ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ «Οι ωραιότερες φωτογραφίες βγαίνουν κατά λάθος»

Γλαφυρός, εύστροφος και με μπόλικο χιούμορ. Οπως ακριβώς και οι φωτογραφίες του. Ο Φίλιππος Τσιάρας είναι ένας διεθνής καλλιτέχνης με ελληνικές ρίζες. Γι΄ αυτό ακριβώς ήξερε ότι το αποτέλεσμα της πρώτης μεγάλης αναδρομικής του έκθεσης στην Ελλάδα θα ήταν κάτι παραπάνω από ικανοποιητικό, αν και «όλα σε αυτή τη χώρα γίνονται την τελευταία στιγμή». Γνωρίζει όμως ότι με έναν μαγικό τρόπο στο τέλος όλα μπαίνουν στη θέση τους. Με έναν «εξωπραγματικό» τρόπο, για να δανειστούμε τον τίτλο …

Γλαφυρός, εύστροφος και με μπόλικο χιούμορ. Οπως ακριβώς και οι φωτογραφίες του. Ο Φίλιππος Τσιάρας είναι ένας διεθνής καλλιτέχνης με ελληνικές ρίζες. Γι΄ αυτό ακριβώς ήξερε ότι το αποτέλεσμα της πρώτης μεγάλης αναδρομικής του έκθεσης στην Ελλάδα θα ήταν κάτι παραπάνω από ικανοποιητικό, αν και «όλα σε αυτή τη χώρα γίνονται την τελευταία στιγμή». Γνωρίζει όμως ότι με έναν μαγικό τρόπο στο τέλος όλα μπαίνουν στη θέση τους. Με έναν «εξωπραγματικό» τρόπο, για να δανειστούμε τον τίτλο της έκθεσης («Τhe Supereal- Εξωπραγματικό») που φιλοξενείται ως τις 6 Δεκεμβρίου στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, με επόμενους σταθμούς μέσα στο 2010 το Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς, την Κωνσταντινούπολη, τη Μόσχα, το Βέλγιο, την Ιταλία και τη Γαλλία.

Ο Φίλιππος Τσιάρας γεννήθηκε στην Ελλάδα και μεγάλωσε στη Νέα Υόρκη, όπου ζει και εργάζεται ως σήμερα. Στην έκθεση παρουσιάζονται περισσότερα από 150 έργα από σημαντικές σειρές του δημιουργού, από το 1977 ως σήμερα, όπως τα «Flat iron», «Μotion», «Βody works», «Family album» και «Αrchitecture», καλύπτοντας ολόκληρο το φάσμα του φωτογραφικού έργου του. Ξεκινήσαμε την τηλεφωνική μας κουβέντα αναφερόμενοι στον θάνατο του συναδέλφου του Ιρβινγκ Πεν. O ι απόψεις του έδωσαν από την πρώτη στιγμή το στίγμα ενός ανθρώπου που δεν διστάζει να πει τα πράγματα με το όνομά τους. Ακόμη και αν χρειαστεί να μετριάσει τη λάμψη κάποιων «ιερών τεράτων».

«Ο Πεν ήταν ένας ικανότατος φωτογράφος μόδας. Ως εκεί όμως. Παλαιότερα είχα γράψει ένα άρθρο με το οποίο αμφισβητούσα τη νοοτροπία του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης, το οποίο έχει φιλοξενήσει ουκ ολίγες φορές εκθέσεις δημιουργών που ασχολούνται κατά 95% με τη μόδα, προκειμένου να προσελκύσει πολλούς επισκέπτες. Η καλλιτεχνική φωτογραφία όμως δεν έχει να κάνει με τα πορτρέτα διασήμων. Ο Πεν ασχολήθηκε με τη νεκρή φύση προς το τέλος της ζωής του, αλλά ως εκεί» λέει, συμπληρώνοντας για την έννοια της φωτογένειας: «Ο φωτογράφος είναι εκείνος που θα κάνει ένα πρόσωπο φωτογενές. Οι ωραίοι θα βγαίνουν πάντα ωραίοι. Το στοίχημα είναι να αναδείξεις το εξωτικό στοιχείο μέσα από την πιο κοινότοπη φυσιογνωμία».

Σ υμφωνώντας με τη στατιστική που θέλει τους φωτογράφους να πεθαίνουν σε πολύ μεγάλη ηλικία- άλλωστε και ο Πεν «έφυγε» την περασμένη εβδομάδα στα 92 του- θεωρεί ότι αυτό δεν είναι τυχαίο: «Περισσότερο από κάθε άλλη τέχνη, αυτή της φωτογραφίας κρατά το μυαλό σε εγρήγορση, επειδή έχει να κάνει και με την τεχνολογία, με μηχανήματα. Επίσης, είναι εύκολο να τραβάς φωτογραφίες ακό μη και στα βαθιά γεράματα, φτάνει να σε βαστάνε τα πόδια σου. Η φωτογραφία σού δίνει έναν λόγο να θέλεις να ζήσεις περισσότερο, για να βρεις την επόμενη εικόνα σου».

