δηλώνεται απερίφραστα ότι ο δοκιμιακός του λόγος (ειδικότερα για την πεζογραφία του Γιώργου Χειμωνά) έχει σπάνιες (στοχαστικές, συνθετικές και εκφραστικές) αρετές, επείγει επομένως η δημοσίευσή του. Ως επίλογος της εκδήλωσης ακούστηκε μεταφρασμένος ο αναγνωριστικός διάλογος ΔιομήδηΓλαύκου στην έκτη ιλιαδική ραψωδία· υπόδειγμα ομηρικού πάθους, όπου η αναπόφευκτη εμπάθεια εξελίσσεται κάποτε σε απροσδόκητη συμπάθεια. Το φιλόξενο τριήμερο σφραγίστηκε με περιοδική επίσκεψη της αντικρινής Θάσου, που είχα να τη δω κάμποσα χρόνια· πριν πάντως από την καταστρεπτική εκείνη φωτιά που μαύρισε τότε το μισό νησί. Ανακουφιστική τώρα έκπληξη: τα καμένα βρήκαν ξανά τον τρόπο να ξαναπρασινίσουν, αφήνοντας μόνο στο κάτω μέρος του κορμού σημάδια της σβησμένης φλόγας. Δεύτερη έκπληξη το αρχαιολογικό μουσείο στον Λιμένα της Θάσου, όπου στην πρώτη αίθουσα δεσπόζει ο τεράστιος κούρος με το τραγί στην αγκαλιά· σπάνιος, όσο ξέρω, συνδυασμός. Τον έβλεπα κατάπληκτος, απορώντας αφελώς και για την τύχη του εναγκαλισμένου κριού· ανίσως, όπως λεν οι ειδικοί, πρόκειται για προσφορά σφάγιου στον Απόλλωνα, τι πάει να πει ο τρυφερός εναγκαλισμός με το δεξί χέρι του κούρου;

Εδώ τελειώνει ο απόλογος της τριήμερης φιλοξενίας σε μια πόλη που το όνομά της δύσκολα ερμηνεύεται· παραμένει επομένως μετέωρο, και ειρωνικό, το ιστορικό του νόημα. Οσο για το επίτιτλο ζεύγος «τόποι και τρόποι», που γενικεύει το επίκαιρο αυτό μονοτονικό, σκέφτομαι πως ταιριάζει καλά και στην υπόσχεση της προηγούμενης Κυριακής να μιλήσω για τα πρόσφατα, προεκλογικά και μετεκλογικά, δρώμενα, επιμένοντας στο ανθρωπιστικό ύφος και ήθος τους. Στον βαθμό τουλάχιστον που η πολιτική είναι και αυτή ένας τόπος, η τύχη του οποίου εξαρτάται από τους τρόπους των πολιτικών. Υπομονή ως την άλλη Κυριακή.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk