ΤΑΛΕΝΤΑ

Από το «Κακό» στο καλύτερο

Το περασμένο καλοκαίρι μια ομάδα σκηνοθετών, σεναριογράφων και παραγωγών, η οποία αργότερα θα γινόταν γνωστή ως «Κινηματογραφιστές στην ομίχλη», ανακοίνωνε την αποχή της από το εφετινό, επετειακό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης διαμαρτυρόμενη για τον τρόπο ψηφοφορίας στα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας αλλά και για τον κινηματογραφικό νόμο γενικότερα. Ενα νόμο που σέρνεται εδώ και καιρό στα υπουργικά γραφεία. Η θαρραλέα αυτή κίνηση, που άρχισε με μια χούφτα ανθρώπους αλλά σήμερα μετρά παραπάνω από 120 μέλη, δεν θα μπορούσε να έχει καλύτερο «timing».

Το περασμένο καλοκαίρι μια ομάδα σκηνοθετών, σεναριογράφων και παραγωγών, η οποία αργότερα θα γινόταν γνωστή ως «Κινηματογραφιστές στην ομίχλη», ανακοίνωνε την αποχή της από το εφετινό, επετειακό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης διαμαρτυρόμενη για τον τρόπο ψηφοφορίας στα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας αλλά και για τον κινηματογραφικό νόμο γενικότερα. Ενα νόμο που σέρνεται εδώ και καιρό στα υπουργικά γραφεία.

Η θαρραλέα αυτή κίνηση, που άρχισε με μια χούφτα ανθρώπους αλλά σήμερα μετρά παραπάνω από 120 μέλη, δεν θα μπορούσε να έχει καλύτερο «timing». Απλούστατα επειδή οι κινηματογραφιστές διαμαρτύρονταν έχοντας έτοιμο, ζεστό έργο στα χέρια τους. Εδώ και καιρό ο ελληνικός εναλλακτικός κινηματογράφος δείχνει να έχει ξεφύγει από τη θεματική μιζέρια που ως τώρα τον χαρακτήρισε και στην ουσία τα μόνα εμπόδια που πρέπει πια να ξεπεράσει έχουν θεσμικό χαρακτήρα. Το νέο έμψυχο δυναμικό του εγχώριου σινεμά δείχνει να πατά γερά στα πόδια του, να ξέρει ακριβώς τι θέλει να πει και να ρισκάρει στον τρόπο με τον οποίο το λέει.

Αν βάλουμε στην άκρη τις αμιγώς εμπορικές ταινίες του τύπου «Μόλις χώρισα», «Straight story» και «Σούλα έλα ξανά», που στην πλειονότητά τους έχουν τη στήριξη ιδιωτικών εταιρειών παραγωγής, τα τελευταία χρόνια, σε ό,τι αφορά την επικοινωνία με το κοινό, η καλλιτεχνικών προδιαγραφών ελληνική ταινία ήταν μια φαντασίωση. Με εξαιρέσεις βεβαίως όπως η «Ψυχή στο στόμα» τουΓιάννη Οικονομίδη.Ως σήμερα ο μόνος ουσιαστικός λόγος που οι ελληνικές εναλλακτικές ταινίες εμφανίζονταν στις αίθουσες ήταν για την επιστροφή του φόρου αφού ο νόμος ορίζει ότι, όταν οι αίθουσες προβάλλουν τρεις τουλάχιστον ελληνικές ταινίες ανά σεζόν, δικαιούνται επιστροφή φόρου. Οι ταινίες παίζονταν απλώς και μόνο για να τα «φέρουν» στους αιθουσάρχες από το… παράθυρο. Εδώ και λίγο καιρό όμως νεαροί ή όχι και τόσο νεαροί σκηνοθέτες (ας πούμε σαραντάρηδες) πιάνουν τον ταύρο από τα κέρατα και τολμούν να ασχοληθούν με ιδέες που παλαιότερα ούτε κατά διάνοια θα «περνούσαν». Και το κοινό δείχνει να ακολουθεί, αν κρίνει κανείς από τις πρώτες δοκιμαστικές ή φεστιβαλικές προβολές των περισσότερων από αυτές τις ταινίες.