Εχοντας περάσει άπειρες ώρες στον σκοτεινό θάλαμο, μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι δεν μπορείς να λέγεσαι φωτογράφος αν έχεις ασχοληθεί μόνο με ψηφιακή μηχανή: «Συχνά παρομοιάζω το σκοτάδι του θαλάμου με εκείνο της μήτρας. Η αίσθηση ότι το φως γεννιέται μέσα από το μηδέν είναι συγκλονιστική. Υπήρξαν φορές που ήμουν κλεισμένος 30 ολόκληρες ώρες και αποκοιμιόμουν όρθιος. Επίσης, τα ωραιότερα πράγματα στη φωτογραφία συμβαίνουν κατά λάθος και αυτό πολύ συχνά το συνειδητοποιείς όταν εμφανίζεις αργά αργά μια εικόνα. Αν το καλοσκεφτούμε, ο Κολόμβος νόμιζε ότι πήγαινε στην Ινδία για να βρει μπαχαρικά και ανακάλυψε την Αμερική».

Σ ε αυτή λοιπόν την ήπειρο την οποία ο Κολόμβος ανακάλυψε τυχαία, οι γονείς του κατέφυγαν ως μετανάστες. «Ο πατέρας μου ήταν αντάρτης. Και μάλιστα με τον Βελουχιώτη, οπότε ήταν… σούπερ αντάρτης. Αναγκάστηκε να φύγει νύχτα από την Ελλάδα παίρνοντας πιστόλι, γυναίκα καιμωρό. Τα απολύτως απαραίτητα δηλαδή! Οπως θα λέγαμε σήμερα:πορτοφόλι, κλειδιά, κινητό». Ο ίδιος κατάφερε να αποτυπώσει την προσωπική του ματιά γύρω από τον μύθο της ελληνικής οικογένειας μέσα από την ενδιαφέρουσα σειρά του «Family album». «Επί δέκα ολόκληρα χρόνια επέστρεφα στην Ελλάδα και επισκεπτόμουν συγγενείς μου, κάνοντάς τους μέρος ενός πολύ συγκεκριμένου κόνσεπτ:αναβίωσα σκηνές οικογενειακής καθημερινότητας, από κυριακάτικα πρωινά έως φαγητό γύρω από το τραπέζι, με τη διαφορά ότι σε όλες αυτές τις εικόνες εγώ ήμουν μόνο… με το σώβρακο. Πρόκειται για μια εικονογραφημένη παρωδία ενός κλασικού οικογενειακού άλμπουμ. Το εκπληκτικό όμως με αυτούς τους ανθρώπους ήταν ότι, ενώ δεν είχαν ιδέα από εννοιολογική φωτογραφία, τελικά συνεργάστηκαν άψογα. Για να συμμετάσχεις σε κάτι τέτοιο, όταν δεν είσαι καλλιτέχνης, πρέπει να το πιστέψεις. Φαίνεται λοιπόν ότι οι συγγενείς μου με αγαπούσαν αρκετά ώστε να με πιστέψουν».

Το χιούμορ άλλωστε δεν λείπει ποτέ από τα έργα του. Δεν είναι μόνο μέρος της δουλειάς του, αλλά και της ζωής του. «Υπάρχουν δύο τρόποι να αντιμετωπίσεις τον κόσμο» λέει. «Να γελάς μαζί τουή να κλαις εξαιτίας του. Πάντα θα επιλέγω συνειδητά το πρώτο. Σαν ένας Ελληνας που μεγάλωσε στην Αμερική και αγαπά τη φιλοσοφία των Ιρλανδών:κάνουν μεγαλοπρεπείς προπόσεις, πίνουν, γελούν. Αυτό είναι το αγαπημένο μου τρίπτυχο».

Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, τηλ. 2310 566.716. Επιμέλεια έκθεσης:

Βαγγέλης Ιωακειμίδης.

Φοιτητικά χρόνια με Παπανδρέου και Σαμαρά
Ως φοιτητής ο Φίλιππος Τσιάρας βρέθηκε στις ΗΠΑ την ίδια χρονική περίοδο με τον πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου και τον Αντώνη Σαμαρά και ως σήμερα διατηρεί φιλικές σχέσεις μαζί τους: «Ο Γιώργος είχε το λουκ χίπη, με μακριά μαλλιά και μουστάκι, ενώ ο Αντώνης έμοιαζε περισσότερο με κολεγιόπαιδο, τα ρούχα του ήταν πάντα προσεγμένα. Τώρα που ο Γιώργος έγινε πρωθυπουργός, είμαι σίγουρος ότι θα καταφέρει πολλά, αλλά με τον δικό του τρόπο και ρυθμό- δεν θα θυμίζει τον πατέρα του. Είναι πολύ πιο έξυπνος από ό,τι θέλουν να πιστεύουν όσοι κατά καιρούς τον έχουν αμφισβητήσει. Και οι δύο φαίνονταν ότι ήξεραν από τότε τι ήθελαν να γίνουν όταν μεγαλώσουν. O Αντώνης συχνά μου έλεγε πως, αν γινόταν πρωθυπουργός, θα μου ανέθετε το υπουργείο Πολιτισμού. Τελικά, έγινε υπουργός Πολιτισμού ο ίδιος. Είναι ωραίο να διαβάζεις τις ιστορίες από το τέλος προς την αρχή».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk