»soapoperas»

Η λάμψη της άλλης

Κανένα άλλο είδος τηλεόρασης δεν έχει προσελκύσει περισσότερους θεατές σε τόσες χώρες ταυτόχρονα για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα. Και το όνομα αυτής, σαπουνόπερα. Και νονοί της, αμερικανοί δημοσιογράφοι πίσω στη δεκαετία του ΄30: ο όρος πρωτοχρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει τα ραδιοφωνικά ρομάντζα που έκαναν θραύση την εποχή εκείνη. Τα σαπούνια, τα απορρυπαντικά, τα σαμπουάν και τα λοιπά προϊόντα της ίδιας οικογενείας είχαν τη μερίδα του λέοντος (90%) στον διαφημιστικό χρόνο.

Η λάμψη της άλλης | tovima.gr

Κανένα άλλο είδος τηλεόρασης δεν έχει προσελκύσει περισσότερους θεατές σε τόσες χώρες ταυτόχρονα για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα. Και το όνομα αυτής, σαπουνόπερα. Και νονοί της, αμερικανοί δημοσιογράφοι πίσω στη δεκαετία του ΄30: ο όρος πρωτοχρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει τα ραδιοφωνικά ρομάντζα που έκαναν θραύση την εποχή εκείνη. Τα σαπούνια, τα απορρυπαντικά, τα σαμπουάν και τα λοιπά προϊόντα της ίδιας οικογενείας είχαν τη μερίδα του λέοντος (90%) στον διαφημιστικό χρόνο. Οσο για το δεύτερο συνθετικό της λέξης, παραπέμπει στις υπερβολές και στις σεναριακές κορόνες στις οποίες κατέφευγαν οι σεναριογράφοι προκειμένου να κρατήσουν τους ακροατές και αργότερα τους τηλεθεατές με κομμένη την ανάσα. ΟΓούντι Αλενείχε πει κάποτε ότι η σαπουνόπερα είναι η «Ιλιάδα» του λαού, με κάθε επεισόδιο να ισοδυναμεί με μία ραψωδία, μέσα στην οποία έρχονται τα πάνω κάτω και όλα μπορούν να συμβούν. Οσο για τη χώρα που γέννησε τον Ομηρο, την Ελλάδα, έχει θεοποιήσει και συνεχίζει να θεοποιεί ουκ ολίγες ξένες και ελληνικές σαπουνόπερες. Φαίνεται ότι έχουμε την τραγωδία στο αίμα μας…

Η Αμερική δόξασε τις σαπουνόπερες κατά τη δεκαετία του ΄60, η χώρα μας το έκανε με είκοσι χρόνια καθυστέρηση, με την ίδια όμως θέρμη και εμμονή. Υπήρχαν φορές που τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και στην πλοκή ήταν εντελώς δυσδιάκριτα, τόσο για τους τηλεθεατές όσο και για τους ίδιους τους ηθοποιούς. ΗΑϊλίν Φάλτον,η οποία επί 16 χρόνια υποδυόταν τη διαβολική Λίσα στο «Αs the world turns», έφαγε μια ωραιότατη μπουνιά σε κατάστημα του Μανχάταν από μια φανατισμένη πελάτισσα.«Στην αρχή νόμιζα ότι με πλησίασε για να μου ζητήσει αυτόγραφο»είχε Αλήθεια ή ψέμα;
δηλώσει η ηθοποιός. Ενας παθολόγος ζήτησε από έναν ηθοποιό της σειράς «Εdge of night» να σταματήσει να σκοτώνει τους ήρωες καθώς μια 94χρονη ασθενής του πάθαινε κρίσεις πανικού βλέποντας να πεθαίνουν τόσοι άνθρωποι που ένιωθε ότι γνωρίζει προσωπικά. Το 1973 το CΒS αναγκάστηκε να μειώσει τους σαπουνοπερικούς ήρωες που ήταν φτωχοί αφού το δίκτυο δεχόταν κάθε εβδομάδα τόνους με πακέτα ανθρωπιστικής βοήθειας. Οσο για τον αδιέξοδο έρωτα ανάμεσα στους πρωταγωνιστές τού «Αnother world», έφτασε πολλούς ρομαντικούς στα όριά τους:

«Γιατί δεν τους αφήνετε να παντρευτούν;

Τέσσερις φορές τα έχουν ξαναβρεί και τέσσερις φορές αγόρασα καινούργιο φόρεμα για τον γάμο» έγραφε εξοργισμένη φαν της σειράς.

Τόλμη ή γοητεία;
Κρούσματα μαζικής υστερίας για χάρη σαπουνόπερας είχαμε και επί ελληνικού εδάφους: ήταν καλοκαίρι του 1989 και η θρυλική πλέον «Τόλμη και γοητεία» προβαλλόταν στην οθόνη μας ήδη έναν χρόνο, ο οποίος ήταν υπεραρκετός για να συγκεντρώσει ορδές θαυμαστών στο αεροδρόμιο του Ελληνικού. Αιτία της λαοθάλασσας ήταν η άφιξη του Ριτζ (Ρον Μος) και της Καρολάιν (Τζοάνα Τζόνσον ) και όσοι ανυποψίαστοι περίμεναν συγγενικά τους πρόσωπα στις αφίξεις λίγο έλειψε να ποδοπατηθούν όταν οι πόρτες άνοιξαν. Στις ημέρες μας η κοσμοπολίτικη σαπουνόπερα έχει πάρει δυσμενή μετάθε- ση στην ΕΤ3, ενώ αν στη δεκαετία του ΄80 είχε εφευρεθεί η μανία της τηλεθέασης, η ΕΤ1 θα είχε κάνει χρυσές δουλειές.

Η «Λάμψη», η Σελήνη και ο Χο-χο
Εχοντας πάντα έφεση στη δραματοποίηση και στην υπερβολή, ο Νίκος Φώσκολοςήταν ο ιδανικός δημιουργός της πρώτης- ουσιαστικά- ελληνικής σαπουνόπερας. Η «Λάμψη» του ΑΝΤ1 δεν είχε τίποτα να ζηλέψει από τις ξένες σαπουνόφουσκες. Μια παντοδύναμη δυναστεία (οικογένεια Δράκου), ένας πανίσχυρος επιχειρηματίας (Γιάγκος Δράκος), η εισαγγελέας Εφετών και επαναστάτρια σύζυγός του (Βίρνα Δράκου), η γραμματέας με την οποία ο Γιάγκος απατούσε με απανωτά στιγμιαία λάθη τη Βίρνα (Σάντρα), ο γιος του Γιάγκουψυχολόγος-, ερωτευμένος με τη μητριά του Βίρνα (Αλέξης Δράκος), η κοπέλα με νοητική στέρηση (Σελήνη) και το λούτρινο πάντα της (Χο-χο). Και κάπως έτσι η απογευματινή ζώνη του καναλιού έγινε παντοδύναμη σε μια εποχή κατά την οποία η τηλεόραση γενικά και η τηλεόραση του ΑΝΤ1 ειδικότερα ενδιαφερόταν περισσότερο για το τι βλέπουν οι νοικοκυρές και οι συνταξιούχοι και λιγότερο για το τι βλέπει το περιβόητο νεανικό κοινό (15-34).

Τα υπέρλαμπρα χρόνια της «Λάμψης» ήταν πέτρινα χρόνια για το Μega, το οποίο ό,τι κι αν είχε αντιτάξει πριν από το κεντρικό δελτίο ει δήσεων δεν είχε κατορθώσει να κατατροπώσει το φωσκολικό έπος. Από το 1991 ως το 2004, όταν η αυτοκρατορία των Δράκων μεσουρανούσε, κάθε αντίπαλο πρόγραμμα ήταν καταδικασμένο να τερματίζει δεύτερο. Από το τηλεπαιχνίδι «Μega Βanca» με τονΓιώργοΠολυχρονίου και τη λιγότερο ξανθιά τότεΕλένη Μενεγάκηως το «Μαλβίνα hostess» με τηΜαλβίνα Κάραληκαι από το «Αυτόπτης μάρτυρας» με τονΑιμίλιο Λιάτσοως το «Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος». Επειδή όμως η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που σερβίρεται κρύο, ηΚάτια Δανδουλάκη,η οποία υποδυόταν τη Βίρνα Δράκου στη «Λάμψη», έχοντας αποχωρήσει αρκετές σεζόν νωρίτερα, πήρε τελικά το αίμα της πίσω για τις απιστίες του Γιάγκου πρωταγωνιστώντας στη σαπουνόπερα του Μega «Βέρα στο δεξί». Η σειρά αυτή, που ξεκίνησε να προβάλλεται το 2004 φέροντας την υπογραφή τηςΕλενας Ακρίτακαι τουΓιώργου Κυρίτση,έμελλε να νικήσει τη «Λάμψη» στην κούρσα της ΑGΒ και έτσι το 2005 η σαπουνόπερα-μαμούθ έφτασε στο τέλος της. Πολίτης Γιάγκος
Οπως μας εξομολογήθηκαν ουκ ολίγοι ηθοποιοί που πέρασαν από τη «Λάμψη», και μάλιστα όχι σε πρωταγωνιστικούς ρόλους, επρόκειτο για μια παραγωγή που τους χάρισε όσα χρήματα δεν είχαν δει ποτέ στην ως τότε καριέρα τους. Οσο για τονΧρήστο Πολίτη,ο οποίος ενσάρκωσε τον Γιάγκο Δράκο από το πρώτο ως το τελευταίο επεισόδιο της σειράς, ανήκει στην κατηγορία εκείνη των ηθοποιών οι οποίοι, έχοντας ταυτιστεί τόσο πολύ με έναν ρόλο, καταλήγουν να τον θεωρούν δεύτερη- αν όχι πρώτη- φύση τους και δυσκολεύονται πάρα πολύ να πιστέψουν ότι θα αναγκαστούν να ζουν χωρίς αυτόν. Οι πικραμένες δηλώσεις του μετά το τέλος της σειράς φανέρωναν αυτόν τον διχασμό του, ενώ πολλοί συνάδελφοί του είχαν κάνει τότε λόγο για το ότι είχε γίνει ένα με τον επιτυχημένο χαρακτήρα που υποδυόταν: σιγά σιγά η εκφορά και οι κινήσεις του ακόμη και εκτός γυρισμάτων θύμιζαν περισσότερο τον ιδιοκτήτη της Giant παρά τον έλληνα ηθοποιό.

Η Δανδουλάκη ξαναχτυπά
Και ενώ όλοι περίμεναν ότι η «Βέρα στο δεξί» θα μεγάλωνε γενιές και γενιές όπως η προκάτοχος των σκήπτρων «Λάμψη», διήρκεσε μόλις δύο χρόνια. Και ενώ η πένα του Φώσκολου αρεσκόταν σε στυγερές δολοφονίες, βιασμούς, μυστηριώδεις εξαφανίσεις κτλ., κτλ., η αντίστοιχη της Ακρίτα, σαφώς επηρεασμένη από το σύμπαν τουΝταν Μπράουνκαι του «Κώδικα Ντα Βίντσι», αναζητούσε μυθικά σημάδια και μυστικούς κωδικούς, με το όνομα του ντόπιου Ασκληπιού αναμεμειγμένο, μια και τον μεγαλοφυή Λεονάρντο τον πρόλαβαν οι Ιταλοί. Η ίδια επανήλθε πέρυσι με «Τα μυστικά της Εδέμ», που κινείται πάνω-κάτω στο ίδιο μοτίβο: μια παρέα που είναι δεμένη με ένα θανάσιμο μυστικό. Μόνο που πλέον ο μέσος όρος ηλικίας των πρωταγωνιστών έχει κατεβεί καθώς το σύνθημα «Τόπο στα νιάτα» δεν είναι μόνο αυτό που καταδιώκει η πολιτική αλλά και η ΑGΒ.

Το κασέ της άλλης
Τα πλουσιοπάροχα χρόνια της «Λάμψης» φαίνεται να έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Και ενώ άλλοτε ένας ρόλος σε καθημερινή σειρά ήταν αρκετός για να αγοράσεις σπίτι, πλέον δεν επαρκεί ούτε για να νοικιάσεις δυάρι. Το νέο σίριαλ του Μega «Η ζωή της άλλης» προβάλλεται από Δευτέρα ως Παρασκευή 18.00-19.00. Το πρώτο επεισόδιο έφτανε και περίσσευε για να φανταστούμε το τελευταίο: δύο κορίτσια έχουν μεγαλώσει σε ορφανοτροφείο. Η μία είναι μετενσάρκωση της Κρίσταλ και η άλλη της Αλέξις από τη θρυλική «Δυναστεία». Η κακιασμένη ζηλεύει την καλόψυχη και κλέβει την ταυτότητά της, προσποιούμενη ότι είναι η πραγματική εγγονή της πανίσχυρης και πάμπλουτης. Στο τέλος θα θριαμβεύσει το Καλό και θα ζήσουν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα. Δεν μπορούσαμε να πιστέψουμε ότι μια τόσο κακοφτιαγμένη σειρά, με τηνΕυδοκία Ρουμελιώτηνα υποδύεται την καλή λες και έχει βγει από επιτυχημένη λοβοτομή και τηνΚάτια Δανδουλάκη να θυμίζει κακέκτυπο της Κρουέλα Ντε Βιλ, θα έκανε περισσότερο από 5% τηλεθέαση. Φαίνεται όμως ότι το παραμύθι της Σταχτοπούτας, ακόμη και στην πιο στραπατσαρισμένη εκδοχή του, πουλάει ακόμη, με τις γυναίκες 15-24 αλλά και τα παιδιά να το βλέπουν πιο φανατικά από όλους και την τηλεθέαση να μη λέει να πέσει κάτω από το 45% ημερησίως. Και επειδή συχνά η… τέχνη μιμείται τη ζωή, η Κάτια Δανδουλάκη είναι η μόνη που παίρνει ικανοποιητική αμοιβή για τη συμμετοχή της, την ίδια στιγμή που οι υπόλοιποι ηθοποιοί καλούνται να συμμορφωθούν με μια παραγωγή που φωνάζει «φτηνιάρικη» από χιλιόμετρα:

όσον αφορά τόσο την υλοποίηση του ξενόφερτου κόνσεπτ όσο και τη σκηνοθεσία.

Κακό «Κάρμα»
Εχοντας αποφασίσει να πρωτοτυπήσει στα πάντα εφέτος ο freshκαρισμένος ΑΝΤ1, μεταμόρφωσε με το μαγικό του ραβδάκι τη σειρά «Κάρμα» από καθημερινή σε σαββατοκυριακάτικη πιάνοντας εξαπίνης ακόμη και το ανυποψίαστο καστ. Φυσικά αυτό που ο ΑΝΤ1 βαπτίζει πρωτοπορία ο κοινός νους το ονομάζει «περικοπές» και κάπως έτσι η μεταφυσική ιστορία αγάπης που «άρχισε με ένα ναυάγιο το 1930 και συνεχίστηκε με μια πυρκαϊά το 2009» πάτωσε με ένα 13% στο πρώτο επεισόδιο. Τελικά σε κάποιες σαπουνόπερες η τραγωδία αρχίζει προτού ακόμη πέσουν οι τίτλοι αρχής.

Η εγκυμοσύνη των 18 μηνών και άλλα παράδοξα
\344 Ο χρόνος είναι πολύ σχετικός: στην ιστορική σαπουνόπερα «Days of our lives» η εγκυμοσύνη μιας ηρωίδας διήρκεσε συνολικά… 18 μήνες. Αλλά με το που θα γεννηθούν τα παιδιά έχουν πρόωρη ανάπτυξη. Εν μια σεζόν μπορούν να μεταμορφωθούν σε δεκαοκτάχρονα με δικαίωμα ψήφου. Χαρακτηριστικό και οικείο μας παράδειγμα, τα παιδιά της Τέιλορ, γυναίκας του Ριτζ στο «Τόλμη και γοητεία»: το 1999 έφερε στον τηλεοπτικό κόσμο τις δίδυμες Φίμπι και Στέφι. Το 2002 τα κορίτσια ήταν ήδη οκτώ ετών, ενώ το 2005 οι ρόλοι παίζονταν από δεκαεξάχρονες ηθοποιούς. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται «σύνδρομο πρόωρης γήρανσης σε σαπουνόπερα».

\344 Cliffhanger: σημαίνει αυτός που κρέμεται από τον γκρεμό και είναι σαπουνοπερική και όχι μόνο ορολογία. Είναι ένα σεναριακό εύρημα με το οποίο κλείνει μια σεζόν αφήνοντας την πλοκή μετέωρη. Π.χ., θα πυροβολήσει η Αλέξις την Κρίσταλ; Ποιος βίασε τη Σελήνη; Ποιος απήγαγε το Χο-χο; Θα τα ξαναφτιάξει ο Ριτζ με την Μπρουκ;

\344 Η φανερή αντικατάσταση: ένας ηθοποιός που υποδύεται επί χρόνια έναν ήρωα αποφασίζει να αποχωρήσει προκειμένου να ανακαλύψει αν υπάρχει ΤV και μετά τη σαπουνόπερα. Με το που θα εμφανιστεί σε πλάνο ο αντικαταστάτης του, θα ακουστεί φωνή από το υπερπέραν που θα μας ενημερώνει για την αλλαγή. Στη «Λάμψη» αυτό γινόταν πιο διακριτικά με έναν υπότιτλο.

\344 Μπορεί η αμνησία να είναι ένα από τα αγαπημένα ευρήματα των σεναριογράφων με τα οποία συχνά κτυπούν τους άμοιρους ήρωές τους, οι υπερωρίες όμως κάνουν συχνά και τους ίδιους τους συγγραφείς να… προσβάλλονται από αυτήν: στο «Days of our lives» μια ηρωίδα που είχε κάνει υστερεκτομή τρεις σεζόν αργότερα γίνεται μητέρα. Επίσης στην ίδια ξεχασιάρικη σαπουνόπερα ένας πρωταγωνιστής παντρεύτηκε μια γυναίκα η οποία πριν από τέσσερις σεζόν του είχε αποκαλύψει ότι ήταν ετεροθαλής αδελφή του.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
  • Ο γρίφος της Μποτσουάνα Οι αγορές είναι προεξοφλητικοί μηχανισμοί, στην περίπτωση της νέας μετάλλαξης , προεξόφλησαν ξανά το χειρότερο, δηλαδή νέους περιορισμούς στις... ΒΗΜΑτοδότης |
Σίβυλλα
Helios Kiosk