Στη «Στρέλλα» τουΠάνου Κούτρα,που θα δούμε τον Δεκέμβριο, η απρόβλεπτης εξέλιξης ιστορία μιας τραβεστί σε φέρνει στο σημείο να μη δώσεις καν σημασία στις γκροτέσκες καταστάσεις που κρύβονται στο σενάριο γιατί βγάζει πηγαίο χιούμορ, ανθρωπιά και συγκίνηση. Διόλου τυχαία η ταινία προκάλεσε τον ενθουσιασμό στο τελευταίο

2. Σκηνή από τη «Στρέλλα» του Πάνου Κούτρα με τον Γιώργο Κακιασμένο και τη Μίνα Ορφανού

Φεστιβάλ Βερολίνου, όπου αποθεώθηκε στην προβολή του στο Πανόραμα. Το «Κακό 2: Στην εποχή των ηρώων» τουΓιώργου Νούσια,που παίζεται εδώ και δύο εβδομάδες με σχετική επιτυχία (σχετική, διότι η διανομή της υπήρξε απρόσεκτη στον αριθμό των αιθουσών), είναι μια «συνέχεια» του «Κακού», δηλαδή της πρώτης ελληνικής ταινίας-ζόμπι. Και αν η πρώτη ταινία ήταν πρωτόγονη, η δεύτερη, ακολουθώντας πέρα για πέρα το χολιγουντιανό μοντέλο, είναι καλύτερη.

Με την «Ακαδημία Πλάτωνος», που προβάλλεται από την περασμένη Πέμπτη, οΦίλιππος Τσίτοςρίσκαρε με ένα θέμα που παραδοσιακά προκαλεί αμηχανία στο κοινό. Κακά τα ψέματα, η λέξη μετανάστης και μόνο στον κινηματογράφο τρομάζει το κοινό, πόσο μάλλον όταν η σκηνοθεσία των ταινιών αυτών είναι άκρως επιθετική, όπως συμβαίνει με τις ταινίες τουΚωνσταντίνου Γιάνναρη.

Ντύνοντας όμως την «Ακαδημία Πλάτωνος» με χιούμορ, με συναίσθημα και με… ελληνική πραγματικότητα, ο Τσίτος κλέβει εύκολα την καρδιά σου. Τελευταίος και καλύτερος, ασφαλώς οΓιώργος Λάνθιμος. Ο σημαιοφόρος όλων των παραπάνω, αφού η ταινία του, ο «Κυνόδοντας», χάρισε στον ελληνικό κινηματογράφο μία από τις σημαντικότερες πρόσφατες διακρίσεις του: το βραβείο του τμήματος «Ενα κάποιο βλέμμα» στο τελευταίο Φεστιβάλ Καννών. Ο «Κυνόδοντας», που θα αρχίσει να προβάλλεται στην Ελλάδα από την ερχόμενη Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, είναι μια συρραφή από στιγμιότυπα της ζωής μιας οικογένειας απομονωμένης από τον υπόλοιπο κόσμο, η οποία θα μπορούσε να είναι

3. Τα ελληνικά ζόμπι θριαμβεύουν στο «Κακό 2» του Γιώργου Νούσια με τον Δρόσο Σκώτη

η αντανάκλαση μιας ολόκληρης κοινωνίας (και όχι απαραιτήτως της ελληνικής). Ενας πατέρας (Χρήστος Στέργιογλου ), μια μητέρα (Μισέλ Βάλεϊ) και τα τρία παιδιά τους (Αγγελική Παπούλια, Χρήστος Πασσαλής,Μαίρη Τσώνη) ζουν σε μια έπαυλη στα ανώνυμα περίχωρα κάποιας πόλης. Και οι ίδιοι ονόματα δεν έχουν. Τα παιδιά δεν έχουν βγει ποτέ από το σπίτι, κατασκευάζουν δικές τους λέξεις, πιστεύουν ότι τα αεροπλάνα στον ουρανό του κήπου είναι παιχνίδια και τα μικρά κίτρινα λουλούδια ζόμπι. Ο φακός του Λάνθιμου παρακολουθεί με σταθερότητα τα πρόσωπα, ελέγχει κάθε κίνηση άγρυπνα και αποστασιοποιημένα, φτιάχνει εικόνες που στοιχειώνουν και προσφέρει στον θεατή άπλετο χώρο για να σκεφθεί σε ένα σύμπαν όπου νομίζεις ότι οΜίχαελ Χάνεκεέχει συναντήσει τον Σάμιουελ Μπέκετ.

Τη σκυτάλη του θριάμβου που έζησε ο «Κυνόδοντας» στις Κάννες (από τότε η ταινία έχει ταξιδέψει σε πολλά ακόμη φεστιβάλ) πήρε τον περασμένο Αύγουστο στο ελβετικό Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λοκάρνο ο Τσίτος. Η «Ακαδημία Πλάτωνος», δεύτερη ταινία του, διακρίθηκε με τη Λεοπάρδαλη ανδρικής ερμηνείας (Αντώνης Καφετζόπουλος), το Βραβείο Οικουμενικότητας και το Βραβείο Νεότητας.

Μέσα σε όλες αυτές τις ταινίες που «μυρίζουν» φρέσκες ιδέες, νεότητα και ανησυχία, η τελευταία ταινία τουΠαντελή Βούλγαρη «Ψυχή βαθιά» είναι ξένο σώμα. Καλό που ένα θέμα όπως ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος βρήκε την οικονομική στήριξη της Village Ρroductions και των πολυκινηματογράφων της, το αποτέλεσμα

4. Η Τιτίκα Τσιριγκούλη «κλέβει» την παράσταση στην «Ακαδημία Πλάτωνος» του Φίλιππου Τσίτου

όμως μόνο αμηχανία μπορεί να προκαλέσει. Την ώρα που ο Βούλγαρης δείχνει τρομερά ενεργητικός με τη μηχανή (διόλου τυχαία ο διευθυντής φωτογραφίας είναι και πάλι νέος, ο ταλαντούχοςΣίμος Σαρκετζής ), η «Ψυχή βαθιά» βυθίζεται στη φλυαρία και, παρά το σενάριο τηςΙωάννας Καρυστιάνη, δείχνει μόλις ένα σκαλί ανώτερη από τις πολεμικές παραγωγές τουΤζέιμς Πάριςστη δεκαετία του ΄70. Και παρά τις α λα «Διάσωση του στρατιώτη Ράιαν» πολεμικές σκηνές της ταινίας, ο εμφύλιος του Βούλγαρη θυμίζει κατασκήνωση. Το χειρότερο; Αν τη δει νέος άνθρωπος, δεν θα καταλάβει γρυ για τον εμφύλιο την ώρα που φέρ΄ ειπείν, αν ένας νεαρός Ιρλανδός δει το «Ο άνεμος χορεύει το κριθάρι» τουΚεν Λόουτς, θα καταλάβει τα πάντα για τη διαμάχη Ιρλανδίας- Βρετανίας.

Με τα καλά και τα κακά της η ελληνική παραγωγή εφέτος έχει αρκετό δρόμο μπροστά της. Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε τι αντίκτυπο θα έχουν εφέτος στις αίθουσες οι λεγόμενες «εμπορικών προδιαγραφών» ταινίες, όπως το «Στο βάθος κήπος» τουΚλεάνθη Δανόπουλου,οι «Επικίνδυνες μαγειρικές» τουΒασίλη Τσελεμέγκουκαι η «Κληρονόμος» τουΠαναγιώτη Φαφούτημε τηΣμαράγδα Καρύδη. Και όσο για τη λίστα των καλλιτεχνικών ταινιών που πλέον αναμένουμε στις αίθουσες με φουντωμένη την περιέργεια έχει μπόλικη συνέχεια. Ενδεικτικώς το «Μαύρο λιβάδι» τουΒαρδή Μαρινάκη,η «Χώρα προέλευσης» τουΣύλλα Τζουμέρκα, το «Guilt» τουΒασίλη Μαζωμένου,το «Μέσα στο δάσος» τουΑγγελου Φραντζή και φυσικά ο «Μαχαιροβγάλτης» του Οικονομίδη.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk